Rekenkamer kraakt rol ministerie bij aanleg HSL

(Novum) - Het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft fouten gemaakt bij de plannen voor de hogesnelheidslijn HSL-Zuid. Dat stelt de Algemene Rekenkamer, die de regering controleert, woensdag in een rapport over de rol van het ministerie bij de aanleg van de snelle treinverbinding naar Brussel en Parijs. Het ministerie zou hebben verzuimd een overkoepelende regie te voeren bij de aanleg van de lijn.

Ook zijn risico's over het beveiligingssysteem lange tijd onderschat en tegenvallers bij de aanleg niet goed opgevangen, meldt de Rekenkamer. Verder zou de HSL zijn aanbesteed door een ingewikkeld stelsel aan contracten.

Door de problemen zijn de treinen waarschijnlijk niet tijdig beschikbaar en bestaan er zorgen over de punctualiteit van het vervoer. Zo zijn de reistijden tussen Amsterdam en Brussel waarschijnlijk langer dan eerder werd verondersteld doordat de rijtijden in België verkeerd zijn berekend.

Verder voorspelt de Algemene Rekenkamer dat het aantal reizigers op de hogesnelheidslijn kleiner is dan exploitant HSA veronderstelt. Hierdoor zou HSA verlies kunnen gaan lijden.

Dit voorjaar hadden de eerste treinen moeten gaan rijden. Vorige maand liet minister van Verkeer Camiel Eurlings (CDA) weten dat de HSL-lijn pas in december stapsgewijs in gebruik wordt genomen. De totale vertraging bedraagt inmiddels anderhalf jaar en de lijn valt uiteindelijk 220 miljoen euro duurder uit.

Eurlings gaf vorige maand tijdens een debat toe dat er 'grote inschattingsfouten' zijn gemaakt bij de invoering van het beveiligingssysteem. "De risico's zijn onvoldoende ingezien en onvoldoende gecommuniceerd." De bewindsman onderschrijft de conclusies van de Rekenkamer op hoofdlijnen en neemt de aanbevelingen over. Inmiddels heeft hij op zijn ministerie een topambtenaar belast met de algemene regie.

De oppositiepartijen in de Tweede Kamer reageren woensdag geschokt. "Dit is dramatischer dan ik had gedacht, dit stemt mij niet vrolijk", zegt Paul de Krom (VVD) voorafgaand aan een briefing over het rapport. Vooral het vermoedelijk tegenvallende aantal reizigers baart hem zorgen. "Dat betekent dat de lijn onrendabel wordt." Hij wil dat Eurlings snel orde op zaken stelt op zijn ministerie.

De SP wil dat Karla Peijs (CDA), de voorganger van Eurlings, consequenties verbindt aan het rapport. "Zij kan nu gewoon weglopen na al dit gefladder en geblunder", stelt Emile Roemer (SP). Peijs is nu commissaris van de koningin in Zeeland. Zij zou moeten aftreden, meent Roemer. "Als je dit achter je naam hebt staan, zou je moeten overwegen of je nog wel een publieke functie kunt bekleden." Ook zou het hele ministerie van Verkeer en Waterstaat moeten worden doorgelicht door bijvoorbeeld de Rekenkamer. "Hier is meer aan de hand dan een gebrek aan sturing."

Wijnand Duyvendak (GL) zegt dat het rapport zijn 'stoutste verwachtingen' overtreft. "Peijs heeft alles met de mantel der liefde bedekt. Nu blijkt dat het een volstrekte chaos is." Duyvendak wil ook dat Eurlings orde op zaken stelt. "Er moeten koppen rollen op het ministerie."