Treinreis Brussel – Venetië: een uitdaging van 24 uur, vijf landen en vier locomotieven

Een directe treinverbinding van Brussel naar Venetië klinkt als een droom voor treinliefhebbers. En het leek lang bij een droom te blijven. Maar uiteindelijk is het European Sleeper gelukt om de treinverbinding te realiseren. Twee van de geplande vier treinen hebben uiteindelijk Venetië gehaald. Treinreiziger.nl reisde mee, en zag met welke uitdagingen de spoorwegmaatschappij geconfronteerd werd. Van locomotiefwissels tot balkonwacht.

Vijf landen, vier* locomotieven, één trein

De route voerde door België, Nederland, Duitsland, Oostenrijk en Italië. Er zijn niet of nauwelijks andere treinen in de reguliere dienstregeling die zoveel landen aandoen. En dat is niet voor niets: elk land heeft zijn eigen veiligheidseisen en spoorsystemen. Ook wisselt de bovenleidingspanning vaak bij de grens. Dat maakt een internationale treindienst direct al een stuk complexer dan een binnenlandse trein.

Tegenwoordig zijn er steeds meer locomotieven die in meerdere landen kunnen rijden, maar desondanks blijven locomotieven die op verschillende spanningen kunnen rijden relatief schaars. Dat zorgt ervoor dat deze voor een seizoenstrein relatief duur zijn, of niet beschikbaar. Daardoor moest European Sleeper in Roosendaal, Venlo en Brenner van locomotief wisselen, terwijl de reguliere nachttrein Brussel – Praag wel in één keer door kan rijden. Tussen Brenner en Venetië werden zelfs twee locomotieven gebruikt.

* = Als we de dubbele locomotief tussen Brenner en Venetië meetellen, gaat het zelfs om vijf locomotieven.

24 uur voor vertrek

Met name in Italië is het een uitdagende klus om als particuliere spoorwegmaatschappij treinen te laten rijden. European Sleeper bereikte overeenstemming met de Italiaanse spoorwegmaatschappij Arenaways (deels in handen van het Spaanse RENFE). Maar tot overmaat van ramp werd de overeenstemming uiteindelijk niet geformaliseerd. Amper 24 uur voor vertrek van de eerste rit kreeg European Sleeper een telefoontje: de trein kan Italië niet in.

Een domper, maar de enthousiaste initiatiefnemers van European Sleeper lieten zich niet uit het veld slaan. De eerste treinrit ging toch door, maar de eindbestemming werd Innsbruck. Voor doorgaande reizigers werd in allerijl een alternatief geregeld. Zij konden zonder extra kosten mee met de ÖBB Railjet en de Italiaanse Frecciarossa.

Voor de laatste twee ritten wist European Sleeper alsnog een andere Italiaanse vervoerder te strikken: FS Treni Turistici. Deze dochteronderneming van de Italiaanse staatsspoorwegen heeft uiteindelijk het treinvervoer tussen Brenner en Venetië verzorgd.

Balkonwacht

Maar de Italianen hadden nog wel wat restricties: deuren van veel internationale rijtuigen kunnen geopend worden als de trein onder de tien of vijf kilometer per uur rijdt. Al sinds jaar en dag is dit de praktijk, maar de Italianen vinden dit niet zo veilig. De rijtuigen mochten daarom alleen Italië binnen als personeel erop toe zou zien dat de deuren niet zomaar geopend zouden worden.

Een deel van de deuren werd afgesloten, en de overgebleven deuren werd door personeel van European Sleeper bewaakt als de trein door wat voor reden ook minder snel reed. Voorafgaand moest het personeel ook nog even een examen afleggen om aan te tonen dat ze de functie van balkonwacht onder de knie hadden.

Lange reistijd

Ondanks alle obstakels kon de trein Brussel – Venetië uiteindelijk toch rijden. Maar snel was de trein allerminst. Omdat de rit buiten de reguliere dienstregeling werd toegevoegd, was de geplande reistijd 23 uur en 45 minuten.

Onderweg wordt duidelijk dat de trein met een optimale dienstregeling veel sneller kan. Zo staat de trein op de terugreis van Venetië naar Brussel geregeld lang stil, bijvoorbeeld in Verona (30 minuten), Brenner (45 minuten) en Innsbruck (50 minuten). Ook vlak voor Keulen moet de trein nog eens ruim een uur wachten, omdat hij anders te vroeg aankomt. En dan hebben we het nog niet over de keren dat de nachttrein achter een andere trein aan hobbelt of aan de kant moet.

Door de lange reistijd is de trein naar Venetië nu vooral aantrekkelijk voor een nichepubliek. Met alle complexiteit is het de vraag of deze verbinding een blijvertje wordt. De tijd zal het moeten leren. En wie weet keert de nachttrein naar Italië terug. Hopelijk dan met een snellere dienstregeling. Maar één ding is zeker: de reis heeft laten zien welke uitdagingen er nog zijn.

Verslag van: Hildebrand van Kuijeren, Treinreiziger.nl

In beeld: De (voorlopig) laatste European Sleeper reis naar Venetië

Met onder andere de locwissel in Brenner, het uitzicht vanuit de trein, en de aankomst in Venetië.