Spoorlijn Leeuwarden – Stavoren

De Spoorlijn Leeuwarden – Stavoren is door de overheid aangelegd als onderdeel van de derde staatsaanleg van spoorwegen in Nederland. De spoorlijn die Leeuwarden met Stavoren verbindt is tussen 1883 en 1885 in gebruik genomen. Momenteel verzorgt Arriva de treindienst op de spoorlijn. De spoorlijn Leeuwarden – Stavoren heeft een lengte van ongeveer 50 kilometer.

Ontstaan spoorlijn Leeuwarden – Stavoren
Belangrijkste reden voor de aanleg van de spoorlijn was de veerdienst Enkhuizen – Stavoren. Deze vaarverbinding werd op 15 juli 1886, gelijktijdig met de spoorlijn Zaandam – Enkhuizen, in gebruik genomen. Hiermee ontstond er een nieuwe reismogelijkheid tussen Amsterdam en Leeuwarden.

Dienstregeling verleden Leeuwarden – Stavoren
Nadat het belang van de veerdienst in de jaren ´30 verdween, werd de spoorlijn Leeuwarden – Stavoren van nationale hoofdlijn gedegradeerd een regionale zijlijn. De treindienst over het Friese platteland stelde voortaan nog maar weinig voor. Lange tijd werd tussen Leeuwarden en Sneek in een uurdienst gereden. Een groot deel van de treinen reed ook door naar Stavoren. Vanaf de invoer van de consequente dienstregeling bij Spoorslag ´70 werd tussen Leeuwarden en Stavoren in een uurdienst gereden, met extra spitstreinen naar Sneek. 

Huidige dienstregeling Leeuwarden – Stavoren
Vanaf de dienstregeling 2010 – tot minimaal 2020, gaan er tussen Leeuwarden en Sneek 3 treinen per uur rijden. Dit zijn er nu nog twee. De provincie Friesland betaald jaarlijks 1,3 miljoen voor de extra rit van Arriva. Naar Stavoren blijft een uurdienst bestaan. 

Beveiliging spoorlijn Leeuwarden – Stavoren
De lijn is enkelsporig en niet geëlektrificeerd en is beveiligd met ATB-NG en TPRB (Ter Plaatse bediend RelaisBlokstelsel). Deze beveiliging wordt bediend door de machinist. Sinds 2007 heeft
Arriva nieuwe treinen ingezet. De ‘Wadlopers’ zijn vervangen door modern GTW (Spurt) materieel. Er is op het baanvak geen samengebruik met goederenvervoer.

Treingebruik spoorlijn Leeuwarden – Stavoren
Op de lijn werden in 2006 32,1 miljoein reizigerskilometers afgelegd. In totaal gaat het om ruim 5100 reizen per dag (2007). Tussen 2002 en 2006 is het treingebruik met 1,3% toegenomen. 39% van de reizen wordt op de spoorlijn afgelegd met een OV-studenenkaart. Een even groot deel van de reizen vindt plaats in de spits. De verwachting bestaat dat de vervoersomvang tussen 2006 en 2020 zal toenemen met 59%. Deze prognose is gebaseerd op een rapport van Goudapppel Coffeng en Economisch Bureau Coulon (Een duurzame bereikbaarheidsstrategie voor een florerend Noord Nederland, 2002). De berekening van het KiM komt uit op een groei van 24 tot 42%.

Cijfers van 2006 op een rij

Bron: Decentraal spoor Centraal van Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid en Wikipedia. Ook de afbeelding is afkomstig uit de eerder genoemde rapportage.