In 2040 tienminutentrein o.a. naar Zwolle. ProRail wil meer ambitie

Het netwerk van de tienminutentrein moet de komende twintig jaar fors worden uitgebreid. Zo moet er vanuit Zwolle elke tien minuten een trein vertrekken richting Amsterdam, Utrecht en zelfs Arnhem. Ook tussen bijvoorbeeld Rotterdam – Dordrecht – Breda – Tilburg – Eindhoven / Den Bosch – Nijmegen moet er elke tien minuten een trein gaan rijden.

Toekomstbeeld OV 2040

Dat vertelt staatssecretaris Stientje van Veldhoven in een interview met De Volkskrant. Vandaag stuurt de staatssecretaris haar Toekomstbeeld Openbaar Vervoer 2040 naar de Tweede Kamer. Het aantal treinreizigers ligt tegen die tijd naar verwachting zo’n 30 tot 40 procent hoger. Daarbij moet het stimuleren van de groenere trein in plaats van de auto de CO₂-uitstoot beperken.

Tandje ambitieuzer

Van Veldhoven ziet de oplossing onder meer in een ring van negen steden, Randstad, Breda, Eindhoven, Arnhem-Nijmegen en Zwolle, waar iedere tien minuten een intercity tussen moet rijden. ProRail-topman Pier Eringa laat in een reactie in de krant weten dat het wat hem betreft nog een ‘tandje ambitieuzer’’ mag. “Eigenlijk wil je 2030 lezen waar nu 2040 staat.”

Vastgoedontwikkelaars

Binnen het huidige regeerakkoord is nog geen geld gereserveerd voor al die grote infrastructurele ingrepen op het spoor. “Het Toekomstbeeld is vooral bedoeld als handvat voor de komende kabinetten om de benodigde investeringen te bepalen”, aldus Van Veldhoven. Ze hoopt vastgoedontwikkelaars mee te laten betalen. Hun kantoorpanden stijgen immers in waarde als er een nieuw station in hun buurt wordt gebouwd.

Vertraging

Vaak worden er plannen gemaakt en duurt de realisatie uiteindelijk langer dan gedacht. Zo beloofde NS in 2004 dat er vanaf 2007 fors meer treinen zouden komen. “Dat betekent elke paar minuten een trein naar de meest gangbare bestemmingen”, vertelde NS-directeur Bert Meerstadt destijds. Maar pas ruim tien jaar later ging de eerste tienminutentrein (Amsterdam – Eindhoven) rijden. Op andere trajecten, zoals Den Haag – Almere en Schiphol – Nijmegen, zou er voor 2020 een tienminutentrein komen. Dat gaat niet gehaald worden. Schiphol – Nijmegen wordt op z’n vroegst per dienstregeling 2022 een tienminutentrein.

Nu aan de slag

Toch is het goed dat er nu al over nagedacht wordt, vindt hoogleraar transportbeleid Bert van Wee van de TU Delft. Hij wijst erop dat de spoorplannen van nature traag worden gerealiseerd. “De komende tien jaar ligt, naar ik schat, zo’n 70 miljard euro aan uitgaven vast. Als je voor 2040 iets wilt, moet je vanaf 2030 aan de slag – en dan moet je nu al nadenken over je plannen”, legt hij uit tegenover De Volkskrant.

Zelfrijdend

Behalve frequente intercity’s, moet er ook een fijnmaziger netwerk komen voor de korte afstanden. “Dan heb je het over lightrailverbindingen, maar ook over hoogwaardige trams en ­bussen”, aldus de staatssecretaris. In dunbevolkte gebieden wordt het netwerk juist minder fijnmazig. “De digitalisering biedt een heleboel kansen voor dunbevolkte gebieden. In Groningen hebben ze een heel mooi concept neergezet: mensen kunnen bellen voor een busje en worden daarmee naar de dichtstbijzijnde hub gebracht, waarna een grotere bus ze naar het treinstation brengt. Allemaal zo op elkaar afgestemd dat de trein vlak na aankomst vertrekt.” De staatssecretaris wijst erop dat de zelfrijdende auto zonder chauffeur ook een rol gaat spelen. “Daar wordt het allemaal nog makkelijker en goedkoper van.”