Computermodellen helpen treinstoringen op te lossen

Computermodellen zullen in de toekomst steeds vaker kunnen helpen om de impact van storingen voor reizigers terug te dringen. Zo kunnen computermodellen helpen om de dienstregeling snel bij te sturen, een situatie waarvoor ze op dit moment nog nauwelijks worden gebruikt. Dat stelt Joris Wagenaar van Rotterdam School of Management, Erasmus University (RSM) in zijn promotieonderzoek. 

Bij een storing moet de dienstregeling worden aangepast. Dat heeft ook gevolgen voor het materieel en het personeel. Voor verkeersleiders is het een ingewikkelde puzzel om snel de beste oplossing te vinden. "Op zulke momenten moet namelijk op drie vragen tegelijk een antwoord worden gevonden, en die hangen ook nog eens met elkaar samen: Hoe kan de dienstregeling worden aangepast? Welke treinen worden waar ingezet? Hoe plannen we het personeel in?" legt Wagenaar uit.

Eigen ervaring
Op dit moment worden voor die vraagstukken nog nauwelijks computermodellen gebruikt. Wagenaar: "Computermodellen schetsen nu vaak slechts een zeer grof beeld van het probleem dat ontstaat als treinen moeten worden bijgestuurd en hebben te weinig praktische waarde. Daarom vertrouwen verkeersleiders, net als ervaren schakers, bij verstoringen nog steeds op hun ervaring met vergelijkbare situaties om à la minute een beslissing te nemen."

Werkelijke problemen
Wagenaar heeft tijdens zijn promotieonderzoek bestaande computermodellen beter laten aansluiten op de werkelijke problemen die verkeersleiders tegenkomen. De bestaande modellen worden gecombineerd met nieuwe computermodellen die door Wagenaar zelf zijn ontwikkeld.

Treinonderhoud
Zo heeft Wagenaar een computermodel gemaakt dat ervoor zorgt dat treinen ondanks verstoringen tijdig naar de werkplaats worden gestuurd voor gepland onderhoud. "Dat is belangrijk omdat sommige treinen hun gepland onderhoud missen als de dienstregeling bij een verstoring wordt bijgestuurd. Daardoor lopen ze meer risico op technische mankementen. Die kunnen op hun beurt weer leiden tot nieuwe verstoringen op het spoor," zegt de onderzoeker.

Leeg-materieel ritten
Door een verstoring zijn er vaak op de ene plek te weinig treinen en op een andere plek te veel. Het onderzoek toont aan dat dit probleem vaak het beste opgelost kan worden door de inzet van zogenoemde leeg-materieelritten. Bij leeg-materieelritten is er minder personeel nodig en kan er tijd bespaard worden doordat de trein niet hoeft te stoppen om reizigers in- en uit te laten stappen. 

Computermodellen worden belangrijker
Wagenaar verwacht dat het menselijke oordeel altijd belangrijk zal blijven voor het managen van verstoringen. Tegelijkertijd voorspelt hij dat de behoefte aan computerondersteuning alleen maar zal toenemen, aangezien spoorwegnetten steeds ingewikkelder en drukker worden.