Terugblik op dag met spoorchaos

Vandaag, vrijdag 3 februari verliep waarschijnlijk anders als de Nederlandse Spoorwegen en ProRail vannochtend hadden gehoopt. Honderden treinen zijn opgeheven, maar daarbij werd het olievlek effect van de overige vertraagde treinen niet voorkomen. Veel kritiek volgde.  De grote vraag is natuurlijk: is die kritiek terecht?

Door Hildebrand van Kuijeren

Niet alleen reizigersverenigingen zijn kritisch op de spoorchaos van vandaag, maar ook de politiek. Zelfs nieuwslezeres Sacha de Boer liet in een interview met Bert Meerstadt duidelijk haar onbegrip doorschemeren. En dat is logisch. Want zoals oud ProRail directeur Bert Klerk eens zei: "De reiziger zegt: de infrastructuur is als water uit de kraan. Het moet het altijd doen".  En dat lukte vandaag duidelijk niet. Maar wat ging er concreet fout? En wat had er beter gemoeten?

Aangepaste dienstregeling
Allereerst, de nooddienstregeling. Terwijl al sinds woensdag er wordt gesproken dat we vandaag sneeuw kunnen verwachten, en de VerkeersInformatieDienst (VID) donderdag al waarschuwde voor problemen op de weg, bleef NS stil. Pas vrijdagochtend rond 11 uur wordt er in allerijl een nooddienstregeling aangekondigd, welke per direct in gaat. Die nooddienstregeling had eerder aangekondigd moeten worden. 

Schakelen
Maar het doel van de nooddienstregeling: vertragingen beheersbaar houden, werd niet gerealiseerd. Er moet eigenlijk vooral omgeschakeld kunnen worden naar een nooddienstregeling als er problemen ontstaan. Maar snel schakelen is niet het snelste punt van de spoorsector. Daarvoor is de dienstregeling, maar ook de personeel en materieelplanning te ingewikkeld geworden.

File
Nu ontstonden er rond 13:30 uur verschillende storingen rond Weesp, Amersfoort en Amsterdam. Daar was de dienstregeling niet uit voorzorg aangepast. Vervolgens lijkt het erop, dat er daarna te lang is geprobeerd de gewone dienstregeling rond deze verstoorde knooppunten toch vast te houden. Met als gevolg: filevorming. Soms stonden treinen 2 uur stil voordat ze Amsterdam Centraal binnen konden komen. De materieel en personeelsplanning begint dan ook chaotisch te worden. Daardoor moeten dan heel veel treinen geschrapt worden. Terwijl dat anders kan als de spoorsector sneller leert schakelen. 

Reisinformatie
Volgens Bert Meerstadt is er nu, anders dan in het verleden, de reiziger beter vertelt hoe lang het ging duren als er geen treinen reden. Maar dat is maar het halve verhaal. Want, in het begin gaf lukte het NS inderdaad nog wel om goede reisinformatie te geven. Maar gaande weg ging dat steeds moeilijker. De reisinformatie was dus zeker nog niet op orde. Dat constateerde ook NOS verslaggever Gerrie Eickhof: "Ik heb het in het verleden op vergelijkbare dagen wel eens erger meegemaakt, maar niet vaak en niet veel erger".

Conclussie
Als hoofdredacteur van treinreiziger.nl kan ik niet anders dan tot de conclussie komen dat inderdaad een deel van de kritiek zeker terecht is. Dat wil niet zeggen dat alle kritiek terecht is. Volgens sommigen is er beloofd dat er nooit meer vertraging door de sneeuw hoefden te verwachten. Dat is, zeker na de problemen van de winter van 2010 niet (meer) gezegd. Het is onmogelijk tegen een fatsoenlijk prijskaartje het spoor volledig storingsvrij te maken tijdens (hevige) sneeuwval. Maar wat je wel mag verwachten is dat de spoorwegsector de hinder zoveel mogelijk weet te beperken tot gestremde trajecten. Dat is nu niet gelukt. En dat moet echt beter kunnen.