Oud-NS-commissaris Meijer door stof om Fyra

Oud-NS-commissaris Wim Meijer heeft zich vrijdag bij de parlementaire enquêtecommissie Fyra verontschuldigd voor het debacle met de flitstrein: "We zijn ernstig tekortgeschoten". De raad van commissarissen voelde in 2012 van alle kanten druk om met de Fyra te beginnen: vanuit de Tweede Kamer, het ministerie van Verkeer en Waterstaat, de NS-directie en de media.

Volgens Meijer was al in 2003 duidelijk dat een winstgevende exploitatie van de hogesnelheidslijn niet haalbaar was met de hoge vergoeding die de NS aan de overheid moest betalen. "In 2002 zagen we 20 tot 30 procent minder reizigers in de nieuwe schatting. We probeerden daarover in gesprek te komen met de concessieverlener en intern werkten we aan een oplossing voor de veranderde omstandigheiden," legde hij uit. Het gevolg daarvan was dat NS minder treinen besloot te bestellen.

Gewijzigde omstandigheden
Meijer denkt niet dat de prognoses met minder reizigers nog niet in 2000 en 2001 bij NS bekend konden zijn, toen NS bood op de HSL-Zuid. "Ik denk dat we hier echt te maken hebben met gewijzigde omstandigheden en nieuwe inzichten." Commissievoorzitter Madeleine van Toorenburg liet doorschemeren die conclussie niet te delen. Diverse mensen hebben inmiddels al verklaard dat het bod van NS destijds praktisch onhaalbaar was. Het bod werd echter toch goedgekeurd omdat het spoorbedrijf bleef volhouden dat het wel mogelijk was.

28 miljoen euro lucht
De voorganger van Meijer, Timmer, verklaarde eerder al dat het bod met 28 miljoen euro door de Raad van Commissarissen was verhoogd. Daar zat geen business plan achter, maar was een slag in de lucht. 

Teleurstelling
NS nam de Fyra-treinen van fabrikant AnsaldoBreda aan voordat volledig aan de koopovereenkomst was voldaan. De trein heeft daarna ook niet volledig een laatste test ondergaan op het spoor. Maar de raad van commissarissen vertrouwde erop dat de beslissing om met de Fyra’s te gaan rijden juist was. Die knoop hebben de commissarissen niet zelf doorgehakt. Dat de Fyra toch niet veilig bleek toen de trein eenmaal reed, noemde Meijer een enorme teleurstelling.

Eigen belang
Op de vraag wat er al die jaren is misgegaan, antwoordde hij: "Veel”. Hij vindt dat beschamend. Het heeft ontbroken aan een regisseur, waardoor alle betrokken partijen vooral met hun eigen belang bezig konden zijn.

Enquête tegenhouden
Overigens heeft de enquêtecommissie een document waaruit blijkt dat NS in de Tweede Kamer actief heeft gelobbyd om een parlementaire enquête naar de Fyra te voorkomen. Dat zou ook in de Raad van Commissarissen zijn besproken. "Dat kan ik mij niet herinneren en naar mijn waarneming is het ook mislukt". Hij krijgt het document. "Ik zie dat hier, ik was erbij. Het is in de sfeer van de mededelingen gedaan, dus dat klopt". Dat de NS heeft gelobbyd om een parlementaire enquête te voorkomen, vindt Meijer geen goede zaak.

(c) Treinreiziger.nl / Allesispolitiek.nl / ANP