Opinie: Schultz slaat de plank volledig mis

Deze week werd bekend  dat minister Schultz van Infrastructuur en Milieu nog eens 300 miljoen euro extra moet vrijmaken op de HSL te redden van een ondergang. Drie-honderd-miljoen. Belastinggeld, van ons rechtstreeks in een bodemloze put. Want hoe ver moeten we nog gaan?

Door Tim Nijbroek

De HSL moest concurreren met het vliegtuig op korte afstanden, zoals Amsterdam-Parijs en tot Keulen. De trein vormt hier een aantrekkelijk alternatief, doordat je je niet twee uur van tevoren hoeft aan te melden als je een koffer meeneemt, noch zijn er lang durende veiligheidscontroles.
Toch is de HSA, de High Speed Alliance – een samenwerkingsverband tussen de NS en KLM, een flop. De Fyra zou 250 km/h moeten rijden met een nieuw typeA trein, de Albatros, terwijl men nu nog steeds rijdt met gehuurde locomotieven en opgepimpte intercityrijtuigen die niet harder dan 160 km/h gaan. De Italiaanse leverancier heeft vertraging, en nog eens vertraging. Puur omdat het de goedkoopste optie was. De Thalys rijdt tussen Schiphol en Rotterdam alleen harder dan 160 km/h om een vertraging dicht te rijden, terwijl dit treinstel tussen Brussel en Parijs al 300 km/h rijdt! De Fyra is een flop; de treinstellen zijn meestal zo goed als leeg waardoor NS Hispeed miljoenen verlies lijdt per jaar.

Afvoerputje
De NS krijgt na 2015, als de consessie van NS op het Nederlandse spoor afloopt, waarschijnlijk wéér de taak om het reizigersvervoer te verzorgen op de belangrijkste spoortrajecten in Nederland. Alleen in Zuid-Limburg is er plaats voor derden, als Syntus, Arriva, Veolia of Connexxion. Met andere woorden: de “concurrentie” mag het afvoerputje van het Nederlandse spoornet boven water zien te houden. Ondertussen rijdt Arriva al jaren in de provincies Groningen en Friesland met dieseltreinstellen genaamd ‘Spurt’ die schoon zijn en wél op tijd rijden.

Middelvinger
Ik vind het belachelijk dat een bedrijf dat onder de maat presteert de taak krijgt om nóg eens 10 jaar het reizigersvervoer te blijven verzorgen. De NS zet alles in op de Randstad; vanaf 12 december gaat er een nieuwe dienstregeling in waarbij alle aandacht is gericht op de Randstad. Toch leveren ze nog steeds geen spoorboekloos rijden aan tussen Amsterdam-Utrecht-Eindhoven en bleek al twee winters dat de treinen niet bestand zijn tegen sneeuw. De uithoeken van Nederland krijgen de middelvinger toegewezen; daar doen we niks aan qua vernieuwing.

Marktwerking
Schultz, minister van Infrastructuur en Milieu en lid van de VVD, zou beter moeten weten. Een liberaal dat als minister – namens de Nederlandse Staat het merendeel van de aandelen van NS in handen heeft, waardoor het een verkapt staatsbedrijf is? Concurrentie! Marktwerking! Deutsche Bahn, de SNCF en Virgin Trains lieten weten het HSL-traject van Amsterdam tot de Belgische grens wel te zien zitten. Virgin stuurde een delegatie naar Nederland om met het ministerie te overleggen, maar daarna bleef het verdacht stil. De NS krijgt een pot met geld en we geven ze nog een kans. Als het aan mij ligt, hadden Virgin Trains, SCNF en DB serieus genomen moeten worden, misschien zelfs bevoorrecht, om ze uit te dagen te laten zien hoe zíj treinen zouden laten rijden op hoge snelheid. Alledrie de partijen hebben ze al ervaring met een hogesnelheidsnetwerk, de NS niet. Laat het over aan ervaren partijen, die hebben de kennis al en dat scheelt bakken met geld. We bezuinigen op zorg, het PGB, ontwikkelingssamenwerking, defensie en onderwijs terwijl we dweilen met de kraan open als het om het spoor gaat.
Het is ook nog eens prettiger voor de Nederlandse consument, omdat aansluiting op het net van de SCNF/DB gunstig is voor de TGV of de ICE.

Lui
Ik ben van mening dat er voldoende marktwerking moet zijn op het Nederlandse spoor. De NS doet onvoldoende haar best en is lui geworden door de vele miljarden aan steun die ze krijgen, terwijl Arriva en Veolia het met veel minder- of helemaal geen steun op moeten knappen. Deze treinen rijden nog steeds, en de klanttevredenheid is hier hoger. 

Deze blog is een opiniestuk van Ti m Nijbroek, en is tevens verschenen op zijn blog. Heeft u een andere opinie, en wilt u die ook delen? Stuur een e-mail naar redactie@treinreiziger.nl.