Kwaliteitsinspecteur: Fyra ging met teveel fouten naar Nederland

De Fyra-treinstellen verlieten de fabriek met 200 à 250 afwijkingen van de specificaties. Dat waren er nog veel te veel, vindt kwaliteitsinspecteur Tinus Jonkers, werkzaam bij Lloyd´s Register Rail Europe. Hij stelt ook dat fabriek AnsaldoBreda te weinig lering trok uit de tekortkomingen. Dat vertelde de inspecteur tijdens de parlementaire enquête naar de Fyra.

Jonkers rapporteerde iedere week een overzicht van de tekortkomingen. Het duurde soms meer dan een jaar voordat de tekortkomingen werden opgelost. "Dat proces ging bij AnsaldoBreda veel trager dan bij andere fabrikanten. Er werd veel beloofd, maar het werd niet nagekomen," zegt Jonkers. Toen de Fyra uit dienst werd genomen en werd onderzocht kwamen grotendeels dezelfde tekortkomingen naar voren die Jonkers al jaren eerder had waargenomen.

Het streven is dat een trein de fabriek met 0 afwijkingen verlaat, al komt het vaker voor dat een trein toch  een aantal afwijkingen de fabriek heeft. Die worden later dan alsnog opgelost. "Maar 200 à 250 afwijkingen is ongebruikelijk," zegt Jonkers, die zijn zorgen deelde met de projectmanager bij NS Financial Services (NSFSC). NSFSC is de formele eigenaar van de trein. Toch gingen de treinen naar Nederland. Dat kon gebeuren omdat de treinen nog steeds eigendom bleven van AnsaldoBreda. 

Sommige tekortkomingen werden wel in de fabriek in Italië opgelost. Dat was echter geen garantie dat het daarna ook goed bleef gaan. Jonkers geeft als voorbeeld een tekortkoming met de bekabeling in de trein. De fout in het productieproces werd opgelost, maar een jaar later werd dezelfde fout opnieuw gemaakt. Dat kon gebeuren doordat medewerkers vertrokken zonder een goede overdracht aan de nieuwe medewerkers. Jonkers constateert dat het kwaliteitsmanagement op papier deugde, maar in de praktijk niet werd nageleefd. 

Jonkers hekelde de instelling van AnsaldoBreda. "Het verantwoordelijkheidsgevoel, de zelfcontrole, was anders dan bij andere leveranciers. Dat zou veel beter gekund hebben." De inspecteur noemde zijn werk in Italië frustrerend. "Ik had soms wel het gevoel dat we aan het lijntje werden gehouden."

Ook bleek dat AnsaldoBreda soms een showtje opvoerde als de opdrachtgever langskwam in de fabriek om te kijken hoe het stond met de productie van de treinen. Dan droegen de werknemers helmen en witte handschoenen en was het opeens veel drukker in de fabriekshal. 

In de fabriek is ongeveer de helft van het aantal afwijkingen opgelost. In totaal vonden Jonkers en zijn collega´s zo´n 450 à 500 afwijkingen. Daarbij geldt dat iedere afwijking één keer meetelde, ook als die fout vaker werd gemaakt. De kwaliteitsinspecteur wees er wel op dat een afwijking niet altijd een veiligheidsrisico geeft. "Maar ze moeten wel opgelost worden", voegde hij eraan toe.

Oud-NS-president-directeur Bert Meerstadt verklaarde vorige week dat pas achteraf voor hem duidelijk werd dat ieder treinstel anders was. Die kennis was bij Jonkers wel aanwezig. Jonkers rapporteerde aan de in opspraak geraakte Richard de Leeuw. Die zal later vandaag voor de commissie verschijnen.