Brussel wil Europese spoormarkt opengooien

De spoormarkt in de Europese Unie moet vanaf 2019 verder worden opengesteld. Dat stelde de Europese Commissie recentelijk voor. Volgens Brussel leidt dat tot meer keuze en betere dienstverlening.

Volgens de commissie kampen veel Europese spoormarkten met stagnatie of achteruitgang. Door de spoormarkt open te gooien kan deze opnieuw groeien, ´met alle bijbehorende voordelen voor de burgers, het bedrijfsleven en het milieu´, aldus Europees Commissaris Siim Kallas (vervoer). Hij vreest dat spoorwegen anders een luxe worden voor enkele rijke landen.

Eén loket
Naast de verplichte aanbesteding van spoorlijnen per 2019, wil Brussel hiertoe de administratieve kosten voor spoorbedrijven terugdringen en nieuwe ondernemingen makkelijker toegang geven tot de markt. Er moet daarvoor één loket komen voor vergunningen voor de hele EU. Dat moet vijfhonderd miljoen aan kostenbesparingen opleveren.

Spoorbeheerders
Daarnaast wil de commissie de netwerkbeheerders, zoals ProRail, een grotere rol geven, zodat zij alle aanbieders kunnen bedienen. Hiervoor moeten zij afhankelijk worden van de exploitanten van de spoorlijnen. Partijen die niet onafhankelijk zijn, krijgen geen toegang tot andere markten.

Personeel
De Europese Commissie wil de werknemers beschermen als de spoormarkt opengesteld wordt. Zo wordt het verplicht om werknemers over te nemen als een spoorlijn naar een andere uitbater overgaat.

Marktwerking
Nederland heeft net als Duitsland, Oostenrijk, Italië en Tsjechië de markt al gedeeltelijk opengesteld. De grotere lijnen (het Hoofdrailnet) worden nog onderhands aan NS gegund, maar kleinere spoorlijnen zijn al wel openbaar aanbesteed. De nieuwe onderhandse gunning loopt van 2015 tot 2025. De enige landen met een volledig open netwerk zijn Zweden en het Verenigd Koninkrijk.

Fyra
De lidstaten en het Europees Parlement moeten zich nu buigen over het voorstel. CDA-Europarlementslid Corien Wortmann is kritisch over het voorstel. Het Nederlandse spoor heeft het al zwaar genoeg, zoals we kunnen zien aan de problemen met de Fyra."