Kabinet legt spoorplannen vast: NS tot 2033 verzekerd van hoofdrailnet

De NS verzorgt in elk geval tot 2033 het treinverkeer op de belangrijkste spoorlijnen van Nederland. Dat staat in de zogeheten hoofdrailnetconcessie, die donderdag door staatssecretaris Heijnen van Infrastructuur & Waterstaat definitief is gemaakt.

Daarmee komt er na lang gesteggel een eind aan de controversiële onderhandse gunning van de belangrijkste spoorlijnen aan NS, waarmee zelfs de Europese Commissie gemoeid was. Ook regionale vervoerders zoals Arriva en Keolis stapten meermaals naar de rechter om hun onvrede over de gunning te uiten.

Einde aan onzekerheid

Aan de onzekerheid over wie vanaf 2025 het hoofdrailnet bedient, komt nu een einde. De afspraken waar de NS zich vanaf 1 januari 2025 tot en met 2033 aan dient te houden zijn donderdag definitief vastgelegd in een contract tussen de vervoerder en het demissionaire kabinet. Hierin staat onder meer op welke trajecten NS zal rijden, wat de financiële afspraken zijn, en aan welke regels de spoorwegmaatschappij zich dient te houden.

Bij de afspraken is de huidige dienstregeling het uitgangspunt, omdat het financieel niet haalbaar is om meer treinen in de nacht te laten rijden, zo staat in de brief die demissionair staatssecretaris Vivianne Heijnen (Infrastructuur en Waterstaat) naar de Tweede Kamer stuurde. Ook is er niet genoeg geld om vanaf 2025 extra intercity’s in te zetten tussen Groningen en Zwolle, maar misschien is dit vanaf 2029 wel het geval, laat de bewindsvrouw weten.

Geen spitsheffing meer

NS was van plan om kaartjes in de spits duurder te maken, maar de Tweede Kamer zag dit niet zitten. De NS heeft dan ook afgezien van de voorgenomen spitsheffing. De spoorwegmaatschappij mag overigens wel nieuwe voorstellen doen voor prijsverhogingen, maar de kaartjes kunnen alleen daadwerkelijk duurder worden als de Kamer het ermee eens is.

In de onderhandelingen tussen NS en het ministerie zijn ook financiële afspraken gemaakt. Nu betaalt NS ongeveer 80 miljoen euro per jaar om over het spoor te mogen rijden. In de nieuwe concessie hoeft dit niet meer en krijgt NS juist een subsidie van 13 miljoen euro per jaar. Daarmee loopt de overheid in negen jaar tijd in totaal ruim 700 miljoen euro aan inkomsten mis.

‘Vitaal belang’

Heijnen is blij dat de afspraken nu zijn vastgelegd. “Het ov is van vitaal belang voor miljoenen Nederlanders. Ik vind het daarom essentieel dat reizigers kunnen rekenen op een betrouwbare en goede dienstverlening op het spoor”, schrijft de staatssecretaris. “Met deze nieuwe concessie zorg ik daarvoor.”