HTM duurzaamste, RET meest efficiënte stadsvervoerder

De vervoerder HTM uit Den Haag is de duurzaamste stadsvervoerder van de drie grote steden. De RET uit Rotterdam scoort het best op kostenefficiëntie en doelmatigheid, maar het minst op duurzaamheid. Dat blijkt uit een vergelijking door de Autoriteit Consument & Markt (ACM).

Genuanceerd beeld

De ACM heeft in het onderzoek gekeken naar kostenefficiëntie, doelmatigheid, duurzaamheid en kwaliteit. De vergelijking levert volgens de ACM een genuanceerd beeld op. Weliswaar scoort HTM het beste op duurzaamheid, maar minder op kostenefficiëntie en doelmatigheid. De RET uit Rotterdam scoort het best op kostenefficiëntie en doelmatigheid, maar het minst op duurzaamheid. Het Amsterdamse GVB is de allrounder met nergens de hoogste of laagste score. Op kwaliteit hebben de drie stadsvervoerders vergelijkbare scores.

Aanleiding voor de vergelijking

De drie grote stadsvervoerders rijden met een onderhands gegunde concessie. Zij hoeven niet te concurreren met anderen om deze concessies te mogen rijden. In de Wet personenvervoer 2000 is opgenomen dat de ACM een prestatievergelijking uitvoert, om de stadsvervoerders te stimuleren om de kwaliteit van hun dienstverlening te verbeteren. Het onderzoek voor dit rapport is gedaan in 2019 en 2020, maar de resultaten zijn vooral gebaseerd op de cijfers uit 2019, omdat de coronapandemie te veel invloed had op het onderzoek in 2020.

Uitkomsten onderzoek

“We hebben duurzaamheid als criterium aan de prestatievergelijking toegevoegd vanwege het grote maatschappelijke belang ervan en de rol die het openbaar vervoer kan spelen in de verduurzaming van mobiliteit”, zegt Manon Leijten, bestuurslid van de ACM. HTM scoort het beste op duurzaamheid doordat de CO2-uitstoot per reizigerskilometer het laagst is. HTM maakt gebruik van groene stroom en van bussen die emissieneutraal of op groen gas rijden. RET had in 2019 verreweg de meeste CO2-uitstoot per reizigerskilometer.

Volgens de RET scoort de vervoerder relatief slecht op duurzaamheid door het ijkjaar 2019. In het begin van dat jaar was de vloot duurzame bussen nog klein, maar sinds het einde van dat jaar is daar verandering in gekomen door de instroom van 55 zero emissie-bussen, 40 zuinigere dieselbussen en 103 hybride bussen. De vervoerder wijst erop dat er momenteel nog eens 42 zero emissie-bussen instromen. Sinds 2020 is de RET ook overgestapt naar een groener energiecontract.

Qua klanttevredenheid zijn de verschillen klein en reizigers waarderen de stadsvervoerders in het algemeen goed. Op het gebied van klachten, incidenten, calamiteiten, rituitval en punctualiteit wisselt het beeld en is er geen stadsvervoerder die er in het algemeen boven uitsteekt.

RET is de meest kostenefficiënte en doelmatige stadsvervoerder. HTM kent de hoogste kosten per reizigerskilometer. Dat komt mede omdat HTM geen metro heeft waar de kosten per reizigerskilometer relatief laag zijn. Per vervoerstype zijn er verschillen: RET heeft bijvoorbeeld de hoogste kosten per reizigerskilometer bij tram, en de laagste bij bus. GVB scoort meestal gemiddeld en op metro het best.