OV-studentenkaart wordt kortingskaart

Vrij reizen voor studenten gaat verdwijnen. Vanaf 2016 zullen studenten het moeten doen met een studentenkortingskaart. Dat moet structureel 425 miljoen euro opleveren. Dat blijkt uit het regeerakkoord van het PvdA en VVD. 

De nieuwe kaart zal vanaf 2016 ook worden aangeboden aan MBO-studenten. Het wordt niet duidelijk of studenten in de trein straks veertig procent korting krijgen of méér. Duidelijk is wel dat het voor studenten een stuk minder aantrekkelijk zal worden om het OV te nemen.

Reizigerskilometers
Ruim zeshonderdduizend studenten hebben een OV-studentenkaart. Daarmee worden 6 miljard reizigerskilometers afgelegd. Bij NS zijn studenten verantwoordelijk voor ruim een kwart van alle reizigerskilometers (4,4 miljard). Volgens de vervoerders kan het afschaffen van de OV-studentenkaart negatieve maatschappelijke effecten hebben.

Gevolgen afschaffen
Zo onderzochten de vervoerders in 2010, toen de studentenkaart ook ter discussie stond, de maatschappelijke gevolgen. Dat onderzoek is nooit gepubliceerd, maar OV-Magazine kreeg vorig jaar wel de belangrijkste resultaten bevestigd. Zo zou afschaffen van de OV-studentenkaart zorgen voor een afname van 1 miljard ov-reizigerskilometers en een toename van honderden miljoenen vervuilende autokilometers. In sommige gevallen zouden zelfs bepaalde studiekeuzes niet meer verwezenlijkt kunnen worden. Ook de kamernood in studentensteden zou groter worden. Tot slot zou het afschaffen gevolgen hebben op de kwaliteit van het openbaar vervoer.

Zure appel
Daar staat tegenover dat er nu weinig tot geen ruimte is om in de spits reizigersgroei te creëren. Die ruimte is er wel als studenten minder in de spits gaan reizen. Toch is het voor de vervoerders vooral een zure appel. Voor de zes miljard reizigerskilometers die de studenten afleggen krijgen zij jaarlijks 700 miljoen euro. Dat geld wordt vervolgens verdeeld onder de vervoerders, waarbij de NS het meest toekomt.

Geschiedenis
De OV-studentenkaart werd meer dan 20 jaar geleden ingevoerd door PvdA-minister Jo Ritzen. Pim Fortuyn was eerder aangenomen om een nieuw systeem voor het reizen van studenten te vinden, nadat het systeem met het declareren van kosten voor een administratieve puinhoop zorgde.

In de loop der tijd zijn de regels rond de kaart regelmatig gewijzigd. Bij de invoering van de kaart in 1991 was de kaart bijvoorbeeld de hele week geldig en beschikbaar voor iedereen die onderwijs volgde (zowel studenten als scholieren). In 1994 werd dit beleid voor het eerst gewijzigd. Voortaan diende de student te kiezen tussen een weekkaart of een weekendkaart.

Protest
In 1999 werd de OV-studentenkaart ternauwernood gered. In dat jaar wilde minister Loek Hermans (VVD) de studentenkaart afschaffen, maar na luid protest van studenten is dat niet doorgegeaan.

Foto: De OV-studentenkaart voordat de kaart werd vervangen door een OV-chipkaart. (copyrights: Mart Hopman).