NS neemt afscheid van oude Sprinters: ‘Na 46 jaar uitgesprint’

De Nederlandse Spoorwegen nemen afscheid van de eerste generatie Sprinters. Na dit weekend (zaterdag) gaan de treinen uit de dienstregeling om vervangen te worden door moderne treinen. Na 46 jaar trouwe dienst zit het er voor de treinstellen op.

Korte halteafstanden

In vaktaal worden de treinen Stadsgewestelijk Materieel (SGM) genoemd. De treinen worden ingezet sinds 1975. Eerst in het vertrouwde geel met blauwe strepen, sinds 2003 in de huidige Sprinter huisstijl. De treinen waren jarenlang het vertrouwde gezicht op de Zoetermeerstadslijn, Hofpleinlijn en de Hoekse Lijn.

NS koos destijds heel bewust voor de ontwikkeling van een nieuw materieeltype. Tot dan toe gold Mat ’64 als de standaard stoptrein. Maar omdat er werd gedacht aan nieuwe lijnen met kortere halteafstanden, werd gekozen om de Sprinter te ontwikkelen. Aanvankelijk werd er gedacht aan een dubbeldekstrein, maar dat plan strandde op de tekentafel.

60 Sprinters

In 1972 besloot de NS tot aanschaf van vijftien proeftreinen (Plan Y0). De treinen werden gebouwd bij het Duitse Talbot in Aken. Uitgangspunt was dat de nieuwe trein in achttien seconden kon optrekken naar 50 kilometer per uur, en in 50 seconden tot 100 kilometer per uur. Dat is relatief snel voor een trein, vandaar de naam Sprinter. Bijzonder was ook dat de treinen geen toilet hadden.

Na de eerste serie kwam een tweede bestelling van 60 tweedelige treinstellen. Ook volgde een order voor driedelige Sprinters. Bovendien werd een reeks tweedelige treinen verlengd met een extra rijtuig. Zodoende waren er uiteindelijk 30 tweedelige Sprinters en 60 driedelige Sprinters. Een aanzienlijk deel van de Sprinters is de afgelopen jaren al gesloopt. De Sprinters hebben dienst gedaan in verschillende huisstijlen. Zo bleef een aantal tweedelige Sprinters volledig geel. Deze werden CityPendels genoemd. Er werd hier gekozen voor een metroachtig interieur.

Afscheid

Wie de treinen niet kan missen, kan altijd op internet nagenieten. Zo publiceert 24Trains.tv op 17 december exclusieve beelden uit het NS-archief. De film is gemaakt door Rob de Wind in opdracht van NS toen de Sprinter net in dienst kwam. Voor het maken van deze film werd zelfs de voorruit van een sprinter gedemonteerd, naar verluidt de enige keer dat een treinstel in Nederland zonder voorruit reed.

De vereniging van spoorliefhebbers (NVBS) had 18 december een afscheidsrit met een Sprinter door Nederland gepland. Vanwege de coronamaatregelen is het evenement echter geschrapt. In de laatste dagen dat de Sprinter dienst doet zal de trein echter op tal van plaatsen in Nederland opduiken, als eerbetoon aan 46 jaar SGM. En daarna zijn de treinen, zoals op treinstel 2995 te zien is, ‘uitgesprint’.

• Hier rijden de oude Sprinters voor het laatst.

Geraadpleegd: Wikipedia.

In beeld: 46 jaar SGM