Tram Tina neemt nu ook reizigers mee door Den Haag
07 sep 2026 11:07
Tram Tina heeft vrijdag voor het eerst passagiers vervoerd in Den Haag. Na bijna een jaar testritten te hebben gemaakt door de Hofstad, neemt de nieuwe tram van vervoersbedrijf HTM nu ook reizigers mee. HTM krijgt in totaal 62 Tina-trams die als eerste de oude rood-beige GTL-trams vervangen.
Tina staat voor Total Integrierter Niederflur-Antrieb ofwel volledig geïntegreerde lagevloeraandrijving. De nieuwste tram op het Haagse spoor is 36,5 meter lang en 2,65 m breed en biedt plaats aan 246 passagiers. Opvallend zijn de grote ramen van de tram, die gemaakt is door de Zwitserse fabrikant Stadler die tevens treinen maakt met pakkende namen als Flirt en Kiss.
Haltes aangepast
De Tina-trams worden na de introductie voor reizigers op vrijdag stapsgewijs ingezet in de reizigersdienst. Omdat de trams een lage vloer hebben, moeten de haltes hier ook op aangepast zijn. Dat is al gebeurd bij elf van de veertien Haagse tramlijnen. De komende jaren gebeurt dat nog voor de lijnen 6 en 12.
Tina zou als eerste gaan rijden op de tramlijnen 1, 6 en 12. De kenmerkende beige-rode GLT (Gelede Tram Lang)-trams verdwijnen met de komst van de Tina’s langzaam uit het straatbeeld. De Tina’s zijn wit-rood.
(c) Treinreiziger.nl
Mooie tram welke de oudere GTL trams uit de jaren 80 en 90 gaan vervangen, die nog een hogere vloer met trappetjes hebben! Als alle Tina s straks zijn ingestroomd en in dienst zijn wordt het vervoer voor alle personen een stuk eenvoudiger! Mooie Zwitserse tram die ook al in andere buitenlandse steden te zien zijn, waaronder Basel in Zwitserland en Gera in voormalig Oost Duitsland. ik wens HTM veel geluk en plezier met deze modernere voertuigen die weer een ander beeld op straat zullen geven in de Haagse regio!
Nog groen in Bazel hopelijk.
Ziet er goed uit. Moet er toch eens een ritje mee maken.
De inzet van fonkelnieuw materieel, is altijd een bijzonder moment. Afgelopen vrijdag werd een nieuwe TINA-tram (tramstel 7001) aan een klein aantal geïnviteerden getoond, en het algemene oordeel was vanzelfsprekend positief. Anders dan in het bericht staat vermeld, werden er bij die gelegenheid nog geen reizigers vervoerd. Vandaag, 7 september, had tramstel 7005 de eer om de eerste reizigers te vervoeren, op tramlijn 2. Er zijn enkele extra ritten gereden.
Het eerste TINA-tramstel arriveerde op 8 augustus 2025 bij de HTM, dus het weleens tijd dat deze tramstellen aan het werk worden gezet. Er zijn intussen 9 tramstellen van dit type in Den Haag aanwezig, het betreft een serie van 62 tramstellen, dus we kunnen verwachten dat er voorlopig iedere week een exemplaar wordt afgeleverd.
De driedelige TINA-tramstellen zijn 36,5 meter lang, dus 50 cm korter dan de Citadis-trams, maar wel even breed (2,65 meter). De Tina’s zijn anderhalve meter langer dan de vierdelige Avenio’s, die 2,55 meter breed zijn. Alle HTM-tramstellen zijn achtassig. Na de uitfasering van de oude GTL-tramstellen, bestaat de gehele HTM-tramvloot uit tweerichting wagens. Omdat tweerichting wagens aan beide zijden deuren hebben, is het aantal zitplaatsen ietwat beperkt.
Zitplaatsen en maximum aantal reizigers per tramtype:
– GTL serie I 71 / 189
– GTL serie II 76 / 188
– Citadis 84 / 214
– Avenio 70 / 238
– TINA 84 / 253
Volledigheidshalve; de GTL-tramstellen zijn 28,5 en 29 meter lang en 2,35 breed.
Dit is een hele mooie aanvulling op dit nieuwsbericht. Als ik jou 2 plusjes kon geven dan had ik dat gedaan. Dankjewel 👍
Achteruitgang, letterlijk. Bij bezetting van alle zitplaatsen rijdt de helft van de inzittenden achteruit. Dat wordt in trams en metro’s als minder prettig ervaren als in treinen.
