OV-chipkaart

Strippenkaart en treinkaartjes zullen op den duur vervangen worden door de OV-chipkaart. De OV-chipkaart wordt een kaart voor het gehele Nederlandse openbaar vervoer. De kaart lijkt op een gewone chipkaart, met het verschil dat de OV-chipkaart alleen voor het openbaar vervoer is. In dit arikel meer over de OV-chipkaart, de achtergronden, problemen en de toekomst van de kaart.

In de metro van Rotterdam en in de metro van Amsterdam is de OV-chipkaart al verplicht. Reizigers zonder OV-Chipkaart kunnen in deze steden niet meer met de metro, tenzij ze alsnog een (tijdelijke) OV-chipkaart aanschaffen. In de loop van 2009 zal in steeds meer regio´s de OV-chipkaart een geldig vervoersmiddel worden. In oktober zal de NS ook de OV-chipkaart als vervoersmiddel accepteren.

In de eerste periode kunnen reizigers kiezen: strippenkaart, treinkaartje of OV-chipkaart. Maar op termijn moet de OV-chipkaart het treinkaartje en de strippenkaart gaan vervangen.

Hoe werkt de OV-chipkaart?
Het is als een normale chippas. Op de kaart kan via oplaadpunten geld op de pas worden gezet. Op het moment dat met het openbaar vervoer gereisd wordt, moeten reizigers de kaart voor een OV-chipkaartlezer houden. Als ze de tram, bus, metro of trein verlaten, moeten ze opnieuw hun kaart bij de OV-chipkaartlezer te houden, om zo uit te checken.
Wie een abonnement heeft, hoeft bij de NS straks niet per definitie in te checken, bij vervoersbedrijven als GVB en RET wel. Zij dreigen abonnees met een geldig abonnement te bekeuren als zij vergeten in te checken.

• OV-chipkaart opwaarderen bij NS (onafhankelijk voorlichtingsfilmpje)
• Hoe laat u een OV-chipkaart op? (voorlichtingsfilmpje projectorganisatie)
• Hoe koop ik een OV-chipkaart? (voorlichtingsfilmpje projectorganisatie)

Verschillende OV-chipkaarten
Er zijn verschillende OV-chipkaarten:

• Annonieme OV-chipkaart
• Persoonlijke OV-chipkaart
• Wegwerp OV-chipkaart

Achtergrond OV-chipkaart
De OV-chipkaart had er eigenlijk al lang moeten zijn. In 1993 werd bekend gemaakt dat aan de invoering van een chipkaart zou worden gewerkt. Op dat moment lag de voorkeur oom de gewone chipkaart ook geschikt te maken voor het openbaar vervoer. Uiteindelijk is echter de keuze gemaakt om een speciale chipkaart te maken voor het openbaar vervoer, de OV-chipkaart. Sinds 2004 wordt in Nederland een aantal proeven gehouden met de OV-chipkaart. Eind 2005 is de kaart voor het eerst geïntroduceerd in de regio Rotterdam. Sinds 2009 is de kaart verplicht in de metro van Rotterdam en Amsterdam en kan de kaart al in grote delen van het land gebruikt worden.

Problemen bij invoering OV-chipkaart
Er zijn rond de invoering van de OV-chipkaart diverse problemen gemeld. In Amsterdam werkte de kartonnen wegwerp OV-chipkaarten niet altijd. AT5 meldde dat de Hema ook geld zou afschrijven van de OV-chipkaart, maar dat werd door zowel het GVB als de Hema ontkent. Voordat de kaart in de Amsterdamse metro verplicht werd, ging volgens De Telegraaf dagelijks de helft van de oplaadpunten defect. De GVB meldde dat 5% tot 10% van de kaartautomaten te maken zou hebben met defecten.
In de regio Nijmegen en Arnhem verliep de invoering ook niet vlekkeloos. Zo waren hier in het begin onvoldoende oplaadpunten en was er een fout in de software.
De Rijksuniversiteit Nijmegen toonde aan dat de OV-chipkaart gemakkelijk te kraken was, ook bij een nieuwere uitvoering van de pas. De fabrikant van de OV-chipkaart probeerde tevergeefs een publicatie over de kraakmogelijkheden van de Rijksuniversiteit tegen te houden.

Politiek over de OV-chipkaart
Treinreiziger.nl ging bij kamerleden langs en vroeg hen hoe zij dachten over de OV-Chipkaart. De VVD en PvdA zijn enthousiast, maar de SP minder. De SP had graag een slimme OV-chipkaart gezien. De ontwikkelde OV-chipkaart kent bijvoorbeeld straks geen retourtjes. Een retourtje krijgt straks dezelfde prijs als twee enkele reizen. In Duitsland is men wel bezig aan de ontwikkeling van een slimme OV-chipkaart.

Veel politieke discussie
De OV-chipkaart is weliswaar in veel gebieden inmiddels te gebruiken, maar dat is niet zonder slag of stoot gegaan. Zo kreeg verantwoordelijk staatssecretaris Huizinga een motie van wantrouwen voor haar kiezen vanwege aanhoudende problemen. Het project is ernstig in de vertraging geraakt en tegelijkertijd zijn de kosten fiks opgelopen. Verder waren er aanhoudende geluiden dat de kaart gemakkelijk te kraken zou zijn. Zo werd de OV-chipkaart van SP-kamerlid Roemer gekraakt. Eerder was er al een verkapte motie van wantrouwen geweest en wilde enkele partijen dat de OV-chipkaart over zou gaan naar Eurlings.
Ook reizigersvereniging Rover had kritiek en stapte uit het overleg. Niet alleen landelijk, maar ook op plaatselijk niveau. Rover drong aan op een veilige slimme OV-chipkaart. De organisatie keerde zich tegen de afschaffing van de strippenkaart in de Rotterdamse metro. Ook heeft de reizigersorganisatie de staatssecretaris gevraagd te stoppen met de invoering van de OV-chipkaart.
Ook de busbedrijven hebben gedreigd uit de OV-chipkaart te stappen en niet meer te investeren in de kaart. De busbedrijven waren bang dat zij moesten opdraaien voor de enorme kostenoverscheiding. De kosten van de OV-chipkaart zouden verdubbeld zijn in vergelijking met de aanvankelijke raming.

Gebruik OV-Chipkaart
De OV-chipkaart werd door ouderen in Amsterdam massaal omhelsd, omdat zij met de kaart de eerste maanden gratis mochten reizen. Ongeveer een derde van de reizigers gebruikt de OV-chipkaart in de Amsterdamse tram en bus. Dat blijkt uit cijfers van het GVB op de dag dat de chipkaart in de metro verplicht werd. Voor de invoering gebruikte 25% van de reizigers de kaart in bus en tram. Abonnemethouders en OV-studentenkaarthouders hoeven nu nog niet in te checken in de tram en bus.
NS wil het gebruik van de OV-chipkaart aan te moedigen door reizigers met de OV-chipkaart extra korting te geven.