Spoorsector heeft behoefte aan arbiter

Zowel de regionale spoorvervoerders als NS hebben behoefte aan een arbiter bij meningsverschillen. Dat werd donderdag duidelijk tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer. 

De regionale spoorvervoerders – verenigd in FMN – liggen al jaren met NS in de clinch over de verdeling van de inkomsten uit papieren treinkaartjes. Ook ruziën de regionale spoorbedrijven met NS over de vergoeding die ze moeten betalen voor de NS-kaartautomaten. "We missen een derde onafhankelijke partij bij dit soort conflicten. Het gaat er niet om wie er gelijk heeft, maar dat er een beslissing genomen wordt. Niet door NS, maar door een onafhankelijke arbiter" betoogde Manu Lageirse tijdens de hoorzitting namens FMN.

Geschillen
De spoorbedrijven kunnen nu een geschil indienen bij de vervoerskamer van de ACM (NMa). "Daar wordt echter geen gebruik van gemaakt" weet Henk Don van de waakhond. Hij heeft daar wel een verklaring voor. "Zo´n procedure kan voor juridische spanningen zorgen en kan wel 4 tot 5 jaar duren. Dan loopt misschien de concessie van een vervoerder alweer ten einde.

Ingrijpen lastig
Volgens Don is het voor de waakhond moeilijk om in te grijpen. "De spoorwegwet is soms behoorlijk vaag. Als we zelf een procedure willen starten – zonder een klacht – dan hebben we te maken met een hoge bewijslast". De waakhond beperkt zich nu daarom vaak tot adviezen. "Als we niet kunnen ingrijpen, proberen we het door adviezen. Maar als daar niets mee gebeurd, dan kunnen we verder niets". De waakhond hoopt in de toekomst door nieuwe Europese richtlijnen beter te kunnen ingrijpen. "Maar de nationale uitwerking is dan wel belangrijk." 

Historisch gegroeid
Volgens Boukje Bügel – commercieel directeur NS Stations en voorheen bij NS Reizigers – zegt de adviezen van de ACM serieus te nemen. Volgens Bügel heeft ook NS behoefte aan een onafhankelijke arbiter. "Sommige diensten leveren wij omdat het historisch zo gegroeid is. Zoals de verdeling van de inkomsten uit papieren treinkaartjes. Graag zouden we dat aan een derde willen overlaten".

Onafhankelijke partij
Kamerleden vroegen zich vervolgens af waarom de vervoerders dan geen onafhankelijke arbiter inschakelen. De NS-directeur liet vervolgens weten dat er een onafhankelijke partij ingeschakeld zal worden.

Samen werken 
Rover en Wijnand Veeneman van TU Delft pleitten tijdens de hoorzitting voor een samenwerkingsparagraaf in de concessie. Die zou er voor moeten zorgen dat de samenwerking in de toekomst soepeler verloopt. FMN reageerde bij monde van Anne Hettinga terughoudend op dat idee. Hettinga: "Samenwerking kan alleen als er sprake is van gelijkwaardigheid. Partijen moeten iets aan elkaar willen gunnen. Dan hoef je dat niet op papier te zetten. Ik geloof meer in een natuurlijke samenwerking. Samenwerking via een contract, daar gaat een negatieve houding vanuit".