Eind 2009 overal back-up GSM-R

Op 18 augustus werd het treinverkeer van en naar Utrecht stilgelegd door het uitvallen van GSM-R, het communicatiesysteem tussen treindienstleiding en machinisten. Eind 2009 moet er een landelijke back-up zijn, waarop teruggevallen kan worden als GSM-R uitvalt. Daardoor zouden situaties als op 18 augustus tot het verleden moeten behoren. Dat blijkt althans uit antwoorden van minister Eurlings aan kamerlid Cramer (ChristenUnie) en Roemer (SP).

Incident 18 augustus
Minister Eurlings geeft in een kamerbrief ook uitleg over het incident van 18 augustus. Volgens de minister was er sprake van een ongelukkige samenloop van omstandigheden. Aan de zuidzijde van Utrecht Centraal was er een wisselstoring, waardoor er communicatie nodig was via GSM-R tussen machinisten en treindienstleiding. Toen er naast deze wisselstoring bovendien een storing optrad in de verbinding tussen het GSM-rail-systeem konden de treinen niet meer worden geloodst. Door deze ongelukkige combinatie van storingen in de avondspits ontstond een zodanige congestie en gebrek aan overzicht dat het treinverkeer tijdelijk moest worden stilgelegd. Weliswaar zijn er op de verkeersleidingspost vier mobiele GSM-rail-telefoons die deze verbroken verbinding kunnen overbruggen, maar men was niet in staat om hiermee, in de ontstane complexe situatie, de dienstregeling op een overzichtelijke wijze te hervatten.

Back-up GSM-R 
In de kamerbrief schrijft Eurlings verder dat de verbinding tussen het GSM-rail-systeem en de Inttel-telefooncentrale nu nog enkelvoudig zijn uitgevoerd zonder back-up. ProRail implementeert echter momenteel op landelijke schaal extra verbindingen als back-up. Volgens de minister verwacht ProRail dat de landelijke implementatie hiervan eind 2009 zal zijn afgerond. Een dergelijke samenloop van omstandigheden hoeft dan niet meer te leiden tot het stilleggen van het treinverkeer.

OCCR
In dezelfde kamerbrief geeft Eurlings ook een toelichting op de stand van zaken over de oprichting van Operationeel Controle Centrum Rail (OCCR). Alle partijen die bij het spoor betrokken zijn, moeten bij OCCR fysiek in één landelijk controlecentrum gebundeld zijn. Dat moet de efficientie verhogen. De leiding van OCCR moet in handen komen te liggen van regiseurs, die bij grote calamiteiten beslissingen moeten kunnen nemen. OCCR is nog niet opgericht, maar er zijn al wel proeven gehouden. Volgens Eurlings zijn vertegenwoordigers van de regionale reizigersvervoerders en van goederenvervoerders ook uitgenodigd om hierin samen te werken. De Europese Commissie en de Nederlandse Mededingingsautoriteit hebben echter vragen gesteld die nog moeten worden beantwoord. Deze gaan over de wijze waarop tussen ProRail en de vervoerders zal worden samengewerkt, over de non-discriminatoire toewijzing van spoorwegcapaciteit en over de vertrouwelijkheid van commercieel gevoelige informatie van vervoerders. ProRail verwacht dat de oprichting van het OCCR in 2010 zal plaatsvinden. Als een knooppunt als Utrecht uitvalt, zou een OCCR moeten bijdragen dat de chaos beperkt blijft.