Grote onzekerheid bij planning uitrol ERTMS

Het gaat waarschijnlijk vele jaren langer duren voordat de drukste sporen in Nederland zijn uitgerust met het nieuwe beveiligingssysteem ERTMS. Dat blijkt uit een brief die staatssecretaris Sharon Dijksma aan de Tweede Kamer heeft gestuurd.

ERTMS zorgt ervoor dat de veiligheid op het spoor wordt vergroot. Er wordt altijd ingegrepen als een machinist een stoptonend sein passeert. Bovendien zogt het beveiligingssysteem ervoor dat treinen sneller na elkaar kunnen vertrekken, waardoor er meer capaciteit op het spoor ontstaat. 

In 2014 kondigde het kabinet nog aan dat ERTMS op drukke trajecten voor 2028 uitgerold zou worden. Maar uit een voorlopige, en zeer indicatieve planning, blijkt dat het kabinet 9 jaar langer denkt nodig te hebben. Pas tegen 2037 zullen de belangrijkste trajecten voorzien zijn van ERTMS.

In 2007 werden er afspraken gemaakt dat de zes belangrijkste goedrencorridors van Eurpa voor 2020 uitgerust zouden worden met ERTMS. Nederland kan die afspraak nu niet nakomen. Dijksma wijst erop dat ook andere landen hetzelfde probleem hebben.

In de zeer indicatieve planning gaat Dijksma er nu vanuit dat pas in 2037 het spoor tussen Deventer en de Duitse grens wordt voorzien van ERTMS. In 2014 ging men er nog vanuit dat dit voor 2028 zou lukken. Ook tussen Arnhem en Zevenaar zal ERTMS pas in 2030 worden geïnstalleerd.

Dijksma zegt dat de lijnen waarop "relatief weinig (internationale) vervoersbewegingen plaatsvinden" zijn uitgesteld. Toch laat ERTMS dus ook langer op zich wachten op de drukste reizigerstrajecten naar Duitsland.

Enkele trajecten die in 2014 nog ontbraken in het overzicht tot 2028 zijn nu ook opgenomen in de planning. Het gaat dan bijvoorbeeld om Amersfoort – Zwolle – Meppel – Groningen / Leeuwarden, Nijmegen – Venlo, Eindhoven – Venlo en Eindhoven – Roermond. De lijnen ten zuiden van Sittard ontbreken nog steeds. De planning loopt tot 2038.

In totaal heeft Dijksma 36 trajecten gespecificeerd waar ze op lange termijn ERTMS wil uitrollen. Voor haar plannen heeft ze echter nog niet voldoende budget. Dijksma heeft 2,33 miljard euro gereserveerd. De verwachting is dat de eerste twaalf trajecten daarmee uitgerold kunnen worden. Latere kabinetten kunnen geld reserveren voor de overige 24 trajecten.

ERTMS werkt pas als zowel het spoor en de treinen zijn aangepast. Vooral het aanpassen van het spoor is complex, zegt Dijksma. Het materieel moet in 2024 zijn aangepast. Dijksma wil ERTMS uitrollen door middel van aanbestedingen. Er komt een apart programma voor materieel en een apart programma aanbestedingen infrastructuur, waarbij de infrastructuur ook nog wordt gesplitst in twee regio´s. Daarmee denkt Dijksma de risico´s beter te beheersen. De staatssecretaris zegt de lessen van de Fyra ter harte te hebben genomen.