Geschiedenis Oude Lijn

De Oude Lijn is de benaming voor de spoorlijn Amsterdam - Haarlem - Leiden - Den Haag HS - Rotterdam. Het betreft de oudste spoorlijn van de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HIJSM).

De spoorlijn van Amsterdam naar Haarlem werd geopend op 20 september 1839 als eerste spoorlijn in Nederland. Haarlem – Leiden in 1842, Leiden – Den Haag in 1843, Den Haag – Rotterdam volgde in 1847. De lijn werd aanvankelijk aangelegd in breedspoor (1945 millimeter), de ombouw tot normaalspoor (1435 millimeter) vond plaats in 1866. Dat gebeurde om de lijn te kunnen laten aansluiten op andere al in normaalspoor uitgevoerde lijnen.

De lijn had aanvankelijk zijn vertrekpunt bij het tijdelijke Station d´Eenhonderd Roe, net buiten de grens van de stad Amsterdam. Nadat de problemen met de grond waren opgelost kon de lijn worden verlengd. In 1889 kwam het huidige Centraal Station van Amsterdam in gebruik.

Op de plek van het oorspronkelijke station van Haarlem uit 1839 werden de werkplaatsen voor het onderhoud van het spoorwegmaterieel ingericht, het begin van de Hoofdwerkplaats Haarlem. In 1842 kwam het eerste station van Haarlem in gebruik net binnen de stadswallen, op de plek waar sinds 1908 het huidige station ligt.

In Leiden, Den Haag, Delft, Schiedam en Rotterdam werden de stations net buiten de toen nog intact zijnde stadswallen gelegd. De Oude Lijn was bij Den Haag HS gekoppeld aan het Haagse tramnet. Tot 1974 werden hier goederenwagens overgebracht van het spoor- naar het tramnet, waarna deze door een tramlocomotief verder konder worden gereden naar de Scheveningse haven, over de sporen van de huidige tramlijn 11. Na die tijd werden Oude Lijn en tramnet losgekoppeld.

In Delft loopt de spoorlijn over een lang spoorviaduct vlak langs de binnenstad. Dit spoorviaduct wordt beschouwd als een knelpunt in het spoornetwerk en als overlastgevend voor de spoorzone Delft. De spoortunnel Delft moet komende jaren dit spoorviaduct gaan vervangen. Het Rotterdamse eindpunt kwam net buiten de Delftse Poort te liggen. Het werd Station Delftse Poort (Rotterdam DP) genoemd. Sinds 1953 ligt hier het Centraal Station. De Oude Lijn werd geëlektrificeerd in 1924-1927. Hiervoor werd het Blokkendoosmaterieel (Mat ´24) aangeschaft.