NS doet eindbod aan bonden: 6,75% meer loon in twee jaar

De NS heeft de vakbonden een eindbod gedaan voor een nieuwe cao met een looptijd van twee jaar, van 1 maart 2025 tot 1 maart 2027. In het voorstel zitten een structurele loonstijging en een verbeterde regeling voor medewerkers met zware beroepen. Het spoorbedrijf roept de vakbonden op het voorstel voor te leggen aan hun achterban.

Hogere lonen

De onderhandelingen met de bonden liepen eerder stuk, waarna werknemers in verschillende regio’s het werk neerlegden. De stakingen troffen honderdduizenden reizigers, die te maken kregen met uitgevallen treinen en aangepaste dienstregelingen. NS biedt reizigers als tegemoetkoming maximaal €25 per stakingsdag aan voor vervangend vervoer.

NS hoopt dat de stakingen met het eindbod nu tot het verleden behoren. In het eindbod verhoogt NS het eerder voorgestelde loonbod. Medewerkers zouden per 1 maart 2025 een loonsverhoging van 4% ontvangen, gevolgd door 2,75% op 1 maart 2026. Daarmee komt de totale stijging uit op 6,75% over twee jaar, gemiddeld 3,4% per jaar. Bovendien wordt voorgesteld dat er een eenmalige compensatie volgt als de inflatie in 2026 hoger uitvalt dan verwacht.

Zwaarwerkregeling

Een belangrijk onderdeel van het bod is de uitbreiding van de zogenoemde zwaarwerkregeling. Medewerkers die onder verzwarende omstandigheden hebben gewerkt, kunnen tot drie jaar eerder stoppen met werken. Nieuw is dat werknemers die dertig jaar of langer zwaar werk hebben verricht, automatisch in aanmerking komen voor de maximale vergoeding. Naar schatting vallen zo’n 12.000 NS’ers onder deze regeling.

Verbetering arbeidsvoorwaarden

NS wil ook verschillen in arbeidsvoorwaarden tussen voormalige cao’s van verschillende bedrijfsonderdelen verder harmoniseren. In dit voorstel worden vijf regelingen rond arbeids- en rusttijden en vergoedingen gelijkgetrokken, waarbij telkens de gunstigste regeling voor iedereen gaat gelden.

Daarnaast bevat het eindbod onder meer:

• Een hogere vergoeding voor onregelmatig werk en werk op feestdagen;
• Uitbreiding van het keuzeplan, waaronder aflossing van studieschuld met bruto salaris;
• Een afspraak over de pensioenpremie binnen het nieuwe pensioenstelsel.

Al vijf jaar verliesgevend

President-directeur Wouter Koolmees noemt het eindbod “onvermijdelijk” en spreekt van een zorgvuldige afweging tussen belangen van medewerkers, financiële ruimte van het bedrijf en verwachtingen van reizigers. “Onze collega’s verdienen een cao die past bij hun inzet. Met dit voorstel willen we hen duidelijkheid geven en perspectief bieden,” aldus Koolmees. De vakbonden zijn gevraagd het bod aan hun leden voor te leggen.

In een eerdere e-mail aan reizigers bood Koolmees zijn excuses aan voor de overlast van de stakingen: “U bent de belangrijkste reden waarom we bij NS doen wat we doen. Daarom baal ik ervan dat u nu al voor de vierde keer hinder ondervindt van een conflict waar u geen partij in bent.” Tegelijk gaf hij aan dat de financiële ruimte van NS beperkt is: het bedrijf leed vijf jaar op rij verlies en ook dit jaar wordt geen winst verwacht.

FNV: ‘Mooie woorden, lelijke inhoud?’

De toon van de e-mail van Koolmees wekte wrevel bij FNV Spoor. Bestuurder Janssen waarschuwt in het Algemeen Dagblad dat het eindbod alleen aan de leden wordt voorgelegd als het de “minimumtoets der kritiek” doorstaat. “Als de woorden mooi zijn maar de inhoud lelijk, heb je er niks aan,” aldus Janssen. Toen was de inhoud van het eindbod nog niet bekend. De bond eist 7% loonsverhoging dit jaar en 8% in 2026, of automatische prijscompensatie.

Volgens Janssen is het verloop onder nieuwe medewerkers hoog, vooral bij functies als conducteur, monteur en boa. “Boa’s stappen vaak binnen een jaar over naar gemeenten. Daar verdienen ze meer en hebben ze betere werktijden. Op de trein worden ze bespuugd en geslagen.” Volgens de vakbondsbestuurder wordt het salaris van een conducteur overschat. “Volgens Koolmees verdient een conducteur 48.000 euro. Maar dat haal je pas na 25 jaar, met veel onregelmatige diensten. Een jonge instromer komt niet verder dan 16 tot 18 euro per uur, netto.”