Is de trein echt anderhalf keer zo duur als vliegen?

Uit onderzoek van milieuorganisatie Greenpeace blijkt dat treinreizen tussen Nederland en het buitenland gemiddeld anderhalf keer zo duur zijn als dezelfde reis met het vliegtuig. De organisatie pleit voor goedkopere treinreizen en een Europees ticketsysteem.

Greenpeace vergeleek voor 112 verschillende routes in 27 Europese landen het prijsverschil tussen de trein en het vliegtuig en kwam tot de conclusie dat treinreizen in heel Europa gemiddeld twee keer zo duur is als vliegen. De milieuorganisatie rekende met prijzen voor reizen op korte, middellange en lange termijn: op middellange termijn is het prijsverschil het grootst (2,5 keer zo duur), op lange termijn het kleinst (1,8 keer zo duur).

Niet overal serieus alternatief

Greenpeace kijkt onder andere naar trajecten waarbij de trein niet gezien kan worden als serieus alternatief voor vliegen, zoals Londen – Bratislava en Brussel – Madrid. Wie bijvoorbeeld van Londen naar Bratislava reist, moet bijvoorbeeld eerst van Londen naar Brussel, daar twee uur overstaptijd hanteren naar de Nightjet naar Wenen (die momenteel 3x per week rijdt) en van Wenen nog een keer overstappen op de trein naar Bratislava. Een reis duurt dan al snel ruim 20 uur.

Een verbinding als Brussel – Madrid zou eenvoudiger kunnen en heeft iets meer potentie, maar zal voor het gros van de reizigers te lang blijven duren. Met name treinreizen via de Kanaaltunnel (dus van en naar Londen) en per hogesnelheidstrein naar Spanje zijn relatief duur. Echter, naar Spanje zijn sinds kort de Franse en Spaanse spoorwegen met elkaar in competitie waardoor de prijzen iets dalen.

Directe treinen goedkoper

Volgens Treinreiziger.nl heeft Greenpeace te veel verbindingen onderzocht waar de trein nu geen serieus alternatief is. Echter, dat geldt zeker niet voor alle trajecten. Op trajecten waar directe treinen rijden, blijkt de trein in prijs vaak wel competitief te zijn met het vliegtuig. Tussen bijvoorbeeld Amsterdam en Berlijn (directe trein), Berlijn en Graz (directe trein) en Bratislava – Split (directe slaaptrein) bleek de trein wel goedkoper.

“Als er een goede treinverbinding is, dan is de trein vaak ook minder duur” legt redacteur Hildebrand van Kuijeren uit. “Dat wil niet zeggen dat de trein niet duurder kan uitvallen. Maar de conclusie dat de trein gemiddeld 1,5 à 2 keer zo duur is dan vliegen geeft ook geen goed beeld”. Dat wil niet zeggen dat de trein niet twee keer zo duur kan zijn. “Zeker naar het Verenigd Koninkrijk en Spanje (en geregeld ook Frankrijk) is de trein duurder dan je zou willen en is de prijs vaak onvoldoende concurrerend met het vliegtuig. Maar naar Duitsland, Denemarken, Zwitserland, Oostenrijk en Tsjechië is dat niet per definitie zo”.

Verborgen kosten

Eerder onderzocht Treinreiziger.nl al het reële prijsverschil tussen treinen en vliegen, waaruit bleek dat alle extra kosten bij het vliegen (bagage, transferkosten) de vliegreis vaak duurder maken dan de treinreis. Een jaar later kwam ook de Consumentenbond tot die conclusie. Het ontbreken van een goede vergelijkingssite voor treinreizen speelt ook een factor: veel reizigers die niet thuis zijn in het internationale treinverkeer boeken bij NS International, dat treinkaartjes vaak te duur aanbiedt zoals uit recent onderzoek van RTL Nieuws bleek.

Eenvoudiger ticketsysteem

Ook Greenpeace pleit voor een eenvoudiger ticketsysteem voor Europese treinreizen. Behalve een internationaal ticket gebaseerd op klimaattickets zoals ze in Oostenrijk, Duitsland en Slovenië al bestaan, wil Greenpeace ook dat de belastingen op treintickets verlaagd worden en dat de vliegtaks voor vliegers juist hoger wordt. Daarnaast hoopt de organisatie dat er meer directe treinverbindingen komen en dat routes die in de loop der jaren zijn afgeschaft weer terugkeren.