De HTM heeft nu TINA’s gekocht en niet meer de railvreters, de Avenio’s.
Frisse lucht in de nieuwe trams? Allemaal recirculatiesystemen “om energie te besparen”, “aangenaam frisse lucht” als het druk is en daarna. Tweerichting-rijtuigen maakt het makkelijker om ritten in te korten. Alleen maar een omloopwissel nodig, geen keerlus. Er zullen aan de uiteinden van de tramlijnen minder ritten uitgevoerd gaan worden: “Rationalisering” groet U.
Ah..gelukkig valt er toch nog iets te klagen.
Ik zag zowaar 2 à 3 (min of meer) positieve berichten hier…ik begon me al zorgen te maken
Was van plan niet te reageren maar vanwege die promotie ook voor de inkopertjes die vele miljoenen van belastingbetalende werkende mensen besteden, was ik uitgedaagd om toch wat puntjes werkelijkheid te vermelden. En helaas moeten we betalen voor ritjes met het spul dat zij inkopen. Wel sneller dan kilometers lopen natuurlijk en met rams minder chauffeurs nodig dan bij personenvervoer met bussen. En trams rijden elektrisch zonder peperdure batterijpakketten met beperkte levensduur.
Re achteruit
De oude gtl8 was nog de enige eenrichting tram in den haag.
Re helft
Neen, een deel van de Avenio en Tina zitplaatsen is in de lengtrichting.
Re Avenio
Die zijn inmiddels ruim tien jaar oud en waarschijnlijk niet meer in productie.
Avenio’s niet meer in produktie. Misschien is de belangstelling bij de trambedrijven ingezakt doordat de ervaring bij de trambedrijven alom bekend is geworden, dat ze “railvreters” zijn.
Ik ben blij dat Den Haag weer terugkeert naar ouderwetse trams met tweeassige trucs onder de wageneinden. Die zullen een stuk stabieler rijden. Die rare fratsen van tweeassige wagons met een harmonicabak ertussen rijdt instabieler dan een ouderwetse vooroorlogse tweeasser. Logisch dat die gaan wrikken in de rails en daarmee de rails verslijten. Iedere halfwasse ingenieur kon dit probleem voorspellen. De NZH reed niet voor niets met maximum traction draaistellen voor betere loopeigenschappen van tweeassers.
Inkopertjes zijn meestal geen echte ingenieurs, ook geen halfwassen, maar hooguit pseudoingenieurs met een opleiding technische bedrijfskunde of zoiets. Wat zij over techniek geleerd hebben is niet veel meer dan hetgeen vroeger op de middelbare scholen al over techniek geleerd werd. De vakmensen die het onderhoud van de rails doen, die zwijgen. Ze vinden het prima als er gezorgd wordt voor meer werk en baanzekerheid voor hen. Pas achteraf komt er in de organisatie weerstand tegen “railvreters”, als na de invoering de rails in bochten en wissels veel meer slijten en het bekend wordt door welke “railvreters” het komt. Harder werkt het als “railvreters” uit de rails gaan en dan de afdeling railonderhoud verweten wordt. De leveranciers hebben hun geld dan al binnen en de verkopertjes hun premies. De hard werkende belastingbetalers draaien voor de hogere kosten op, niet de inkopertjes. Zo gaat het alom meestal.
De volgende serie Haagse trams zal een volgende innovatie bevatten. De draaistellen zullen dan weer onder de harmonica’s geplaatst worden. Dit geeft de meest gustige rijeigenschappen bij maximale baklengte en minimaal aantal geledingen. Een soort Skoda 15T of Forcity Alfa.
Veel tramweg maatschappijen hebben tweeassers omgebouwd to gelede wagens. Dit heeft nooit tot bevredigende resultaten geleid. In Amsterdam zijn Unions tot Harmonicawagens verbouwd. Na twee proefexemplaren is men daarmee gestopt wegens de slechte rijeigenschappen. Wenen had vergelijkbare ervaringen met type D en D1 wagens.
Alleen werk je alleen hard op dit forum.
