De Zwitserse sneeuw aanpak

Het Nederlandse spoorwegsysteem is nog altijd kwetsbaar voor winterse omstandigheden. In Zwitserland is dat wel anders: de Zwitserse spoorwegen (SBB) kent bij winterse omstandigheden geen grote problemen. Minister Schultz is geïntresseerd in de Zwitserse aanpak, en overweegt de SBB om hulp te vragen.

Dat een land als Zwitserland beter op de sneeuw is voorbereid is uiteraard niet vreemd. Mocht het Zwitserse systeem niet zijn opgewassen tegen tien centimeter sneeuwval, dan had het spoorbedrijf in het ergste geval meerdere maanden per jaar de dienstregeling moeten aanpassen. ProRail noemt een vergelijking met Zwitserland dan ook appels met peren vergelijken.

Geen grote problemen
Een NS woordvoeder wees erop dat ook in Zwitserland de treinen last kunnen hebben van sneeuw. Maar de problemen zijn in Zwitserland veel en veel minder groot. Zo heeft de SBB nooit de dienstregeling op landelijke schaal moeten aanpassen door winterse omstandigheden. Laat staan uit voorzorg op eventueel extreem weer. Ook grote Zwitserse knooppunten als Basel, Züirch, Bern of Luzern zijn zover een woordvoerder van de SBB weet, nooit stil komen te liggen door winterweer.

Storing Geneve
Afgelopen zondag moesten treinreizigers rond Genève wel rekening houden met een vertraging oplopend tot een half uur. Dat kwam door extreme kou en ijsvoorming. Een woordvoerder van de SBB verwijst ter illustratie naar een fotoserie uit de regio Genève. Het is duidelijk dat de kou rond Genève extremer is en de vertraging in vergelijking met de Nederlandse spoorchaos van vrijdag gering is.

Ontworpen
Hoe kan dat toch dat Zwiterland – met het drukste spoorwegnet van de wereld – in de winter de dienstregeling (vrijwel) normaal kan uitvoeren? Het antwoord is simpel: er wordt meer geïnversteerd. In Zwiterland gaat er jaarlijks 2,7 miljard euro naar het spoorbeheer. In Nederland is dat een miljard minder. 

Ook is het spoor ontworpen op lagere temperaturen. ´Ons systeem is ontworpen op temperaturen oplopend tot en met -20´, zegt een woordvoerder van de SBB. Als er een storing ontstaat, dan is het vaak een combinatie van kou, sneeuw en wind, zoals dit weekend in Genéve.

Lawine gevaar
In het algemeen kan gesteld worden dat de SBB nauwelijks last heeft van winterse omstandigheden. Anders is dat bij private spoorwegmaatschappijen, zoals bijvoorbeeld de Matterhorn Gotthard Bahn (MGB), die regelmatig treinen moeten opheffen. Niet omdat er veel sneeuw valt, maar het daaraan gekoppelde lawine gevaar zorgt ervoor dat het treinverkeer op private lijnen vaker wordt stilgelegd. 

Nederland
Als de Nederlandse spoorsector winterse problemen echt wil minimaliseren, zal er meer geld naar de infrastructuur moeten. Het is niet te verwachten dat dit gaat gebeuren. NS en ProRail hebben geaccepteerd dat bij 10 centimeter sneeuwval de dienstregeling niet normaal uitgevoerd kan worden. Als er een strenge vorst of 10 centimeter sneeuw of meer wordt verwacht, wordt de dienstregeling uit voorzorg aangepast. Als de dienstregeling niet wordt aangepast, kan het treinverkeer vast lopen. De conclusie die uit de problemen van vrijdag getrokken kan worden is dan ook dat er te laks gereageerd is op de komst van de sneeuw.

Punctualiteitsrecord
Net als NS heeft de SBB in 2011 een punctualiteitsrecord gehaald. Bij beide bedrijven reed 89,8% van de treinen op tijd (bij 3 minuten). Anders dan de NS kijkt de SBB echter alleen naar de punctualiteit van werkdagen. De SBB woordvoerder legt uit waarom: ´Het gaat om ons om de punctualiteit voor onze klanten; die reizen het vaakst op werkdagen. Het gaat ons niet om de statistieken. Als we zaterdag en zondag ook zouden meenemen zou het percentage nog hoger zijn.