Spoorwegpolitie keert wellicht, als proef, terug

De spoorwegpolitie keert wellicht terug in Nederland. De Tweede Kamer staat achter een voorstel van Kamerlid Joost Eerdmans (JA21) om als proef tijdelijk spoorwegpolitie terug te brengen op het spoortraject Zwolle – Emmen waar al jaren veel incidenten zijn.

Eerdmans pleitte vorige week in de Tweede Kamer voor een proef met spoorwegpolitie op de Vechtdallijn Zwolle – Emmen waar Arriva onder de naam Blauwnet rijdt. Een Kamermeerderheid sprak steun uit voor dit plan. Eerdmans ziet het plan als een eerste stap op weg naar een volledige terugkeer van de spoorwegpolitie in Nederland. De rest van de Kamer is het voorlopig alleen eens met een proef.

De terugkeer van de spoorwegpolitie maakt deel uit van het plan Uniformen in Beeld van JA21 waarin zeven maatregelen staan voor een ‘herwaardering van het uniform’. De terugkeer van de spoorwegpolitie is een van die maatregelen. De spoorwegpolitie verdween in 2013. Reizigersvereniging Rover pleit al jaren voor terugkeer van de spoorwegpolitie. Ook ProRail heeft in het recente verleden hiervoor gepleit.

Geweld op spoor toegenomen

Eerdmans zei in de Kamer dat er vorig jaar 1042 meldingen van geweld waren op het spoor. Dat was een toename van acht procent ten opzichte van het jaar ervoor. Ook dit jaar waren veiligheid en geweld een belangrijk onderwerp. In april lag het treinverkeer in het hele land drie minuten stil nadat enkele dagen daarvoor een conducteur mishandeld was.

Minister David van Weel van justitie en veiligheid noemde het voorstel voor terugkeer van de spoorwegpolitie ‘sympathiek’. Maar volgens Van Weel gaan de lokale overheden over de inzet van politieagenten en zullen de betrokken burgemeesters akkoord moeten gaan met de proef. Eerdmans wil het wel of niet doorgaan van de proef in ieder geval niet laten afhangen van de burgemeesters en vindt dat er een aantal agenten voor een paar maanden moeten worden vrijgemaakt.

De Vechtdallijn Emmen – Zwolle is al jaren een probleemtraject met een alsmaar groeiend aantal geweldsincidenten en vandalisme. Maar dit is niet representatief voor de veiligheid op het hele spoor, aldus woordvoerster Nikki Smit van Arriva. Veel problemen op de lijn worden veroorzaakt door uitgeprocedeerde asielzoekers die met de trein van en naar het aanmeldcentrum in Ter Apel reizen.

Arriva: andere zaken belangrijker

Arriva vindt de proef prima, maar is ’niet voor of tegen’ een terugkeer van de spoorwegpolitie. ’’Het staat niet bovenaan ons wensenlijstje’’, zegt Smit. ’’Andere zaken zijn voor ons belangrijker. Zoals een ID-check door boa’s en het invoeren van een regionaal reisverbod, want nu is er alleen een reisverbod voor een bepaald traject en een bepaalde vervoerder.’’ Ook pleit Arriva voor een aanspreekpunt bij de politie. ,,In Oost-Nederland is dat nu goed geregeld en dat zouden we in heel Nederland moeten hebben. Dat zit dan al dicht tegen een spoorwegpolitie aan.’’

In Nederland werd de spoorwegpolitie in 1919 opgericht als onderdeel van de Nederlandse Spoorwegen. Dat was toen onder de naam spoorwegrecherche. Pas sinds 1978 werd de naam spoorwegpolitie gebruikt. Na de verzelfstandiging van de NS in 2000 ging de spoorwegpolitie over naar het Korps Landelijke Politiediensten. Na nog een aantal reorganisaties verdween de spoorwegpolitie uit beeld. Verschillende stations in het land hadden politieposten die allemaal zijn verdwenen.

Officieel bestaat de spoorwegpolitie nog als een onderdeel van de Dienst Infrastructuur van de Landelijke Eenheid van de Nationale Politie. Maar het echte politiewerk in de trein en op de stations wordt sinds 2013 gedaan door de agenten van de regionale politiekorpsen. In de meeste andere Europese landen is nog wel een echte spoorwegpolitie die ook zichtbaar is.

(c) Treinreiziger.nl