Nu dat het niet meer verplicht is, waarom zou ik nog zwoegen, waarvan chefjes die het niet waard zijn profiteren en de helft van de werkuren voor misbruikende politici die de helft van het bruto bruto (wergeversafdrachten) loon afpakken en misbruiken. Voor iedereen die het zich kan veroorloven een aanrader om huis of woning te verkopen nu de prijzen nog zo hoog zijn en naar een Duitse stad te gaan waar nog goede huurwoningen voor lage prijzen te huur zijn. Dan heb je een grote zak geld om van te genieten. Als je nog kinderen hebt, het onderwijs in Duitsland is beter, studeren is er veel goedkoper, Duitse diploma’s en werkervaring hebben in de wereld een beter aanzien en men kan er mee in de veel grotere Duitstalige ekonomie aan de slag. Wat het OV betreft mag men voor E 63,- per maand behalve de snelle treinen al het OV in heel Duitsland gebruiken zonder bijbetaling, ook in de spits.
NZH was z’n tijd ver vooruit …
In mijn eerdere bijdrage heb ik aangegeven wat de breedte van verschillende tramtypen is. Dat is van belang als je vier comfortabele zitplaatsen naast elkaar plus een ruim gangpad wil realiseren. De Haagse keuze voor materieel met een breedte van 2,65 meter, moet je in dat licht plaatsen. De RET-trams zijn slechts 2,40 meter breed. Nederlanders zijn, in vergelijking met andere volken, opmerkelijk lang. Eerder las ik op deze webstek een bericht over klachten van Nederlandse buschauffeurs, die de zitplaats voor de chauffeur van uit China geïmporteerde elektrische bussen, ontoereikend vonden. Tja, een Hollandse beer van een vent is dus tweemaal zo groot (en zwaar) als de gemiddelde slanke Chinees. Bij het inkopen van nieuw materieel wordt hier kennelijk niet altijd voldoende rekening mee gehouden.
De HTM-trams naar Zoetermeer (Citadis Regio), zien er van buiten prachtig vormgegeven uit. Ze rijden uitstekend (zowel op 600 volt op het stadsnet als op 750 volt op de metrosporen) en de keuzes voor de deurposities kan ik billijken. Maar de losse zitplaatsen nabij de geledingen, zijn absurd krap en doen echt afbreuk aan het totaaloordeel. Alleen mensen met een lengte van niet meer dan 1,50 meter, kunnen hier comfortabel zitten. Ook de klapstoelen bij de deuren zijn een gruwel, die men feitelijk alleen kan gebruiken als men overdwars gaat zitten, omdat anders het gangpad geblokkeerd wordt.
Voor lange mensen (ik ben zelf 1,89 meter lang) zijn de zitjes voor vier personen, vis-à-vis, een verademing. Als twee langere personen tegenover elkaar zitten is het even ritsen met de knieën om en om, maar je zit in ieder geval niet totaal en zeer oncomfortabel klem, zoals meestal bij de coach-opstelling van zitplaatsen. Dus ik waardeer de ‘zitjes van vier’ zeer !
De ramen van de TINA-tramstellen zijn Máxima-proof. HKH kan bij gelegenheid vanuit de tram hartelijk wuiven naar het volk. Overigens is het ‘achter de ramen zitten’ in Amsterdam een eufemisme voor lokken van klandizie door dames met een zeer oud beroep, maar dit terzijde. Een extra aardigheidje van de TINA-trams is de vernuftige decoratie van de achterwand van de bestuurderscabines. Daarop staat een vrolijke tekening met tal van Haagse bouwwerken en een handvol ooievaars. Echt het aandachtig bestuderen waard !!
De laatste alinea is op/over het randje en wil ik niks mee te maken hebben.
Mijn welgemeende excuses aan alle Amsterdamse pottenbaksters.
Mooie tram en een fris interieur volgens HTM stijl. En een ander mooi ding is dat deze tram rolstoel / rollator toegankelijk is. Wens de HTM en Hagenezen veel plezier met deze mooie tram.
Zie dit leuke AI-promotiefilmpje van HTM en Stadler:
https://www.htm.nl/media/u5hpqgjx/tina-def-ontwerp.mp4
Leuk filmpje maar geen AI, gewoon een 3D render gemaakt door Stadler. Werd voor AI ook al zo gedaan.
