Vlaamse vervoerder De Lijn voert grootste veranderingen ooit door: ruim 3200 bushaltes geschrapt

Vanaf zaterdag voert de Vlaamse ov-vervoerder De Lijn de grootste wijzigingen ooit door: ruim 3200 bushaltes verdwijnen en bussen rijden voortaan vaker via hoofdwegen in plaats van door wijken en dorpen, om zo sneller te zijn. De veranderingen komen De Lijn en de Vlaamse regering op forse kritiek te staan.

De veranderingen staan in het kader van de ‘basisbereikbaarheid’, een mobiliteitsconcept dat sinds 2019 stapsgewijs wordt ingevoerd in het Vlaams gewest. Het concept is gebaseerd op een vraaggestuurd ov-beleid, met bussen op aanvraag, trein- bus- en tramlijnen op elkaar afgestemd en meer inzet op voor- en navervoer per fiets, te voet of met de auto.

17% bushaltes geschrapt

In de praktijk komt dat vanaf zaterdag neer op het schrappen van ruim 3200 bushaltes in heel Vlaanderen: 17% van het totaal. Vooral in de provincies Limburg en West-Vlaanderen verdwijnen haltes en rijden bestaande buslijnen plots anders, vaker via de hoofdweg om dorpen en wijken heen. Volgens Ann Schoubs, directeur van De Lijn, behouden de meeste mensen hun vaste bushalte, maar dat komt voornamelijk door de invoering van zogenoemde flexhaltes: bushaltes waar alleen gereserveerde bussen stoppen. Reserveren kan via Hoppin, een Belgisch mobiliteitsplatform.

De Vlaamse regering is verheugd over de veranderingen in het openbaar vervoer. “We willen de vraag meer volgen en de middelen efficiënt inzetten waar ze nodig zijn”, verklaarde mobiliteitsminister Lydia Peeters twee maanden geleden. Op lokaal niveau is die tevredenheid echter ver te zoeken. Zo trekt de gemeente Bredene voortaan extra geld uit om zelf extra vervoer te regelen, zodat bewoners uit de wijk Groenendijk toch naar een bushalte van De Lijn kunnen komen. “We laten één busje bestuurd door een personeelslid van de gemeente op bepaalde uren rondrijden”, zegt burgemeester Steve Vandenberghe tegen VRT NWS.

‘Veel mensen in de steek gelaten’

Parlementslid Jos D’Haese van de PVDA kwam vorige week in het nieuws vanwege de felle kritiek op het nieuwe mobiliteitsbeleid in Vlaanderen. “Het principe van basismobiliteit vertrok van het juiste principe: aanbod creëren om zo nieuwe mensen op het openbaar vervoer krijgen. Maar het plan basisbereikbaarheid gaat uit van vraaggestuurd aanbod: enkel daar waar mensen de bus nemen, zal men nog bussen inzetten. Dan laat je heel veel mensen in de steek”, legde hij uit in Studio Vlaams Parlement.

Tegelijkertijd lagen dit najaar ook minister Peeters en De Lijn-baas Ann Schoubs overhoop met elkaar. Schoubs klaagde over de manke financiering (‘een verrottingsstrategie’) van het vervoersbedrijf, waarop de minister misnoegd reageerde dat Schoubs beter kon stoppen ‘met klagen en zagen’. Toch heeft De Lijn een punt bij het klagen over te weinig geld, vindt mobiliteitsexpert Dirk Lauwers van de Universiteit Gent: “De Vlaamse regering investeert te weinig in openbaar vervoer, waardoor De Lijn haar sociale rol niet meer kan spelen”, zegt hij bij de VRT. Lauwers is overigens niet per se negatief over het vraaggestuurd ov waar De Lijn nu op inzet, ‘maar het zou met een beter budget moeten’.