Belangrijke stap gezet in nationalisering Britse spoorwegen

Groot-Britannië heeft op zondag een belangrijke stap gezet in de nationalisatie van de spoorwegen. Spoorwegmaatschappij South Western Railway is vanaf afgelopen zondag in handen van het Verenigd Koninkrijk.

De nieuwe regering van premier Keir Starmer heeft besloten dat het personenvervoer op het Britse spoor weer in overheidshanden komt. De nieuwe nationale spoorwegmaatschappij Great British Railways is al in oprichting en gaat straks naast passagiers vervoeren ook het spoor beheren.

Dit jaar nog twee spoorbedrijven

Vooruitlopend hierop is het, door een in november vorig jaar aangenomen wet, al mogelijk dat spoorbedrijven in overheidshanden komen. South Western Railway was zondag het eerste spoorbedrijf dat genationaliseerd werd. Voor het einde van het jaar volgen twee andere bedrijven.

Treinen van South Western Railway gaan vanaf nu al rijden met het logo van het toekomstige Great British Rail. South Western Railway onderhoudt verbindingen tussen Londen en het zuidwesten van Engeland. Ook rijdt de maatschappij in verschillende graafschappen regionale en lokale diensten.

Treinen onbetrouwbaar en duur

Sinds 1997 zijn de spoorwegen in het Verenigd Koninkrijk helemaal geprivatiseerd. Tot 1994 was het staatsspoorbedrijf British Rail de enige vervoerder en spoorbeheerder. Veel goeds heeft de privatisering niet gebracht. Treinen zijn veelal te laat of vallen uit en de treinkaartjes zijn nergens zo duur als hier. Ook bracht de privatisering en ontmanteling van British Rail een versnippering teweeg van het spoorvervoer.

Of de kosten omlaag gaan en de betrouwbaarheid van de treinen verbetert, moet nog worden bewezen. Maar aan de versnippering komt zeker een eind. ’’In plaats van dat ze door veertien verschillende treinmaatschappijen moeten navigeren, kunnen reizigers weer gewoon de trein gebruiken’’, meldt de Britse overheid. ’’Ze reizen met Britse treinen, rijden op Britse sporen en werken volgens een Britse dienstregeling – allemaal beheerd door één instantie die zich richt op hun belangen. Dat betekent minder vertragingen, een betere ervaring en een dienstregeling die beter aansluit bij hun behoeften.’’

Nog plek voor open toegang

Ondanks dat het spoorvervoer in overheidshanden komt, stelt de Britse overheid nog steeds een rol te zien voor andere vervoerders op het spoor om in open toegang te rijden. Momenteel rijden er vijf vervoerders in open toegang op het Britse spoor die 0,6 procent van het totaal aantal treinpassagiers vervoeren. Al het andere vervoer is met private bedrijven via een contract met de overheid.

Nederlandse situatie

In Nederland is de NS in 1995 geprivatiseerd. De treinmaatschappij werd een zelfstandige naamloze vennootschap waarvan de aandelen in handen zijn van de Nederlandse staat. Als semioverheidsbedrijf is de NS dus niet helemaal los van de overheid. Het grootste verschil met het Verenigd Koninkrijk is echter dat de personenvervoerstak van de NS na privatisering als een bedrijf bleef bestaan. British Rail werd opgesplitst in maar liefst 125 bedrijven waarvan 25 passagiersdiensten uitvoerden.

(c) Treinreiziger.nl