Meer controle nodig om zwartrijden te bestrijden

Vakbond FNV Spoor slaat alarm omdat conducteurs op sommige trajecten amper meer controleren op vervoersbewijzen. Zwartrijden en agressie dreigen hierdoor toe te nemen, meldt het AD.

Amper controle

“Ook van mensen die in de ov-sector werken hoor ik hier regelmatig over”, zegt Hildebrand van Kuijeren van Treinreiziger.nl, die niet opkijkt van de noodkreet van FNV Spoor. “Een collega vertelde dat hij sinds augustus slechts twee keer is gecontroleerd op een kaartje. Ik heb het idee dat NS vindt dat andere dingen meer prioriteit hebben.”

FNV Spoor spreekt van een onderschat probleem. “Het onderstreept maar weer eens dat we met een enorm personeelstekort zitten. Conducteurs werken vaak alleen in een grote trein en moeten keuzes maken. Zij krijgen vaker te maken met agressie en zijn dus meer tijd kwijt aan handhaving”, zegt vakbondsbestuurder Henri Janssen.

Vicieuze cirkel

Conducteurs die in de eerste klas zitten maar geen rondje maken, doen dat volgens Janssen om verscheidene redenen. “Iedere hoofdconducteur maakt tijdens zijn of haar dienst telkens een professionele afweging: wel of niet door de trein lopen en daarbij wel of niet controleren. Als een conducteur bij een controle één of meer zwartrijders aantreft, dient deze per zwartrijder een uitstel van betaling uit te schrijven. Dat kost tijd en dat zorgt ervoor dat de andere reizigers geen hoofdconducteur zien.”

Er is volgens de vakbonden een vicieuze cirkel aan het ontstaan. Door minder controles komen er meer zwartrijders in het openbaar vervoer. “Conducteurs die wel controleren krijgen vervolgens die agressie over zich heen. Zij kiezen eieren voor hun geld, omdat ze niet worden afgerekend op het niet controleren. Daardoor ontstaat er, zoals de bonden zeggen, een vicieuze cirkel”, zegt Van Kuijeren.

Trefkans hoofdconducteur

NS werd in het verleden, na kritiek van Rover, afgerekend op de trefkans van de conducteur. Sinds de nieuwe concessie in 2015 is ingegaan, wordt het spoorbedrijf echter niet meer afgerekend op de trefkans van de conducteur. Sinds 2015 publiceert NS geen cijfers meer over de trefkans van de conducteur. Daarvoor was er overigens ook kritiek op de methode hoe de trefkans werd gemeten.

Rover vindt dat conducteurs zich minstens eens per half uur moeten laten zien, om kaartjes van nieuwe instappers te controleren en om vragen van reizigers te beantwoorden.

(c) ANP / Treinreiziger.nl