Advies commissie: maak NS minder machtig

(Novum) – De Nederlandse Spoorwegen hebben te veel macht in de spoorwegsector en werken niet goed samen met nieuwe vervoerders als Veolia en Syntus. De exploitatie van vastgoed, het beheer van stations en de dienstverlening aan andere vervoerders moeten daarom worden uitbesteed aan een onafhankelijke partij. Dat adviseert de commissie-Sorgdrager in een nog vertrouwelijk rapport aan verkeersminister Camiel Eurlings (CDA), waarover NRC Handelsblad zaterdag schrijft.

De commissie, onder leiding van voormalig D66-minister van Justitie Winnie Sorgdrager, evalueert de sinds 2005 geldende spoorwegwetgeving. Daarin is de taakverdeling opgenomen tussen het Rijk, de NS en spoorbeheerder ProRail, en het monopolie van de NS op het hoofdrailnet tot 2015.

In het rapport ´Over ´t Spoor´ constateert de onderzoekscommissie dat de samenwerking van de NS met andere vervoerders ´verre van optimaal´ verloopt. Nieuwe vervoerders zijn voor hun dienstverlening voor een groot deel afhankelijk van de NS, die alle stations beheert. Ze zouden weinig medewerking krijgen bij het huren van ruimtes op de stations en het goed presenteren van hun bedrijf. Zo kunnen ze op de stations geen informatie geven over aansluitende busverbindingen.

"De NS is geen onafhankelijke partij", citeert de krant het rapport. "Operationele of strategische motieven kunnen meespelen om andere vervoerders, concurrenten, onvoldoende medewerking te verlenen." De NS zou zich niet herkennen in de kritiek.

De commissie beveelt een onderzoek aan naar het ´doelmatiger en klantgerichter´ inrichten van de verkeersleiding en de verdeling van de capaciteit op het spoor door deze onderdelen weg te halen bij ProRail. De spoorbeheerder ziet dat volgens de krant niet zitten.

Sorgdrager noemt de conclusies van het onderzoek voor de NS ´ingrijpend´. "Dit vraagt om een compleet andere bedrijfsvoering", zegt ze in de krant. Het kabinet komt deze of volgende maand met een standpunt over de toekomst van het spoor.