Lagere kosten en meer reizigers met vierde spoorwegpakket

Meer concurrentie op het spoor levert de Nederlandse schatkist jaarlijks tot 300 miljoen euro op. Ook zorgt het voor meer reizigers en een betere service in de trein en op het station. Dat staat in een rapport van Twynstra Gudde dat woensdag verscheen in opdracht van de Federatie Mobiliteitsbedrijven Nederland (FMN). Maandag verscheen er ook al een rapport in opdracht van het ministerie van Infrastructuur met deels dezelfde strekking.

De onderzoeken zijn ingesteld naar aanleiding van het vierde spoorwegpakket van de Europese Commissie. Dat pakket werd begin dit jaar gepresenteerd en stelt voor om het Europese spoor per 2019 open te stellen. Als het plan doorgaat kan de overheid het spoor niet meer onderhands gunnen aan NS. In plaats daarvan zou het spoor opgeknipt worden in verschillende kavels en kan iedere vervoerder meedingen. 

Waarschuwing
Staatssecretaris Mansveld is niet enthousiast over het plan en wil zelf bepalen of het spoor wel of niet onderhands aan NS gegund wordt. De staatssecretaris ziet grote risico´s in de overgangsfase van NS naar andere vervoerders. Als die overgang plaats vindt met één ´big bang´, kan dat negatieve gevolgen hebben, waarschuwt Mansveld. Zo zou de kwaliteit en de betrouwbaarheid in de overgangsfase flink kunnen dalen.

Big bang voorkomen
Volgens de onderzoekers van Twynstra Gudde kunnen de negatieve effecten voorkomen worden door een geleidelijke overgang. Want, zo erkennen de onderzoekers, een ´big bang´ kan negatieve gevolgen hebben. Volgens Veolia directeur Manu Lageirse moeten de voorbereidingen daarom nu beginnen. "We weten dat het er gaat komen. Juist als je een ´big bang´ wil voorkomen, moet je nu al gaan voorbereiden en gaan zorgen voor een gelijk speelveld".

Gelijk speelveld
Twynstra Gudde ook pleit voor een gelijk speelveld voor alle vervoerders, en verwijst naar de aanbevelingen van kartelwaakhond ACM (voorheen NMa). Die stelt ook dat er nu geen gelijk speelveld is op het gebied van bijvoorbeeld stations en ticketing. De adviezen van de ACM worden echter niet overgenomen door de staatssecretaris.

Schatkist
FMN ziet zich ondanks alle tegenwind vanuit het ministerie van infrastructuur gesterkt door het woensdag verschenen rapport. "Dit rapport bewijst opnieuw dat dit Europese beleid goed is voor de reiziger en voor de schatkist en moet worden ondersteund´´ verklaart Anne Hettinga, voorzitter van de FMN.

Complexiteit
Tijdens een symposium over de Europese spoorplannen wees Ingrid Thijssen – directeur NS Reizigers – op andere gevaren van het spoorplan. "Dit verhoogd de complexiteit. Het ov-netwerk van Parijs en Berlijn wordt ook niet in stukken opgedeeld. Dat zou onverstandig zijn. Dat geldt ook voor het Nederlandse spoornetwerk. Bovendien hebben we in Groot-Brittanië gezien dat de reizigerstarieven na de splitsing alleen maar zijn gestegen".

Integraal
Reizigersorganisatie Rover heeft een redelijk positieve grondhouding tegenover het vierde spoorpakket. "Maar we hebben nog heel veel vragen" reageert beleidsmedewerker Tim Boric op het symposium. Voor Rover is het belangrijk dat er voor de reiziger één integraal openbaar vervoersysteem blijft.