Inderdaad, fris interieur, geschikte zitplaatsenbekleding in plaats van stof dat foeismerig en stinkend wordt doordat het vuil opneemt. Hopen dat het net zo weinig door vandaaltjes kapot gesneden wordt als in de GTL’s die uitgefaseerd worden. In sommige Duitse treinen met oude stoffen bekleding stonk het na een tijdje warm weer, door de chemische reaktie van het zweet met de dus ongeschikte synthetische samenstelling van de stoffen bekleding. Het trekt ook die kleine diervlooitjes aan die er in kunnen kruipen. Die worden niet bestreden maar zijn een gratis extratje voor de reizigers, met hepatitis B er bij als je pech hebt en niet imuun bent. Het is nu eenmaal zo dat bij veel bedrijven het nooooit schoongemaakt wordt, ondanks we vele vakmensen er bij hebben gekregen in ons land. Hooguit worden snel kruimels er vanaf geveegd en wordt kaugom verwijderd als het nog niet vast in de bekleding zit. Er bestaat ook synthetisch materiaal dat niet gaat stinken maar de fabrikanten leveren liever spul dat eerder vervangen wordt / moet worden.
Grappig om te zien dat de indeling vrijwel identiek is aan die van de Citadis trams. 2 deuren aan weerszijde van de kopbakken, 1 in het midden. Tussen de twee deuren klapstoelen, andere stoelen precies dezelfde lay-out als de Citadis. Het verschil zit hem vooral in de volledige afwezigheid van traptredes zowel als de gigantische ramen. Mooi ding!
Heeft te maken met de posities van de wielen. Bij materieel met een lage vloer passen deuren niet waar wielen zijn. Het afwijkende van de Avenio’s is dat hele tramdelen als “draaistel” fungeren en daarom kort zijn. Er is ook meer verbinding tussen de wielen en de tramdelen, die daardoor als een soort trommels meer lawaai versprijden, vooral met lagere frequenties dat meer in de woningen doordringt. Onvermijdelijk zijn ook de zijwaartse krachten tussen de wielen en de rails groter en daardoor worden ze “railvreters”, een faktor die enorme kosten veroorzaakt. De slijtage kan enkele keren met oplassen gecompenseerd worden, hetgeen ook duur is. Maar uiteindelijk moeten de rails vervangen. Dat kost bij rails in het asfalt drie miljoen per kilometer en verkeershinder. Wissels in het asfalt vervangen is per meter meermalen zo duur. Die Avenio’s zijn vooral goed voor de aannemers.
Overigens, ook bij trams met trappetjes passen deuren niet waar wielen zijn, wel bij metromaterieel en soortgelijk waar hoge perrons op gelijke hoogte zijn met de hoge vloer van het materieel.
Is echt mooi tram in stoel ook en groot scherm en raam ook
De enorme ramen van de TINA-tramstellen hebben wellicht ook minder fijne kanten, bijvoorbeeld bij aanrijdingen of rellen. Reizigers zitten ook behoorlijk te kijk, wat ook niet iedereen prettig zal vinden. Zelf heb ik een voorkeur voor ronde patrijspoorten, zoals die van de vliegveldtrein van Osaka, Japan. Deze treinstellen geven het idee dat je met de Nautilus van Jules Verne reist. Zie de bijgevoegde plaatjes.
Eerste plaatje.
Tweede plaatje.
Konstruktietechnisch gunstiger. Maakt mogelijk de treinen lichter te bouwen. Hoge snelheids treinen stoppen niet zo vaak als sprinters. Maar versnellen naar 320 ipv 160 kost vier keren zoveel energie. Voor de versnelling van lichtere treinen zijn lichtere motoren genoeg. Dat betekent nog meer gewichtsbesparing. Er is meer kracht nodig om de snelheid te behouden naarmate de snelheid hoger is. Bij hogere snelheden blijft er minder kracht over voor de versnelling. Dat maakt gewichtsvermindering nog belangrijker om snel de hoge snelheid te bereiken. Dat verkort de reistijd meer dan een nog hogere snelheid, vooral als meermalen per uur gestopt wordt. Tegenwoordig kijken forenzen meer naar hun smartphone of labtop dan naar buiten. Daarmee is het zicht naar buiten minder belangrijk. Eigenlijk zouden vliegtuigen zonder ramen tegenwoordig beter zijn. Het is toch al vaak dat in vliegtuigen schermen zijn op de achterkanten van de stoelen. Daarop kunnen mooie uitzichten naar buiten gepresenteerd worden, betere zelfs dan door het raampje en naar keuze. Tijdens vliegreizen ziet men door het raampje vaak daar beneden alleen maar wolken. Uiteindelijk zijn hoge snelheids treinen zonder ramen ook een mogelijkheid, eventueel alleen delen van de trein met ramen.