Stoomloc NS 3737 bestaat 100 jaar

De laatste stoomlocomotief die in Nederland in de dienstregeling heeft gereden, de NS 3737, viert dit jaar haar 100ste verjaardag. Het Spoorwegmuseum gaat dit eeuwfeest van de ‘Oude Dame’ vieren met een tentoonstelling en de uitgave van een magazine.

De NS 3737 is één van Nederlands beroemdste stoomlocomotieven. Op 7 januari 1958 maakte zij haar laatste officiële rit naar het Maliebaanstation in Utrecht. Het afscheid van de 3737 (bijnaam ‘Jumbo’) betekende het einde van het stoomtijdperk voor de Nederlandse spoorwegen. De tentoonstelling is van 28 augustus tot en met 2 oktober te zien in Het Spoorwegmuseum in Utrecht.

Magazine en tentoonstelling
De tentoonstelling toont de 100-jarige historie van de NS 3737 door middel van foto’s, filmpjes, schilderijen, documenten (zoals bijvoorbeeld dienstregelingen en machinistenrapporten), (schaal)modellen, koersborden en andere memorabilia. Het begeleidende magazine beschrijft de historie van deze beroemde locomotief en laat oud-stokers en machinisten aan het woord die het stoomtijdperk nog actief hebben meegemaakt. Het magazine is te koop in de museumwinkel.

Omgenummerd
De NS 3737 werd gebouwd bij de firma Werkspoor in Amsterdam. Op 18 augustus 1911 rolde de locomotief als nummer 731 uit de fabriek. Bij het samengaan van de spoorwegmaatschappijen Staatsspoorwegen en Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij kregen de locomotieven een nieuw nummer, de 731 werd omgenummerd naar NS 3737.

Zware treinen
Voor die tijd was de NS 3737 een sterke moderne locomotief. Het bleek een uitgebalanceerd ontwerp met een optimale verhouding tussen ketelcapaciteit en stoomverbruik. Een aardige wetenswaardigheid is dat de bij Werkspoor gebouwde locomotieven destijds iets meer dan 55.000 gulden kostten. Ze waren twee keer zo sterk als haar voorgangers waardoor zware treinen niet meer met twee locomotieven getrokken hoefden te worden. De Jumbo’s trokken treinen die zwaarder waren dan de NS-intercity’s van nu.

Overbodig
De Jumbo’s deden in de jaren voor en na de Tweede Wereldoorlog jarenlang trouwe dienst. Ze reden op trajecten door heel Nederland. In de jaren ’50 werd het Nederlandse spoornet volledig geëlektrificeerd en werden de stoomlocomotieven overbodig. Omdat de 3737 de eerste in Nederland gebouwde Jumbo was, en omdat ze nog in originele staat verkeerde, is door de NS in de jaren ’50 besloten deze machine te bewaren. 

Foto: Wikipedia, GNU licentie