Andere Tijden blikt terug op treinfabrikant Werkspoor

De Italiaanse Fyra had het paradepaardje van de NS moeten worden maar liep uit op een fiasco. Een halve eeuw geleden bestelde de NS vrijwel alle treinen bij Nederlandse bedrijven zoals Werkspoor. Op het hoogtepunt begin jaren ’50 werkten er bij Werkspoor meer dan 5000 mensen. TV programma Andere Tijden blikt terug op dat tijdperk.

Na de Tweede Wereldoorlog is er werk aan de winkel. De wederopbouw van Nederland bezorgt ook Werkspoor veel werk. De Duitsers hebben op hun uittocht veel materieel meegenomen, het spoorwegennet is zwaar beschadigd. Bij Rolma (afdeling rollend materieel) werken ze dag en nacht om rails en materieel weer op vooroorlogse sterkte te krijgen.

Nederlandse treinen
Zo maakt Werspoor de locomotieven van de serie 1000. Daarna volgen de degelijke locomotieven van de serie 1200 – die op beperkte schaal tot op de dag van vandaag dienst doen. Ook maakte Werspoor de Hondekop. Na het succes in Nederland wist Werkspoor een grote opdracht voor Argentinië binnen te slepen: 400 rijtuigen en 90 locomotieven.

TEE-treinen
“Er zijn perioden geweest dat we één treinstel per dag afleverden”, herinnert zich hoofdingenieur Oudendal. Het bedrijf dijt uit. Halverwege de jaren vijftig introduceert de president-directeur van de NS Den Hollander de Trans Europ Express (TEE), een Europese dienstregeling. Hij vraagt Werkspoor de treinstellen.

Stiller
Maar na die twee grote orders wordt het begin jaren zestig aanmerkelijk stiller. De NS bestelt minder treinen, het bedrijf kent een slechte tijd. Men gaat liever met de auto, het nieuwe symbool voor de opkomende welvaart. Het personenvervoer met de trein neemt af.

Concurrentieslag
Werkspoor, verwend geraakt door de Argentijnse order, heeft de banden met de NS verwaarloosd. De NS ziet het niet langer als een vanzelfsprekendheid om treinen bij Werkspoor af te nemen en kijkt over de grens. In Duitsland bijvoorbeeld zijn de treinen goedkoper. Werkspoor lijkt de concurrentieslag te verliezen. Er volgen verschillende reorganisaties, het zijn onzekere tijden.

Bestelverplichting
NS overweegt nog de treinfabrikant te redden en in afgeslankte vorm over te nemen. Maar dat plan loopt uiteindelijk vast op financiële bezwaren. De Tweede Kamer overweegt NS nog een bestelverplichting op te leggen bij Werspoor. Maar ook die komt er niet en NS plaatst een grote order bij treinfabriek Talbot in Aken.

Doek valt
Het doek valt voor Werkspoor. Het laatste rijtuig rijdt in 1972 de fabriek uit, 1300 mensen verliezen hun baan. Door de grote vraag naar goed geschoold personeel, en de opleiding bij Werkspoor was goed, vindt een deel van hen redelijk snel een nieuwe. Een aantal van hen in Aken, waar men eigenlijk niet zo goed weet hoe je personenwagons bouwt en de kennis meer dan welkom is.

Foto: Enkelspoor.nl