Arriva krijgt geen diensten over Noordelijke Lijnen – niet genoeg treinen

Vervoerder Arriva krijgt geen mogelijkheid om stoptreinen te gaan rijden tussen Zwolle en Leeuwarden en Zwolle en Groningen. Het kabinet laat deze diensten over de Noordelijke Lijnen bij NS omdat Arriva niet genoeg treinen zou hebben. Arriva is teleurgesteld en beschuldigt het kabinet van onwil.

Staatssecretaris Annet Bertram van openbaar vervoer heeft de Tweede Kamer per brief gemeld dat Arriva geen ruimte krijgt om de stoptreinen te rijden wegens het ontbreken van de benodigde treinen. De staatssecretaris was door de rechter van het College van Beroep voor het bedrijfsleven gedwongen met Arriva in gesprek te gaan over de Noordelijke Lijnen. “In de gesprekken met Arriva stond de beschikbaarheid van rijdend materieel centraal”, schrijft Bertram.

Geen treinen na elektrificatie Maaslijn

Arriva zou momenteel treindiensten over de Noordelijke Lijnen kunnen rijden met elf elektrische treinen die in opslag staan. Die treinen zijn bedoeld voor de Maaslijn (Nijmegen – Venlo) en kunnen pas in actie komen als de elektrificatie van het traject klaar is. Omdat dit wellicht al eind 2027 zover is, heeft Arriva geen treinen voor na die tijd. De wachttijd van nieuw bestelde treinen is volgens Arriva drie jaar.

“Op basis van de gevoerde gesprekken en het geactualiseerde aanbod ben ik tot de conclusie gekomen dat Arriva geen zekerheid biedt dat het gedurende de looptijd van de HRN-concessie deze treindiensten in open toegang kan rijden op de Noordelijke Lijnen”, aldus Bertram. De HRN-concessie van NS voor het hoofdspoornet loopt van 2025 tot 2033. Arriva wil dat de Noordelijke Lijnen uit de concessie worden gehaald zodat er ruimte komt voor Arriva om hier treinen te rijden.

Arriva wilde treinen NS gebruiken

Arriva heeft het ministerie nog gevraagd om NS te dwingen materieel af te staan aan Arriva voor de treindiensten of het mogelijk te maken dat Arriva tijdelijk NS-materieel kan gebruiken. Daar ziet Bertram van af. “Die mogelijkheid past niet bij het uitgangspunt van het aanbieden van treindiensten in open toegang, namelijk dat een vervoerder dat op eigen initiatief doet en voor eigen rekening en risico. Opentoegangvervoerders kunnen geen beroep doen op de overheid voor het beschikbaar stellen van financiering, materieel en personeel. Bovendien kan ik NS niet dwingen materieel beschikbaar te stellen voor de uitvoering van opentoegangdiensten door een andere vervoerder.”

In gesprek blijven over open toegang

Bertram schrijft verder nog dat het besluit over de Noordelijke Lijnen niet betekent dat ze ‘geen kansen ziet voor opentoegangaanbod in de toekomst’. “Daarom zal ik met Arriva, andere aanbieders en de regio in gesprek blijven.” Het kabinet heroverweegt stoptreindiensten in 2029 als de concessie geëvalueerd wordt.

Arriva: treinen beschikbaar te maken

Arriva is teleurgesteld in het kabinet. “In tegenspraak tot wat het ministerie suggereert is treinmaterieel beschikbaar of beschikbaar te maken”, zegt Arriva-woordvoerster Nikkie Smit. Maar als je niet wilt, kom je geen stap verder.”

Toen Arriva enkele jaren geleden met het verzoek kwam om diensten over de Noordelijke Lijnen te rijden waren er volgens de vervoerder voldoende treinen, met de treinen van de Maaslijn die gebruikt konden worden om de wachttijd op nieuwe treinen te overbruggen. “We zijn dan ook erg teleurgesteld over de gang van zaken. Verder uitstel is onnodig en zeker niet tot 2029 zoals het ministerie steeds aan ons heeft voorgesteld. Ons aanbod kan al veel eerder van start gaan. We begrijpen dan ook niet waarom het ministerie niet in beweging komt. Alles wat we bedenken wordt in de wind geslagen. Er is totaal geen wil.”

Zaak nu weer bij rechter

Het verhaal over de Noordelijke Lijnen is nog niet afgelopen. De rechter had in een tussenvonnis de staatssecretaris opgedragen weer in gesprek te gaan met Arriva. Het nieuwe besluit moet daarom nog door de rechter worden beoordeeld. De rechtszaak gaat gewoon verder.

Inmiddels loopt er ook nog een zaak tegen de concessie bij het Europese Hof van Justitie. De Europese Commissie sleepte het ministerie voor het Hof omdat de concessie onderhands is gegund aan de NS in plaats van openbaar aanbesteed. De procedure bij het Hof duurt naar verwachting ongeveer anderhalf jaar.

Wel genoeg treinen voor sneltreinen Zwolle – Groningen

Arriva heeft wel toestemming om dit jaar sneltreinen te rijden tussen Zwolle en Groningen. De vervoerder had deze diensten al vanaf half december kunnen rijden, maar ziet daar tot nu toe van af omdat het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap nog geen toestemming heeft gegeven voor het gebruik van het Studentenreisproduct in deze Arriva-treinen. Volgens het ministerie moeten hier eerst afspraken over worden gemaakt met Arriva.

Van een gebrek aan treinen voor de sneltreindiensten is geen sprake, aldus Smit. “Dit zijn minder ritten die we met onze bestaande vloot aankunnen en eventueel de treinen van de Maaslijn.”

(c) Treinreiziger.nl