‘Treinreizigers moeten beter beschermd worden tegen stakingen’

Staken is een groot goed. Maar wie vandaag de dag afhankelijk is van de trein, is bij een staking volledig aan de goden overgeleverd. Vervoerder NS legt bij een staking zelfs het hele netwerk (uit voorzorg) stil. Geen trein is betrouwbaarder dan een paar treinen, zo lijkt de redenering. Maar daarmee wordt de reiziger onnodig gedupeerd. En dat is onnodig én onwenselijk. Dat stelt redacteur Hildebrand van Kuijeren.

Opinieartikel

In landen als Italië en België is het al lang geregeld: ook bij stakingen blijft het spoor in beweging, al is het met minimale dienstverlening. In Italië gaat het om de ochtend- en avondspits, en in België blijven er gedurende de hele dag treinen rijden. Hinder is er wel, want natuurlijk rijden de treinen veel minder vaak en zijn daardoor veel voller dan normaal. Het respect voor het stakingsrecht blijft intact, maar de maatschappij wordt niet volledig gegijzeld.

In Nederland is dat anders. Waar bij de stakingen begin deze eeuw het rijdend personeel staakte tegen het “rondje om de kerk” – waarbij het personeel lijngebonden wordt ingezet – er nog zoveel mogelijk treinen bleven rijden, wordt er nu steevast gekozen voor nul treinen. Destijds reisde ik gedurende de stakingen meerdere keren van Rotterdam naar Warffum City (Groningen). Op veel trajecten reed er ieder uur een stoptrein. Die waren zeker niet leeg, maar ook niet overvol. Veel reizigers kozen destijds eieren voor hun geld, en dat is prima. Maar het spoor bleef bruikbaar.

Reizigers hebben nu geen keuze. NS zegt bij stakingen simpelweg: het kan niet. Maar dat is een keuze. Een keuze die aangemoedigd wordt door de vakbonden. Want die willen niet dat de dienstregeling tijdens een staking wordt bijgestuurd terwijl dat bij een normale storing ook gewoon gebeurt. Het resultaat: bijna nul treinen, op een internationale trein uitgezonderd, en wie weet een pendeltrein Amsterdam – Schiphol.

Dat moet anders. Het is tijd dat Nederland, net als sommige andere Europese landen, wettelijk vastlegt dat er bij spoorstakingen een minimale dienstregeling wordt aangeboden. En het is tijd dat vervoerders hun verantwoordelijkheid nemen. Vervoerders hebben een vervoersplicht: zij moeten die te allen tijde zoveel als mogelijk proberen na te komen.

Tijd voor verandering. Maar ik vrees dat onze politiek bezig is met andere zaken.