Ministerie bleek zeer kritisch over NS-evaluatie Fyra

Soms lijkt het ministerie van Infrastructuur vooral de belangen van NS te vertegenwoordigen. Maar achter de schermen blijkt het ministerie soms toch heel wat kritischer tegen het grote spoorbedrijf. Dat blijkt uit stukken die zijn vrijgegeven na een WOB-verzoek van de NOS.

Eind april stuurde NS een concept-evaluatie over het Fyra-drama naar het ministerie. Dat concept voldeed duidelijk niet aan de wensen van staatssecretaris Mansveld. "Ons valt op dat vooral vanuit NS gekeken is naar de rol en handelingen van andere partijen en niet naar de NS organisatie zelf" schreef het ministerie van Mansveld destijds in reactie op dit concept.

Ook op tal van andere punten heeft het ministerie in een lange brief van tien kantjes kritiek. Bijvoorbeeld over het gebrek aan inzicht in de financiële en juridische relaties tussen NS en AnsaldoBreda. Ook vond het ministerie dat in de concept-evalualite onvoldoende werd toegelicht waarom NS koos van AnsaldoBreda en niet voor bestaande treinconcepten van gerenommeerde treinbouwers met kortere produceertijden. Verder is onduidelijk of NS een risicoanalyse heeft uitgevoerd en maatregelen heeft genomen om risico´s te vermijden, zo schrijft het ministerie op 29 mei 2013 in de brief.

Pikant is dat deze brief is verstuurd op de dag dat besloten is om met de Fyra V250 te stoppen. Een dag eerder, op 28 mei, heeft staatssecretaris Mansveld nog overleg met de Belgen. Op dat moment liggen er nog twee opties open: doorgaan met de Fyra, of stoppen en een alternatief ontwikkelen.

Vlak voor het moment dat NS na de NMBS de stekker uit de Fyra trekt, blijkt het spoorbedrijf nog op herstel van de Fyra te mikken. "NS verwacht momenteel dat de eerste vier V250´s commercieel kunnen worden ingezet in het eerste kwartaal van 2015" melden notulen van een overleg van 23 mei. En verder: "NS kiest voor een beheerst ingroeimodel. Redenen hiervoor zijn dat vanaf het moment de V250´s weer gaan rijden, zoals bij elke treinintroductie, zich problemen zullen voordoen die niet naar voren komen tijdens de testritten."

Na 23 mei verandert NS echter rigoureus van opinie. NMBS communiceert op 31 mei de stekker uit de Fyra te trekken. NS wil dan nog niet reageren. Een paar dagen later blijkt ook NS opeens met de V250 te willen stoppen. Nieuw onderzoek zou de reden zijn. Die uitkomsten zijn echter nooit openbaar gemaakt. Het beeld ontstaat echter dat NS stopt omdat NMBS de stekker eruit heeft getrokken; NS heeft dit altijd ontkend.