De kniptang werd nog maar zelden gebruikt, maar per 1 november verdwijnt de controle- of kniptang definitief bij NS. Dat meldt het Spoorwegmuseum.
Met de komst van de OV-chipkaart is het knippen of stempelen van treinkaartjes niet meer nodig. Daarmee is het tijdperk waarin de conducteur de treinkaartjes daadwerkelijk afstempelde of knipte verleden tijd. Eerder nam NS al afscheid van het papieren treinkaartje. Vanaf deze week is in het Spoorwegmuseum een gedeelte van de collectie controletangen te zien die het museum bezit.
Geschiedenis van de controle- of kniptang
In het begintijd van de spoorwegen in de 19e eeuw werd ieder treinkaartje afzonderlijk geschreven en uitgeknipt. De spoorwegen werden echter al snel een enorm succes: door de toename van stations en reizigers werden er al snel miljoenen kaartjes verkocht. De Engelse uitvinder Thomas Edmondson bedacht daarom in 1840 een machine die grote aantallen voorgedrukte kartonnen kaarten kon produceren. De uitvinding werd snel opgepikt door spoorbedrijven in andere landen.
In 1857 werd het Edmondson-kaartje in Nederland geïntroduceerd. De verkoop van de Edmondson-kaartjes in Nederland was ook het startsein voor de controletang. Door de kaartjes te knippen kon namelijk worden gecontroleerd of, en voor welk traject iemand een kaartje had gekocht. In de beginjaren van de controletang was de behoefte nog minimaal. Dit kwam onder andere doordat reizigers per rit betaalden. Later wilden de meeste vervoersbedrijven echter weten of zij de kaartjes zelf hadden afgestempeld. Daarom maakten zij hun eigen tangen met verschillende, onderscheidende figuurtjes. Deze controletangen kwamen uit Groot-Brittannië, Amerika en Duitsland. Door uitbreiding van het spoorwegnet in de jaren twintig van de 20ste eeuw werd de controletang steeds intensiever gebruikt. De controletang knipte slechts een simpel gaatje in het kartonnen treinkaartje, bij het knippen van de kaartjes moest de conducteur mikken op de letter H (heenreis) of T (terugreis).
OV-chipkaart
Met de landelijke invoering van de OV-chipkaart in 2012 nam het gebruik van de controletang enorm af. De kaartjes worden nu gescand. Op 1 november 2017 valt het doek voor de controletang definitief en zal de ouderwetse kniptang alleen nog in musea te zien zijn. Nederland is trouwens niet het enige land dat de controletang heeft afgeschaft. NS-dochter Abellio heeft in Groot-Brittannië de traditie afgeschaft omdat conducteurs klaagden dat zij last van hun polsen kregen.
This post was last modified on 1 november 2017 12:57
Het Italiaanse treinbedrijf Italo heeft met Siemens een overeenkomst getekend voor de aanschaf van 26…
De Haagse vervoermaatschappij HTM heeft vrijdagmiddag al het busvervoer voor de rest van de dag…
Het nieuwe treinstation Hazerswoude Rijndijk is er waarschijnlijk in 2035. Dat blijkt uit een brief…
FNV kondigt voor september een 24-uursstaking aan voor het hele openbaar vervoer. De grote staking…
De nieuwe ICE L van het Duitse vakantie-eiland Sylt naar Berlijn heeft zaterdag een onverwachte…
Het treinverkeer tussen Breda en Tilburg ligt van 28 juli tot en met 8 augustus…