Eind 2014 openbare verhoren Fyra-commissie

UPDATE. De parlementaire enquêtecommissie naar het debacle rond de hogesnelheidstrein Fyra gaat waarschijnlijk volgend jaar december openbare verhoren houden met de hoofdrolspelers. Dat blijkt uit het onderzoeksvoorstel van de tijdelijke commissie, waar de Kamer naar verwachting donderdag mee instemt.

De Kamer besloot eerder al tot het houden van een parlementaire enquête naar de Fyra, maar de afgelopen week waren er nog vragen van verschillende fracties over het eerste onderzoeksvoorstel van de voorbereidende commissie. Er zou onenigheid zijn over het budget waar de commissie om had gevraagd. De kosten van de enquête worden nu begroot op 2,16 miljoen euro.

Te duur
De SP en GroenLinks vinden dat bijvoorbeeld te veel.  "Dat is veel te duur. We willen dat de enquête korter en krachtiger wordt´´, zegt SP-Kamerlid Farshad Bashir donderdag. "We willen nog over het voorstel praten voordat we erover moeten stemmen´´, aldus Bashir.

PVV
Ook de PVV vindt 2,1 miljoen veel te veel, en zal daarom niet mee doen aan de parlementaire enquête. PVV-Kamerlid Machiel de Graaf, die in de voorbereidende commissie zat, heeft dat donderdag aan het ANP gemeld. "Die treinen hebben net geen 200 miljoen euro gekost en dan zouden wij nu een enquête gaan houden die meer dan 2 miljoen kost? Dat vinden we veel te veel geld´´, zegt De Graaf. De PVV zal donderdag tegen het voorstel voor de instelling van de enquêtecommissie stemmen en roept andere partijen in de Kamer op dat ook te doen. 

Tijdelijke commissie
De tijdelijke commissie staat onder voorzitterschap van CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg. Zij zal – als de Kamer er donderdag mee instemt – ook de enquêtecommissie gaan leiden. In de commissie zitten verder Ard van der Steur (VVD), Mei Li Vos (PvdA), Vera Bergkamp (D66), Machiel de Graaf (PVV) en Henk van Gerven (SP).

Opheldering
De parlementaire enquête is nodig omdat de Fyra V250 in december vorig jaar na enkele dagen uitviel wegens grootschalige technische mankementen. Daarop bliezen de NS en de Belgische vervoerder NMBS het hogesnelheidsproject af. De enquête moet opheldering geven over het aanbestedingstraject, dat eindigde met de gunning aan het Italiaanse AnsaldoBreda. Ook kijkt de commissie naar het verstrekken van vergunningen voor de treinstellen.

Stenen omkeren
De commissie gaat vooral uitzoeken welke belangen er speelden, hoe de besluitvorming liep en welke rollen de overheid en het bedrijf hadden. "Er is al veel bekend, maar niet de onderliggende gegevens. Wij willen alle stenen omkeren´´, aldus Van Toorenburg.

80 mensen
De commissie heeft 80 mensen op het oog om aan de tand te voelen over de gang van zaken, zei Van Toorenburg in een toelichting. Het zijn volgens de commissie cruciale spelers bij de overheid, de politiek, het bedrijfsleven en andere instanties die betrokken waren bij de snelle trein. Ze komen eerst in een besloten gesprek aan bod en de commissie maakt daarna een selectie voor de openbare gesprekken. Genodigden zijn verplicht te verschijnen en moeten een eed afleggen.

Voorbereidingen
Van Toorenburg wilde niet zeggen wie op de lijst staan. Pas bij de publicatie van het onderzoek, medio 2015, zal de hele lijst openbaar worden. De Fyracommissie heeft het hele jaar nodig voor de voorbereidingen en het feitenonderzoek en denkt in december 2014 met de openbare gesprekken te beginnen.

• Update: De parlementaire enquêtecommissie kan aan de slag. Alleen de PVV heeft uiteindelijk tegen gestemd. SP en GroenLinks hadden moeite met de kosten maar stemden toch in.

(c) ANP