Voorstel voor gratis landelijk ov komt in Tweede Kamer

De Tweede Kamer gaat het burgerinitiatief voor gratis openbaar vervoer in Nederland behandelen. Initiatiefnemer DeGoedeZaak heeft 46.000 handtekeningen verzameld en dat is voldoende om het plan op de agenda te krijgen van de commissie voor Infrastructuur en Waterstaat.

Om een burgerinitiatief op de agenda van de Tweede Kamer te krijgen, moeten er onder meer ten minste 40.000 steunbetuigingen zijn en in de afgelopen twee jaar mag er in de Kamer geen besluit zijn genomen over het onderwerp. Hoewel er in de Kamer de afgelopen jaren wel veel over de betaalbaarheid van het ov is gesproken vindt de commissie voor de verzoekschriften en de burgerinitiatieven dit verzoek bijzonder genoeg om te laten behandelen. Een datum is nog niet bekend.

’Historische overwinning’

Kim van Eekelen van DeGoedeZaak noemt de agendering ’een historische overwinning voor alle reizigers die het dure, ontoegankelijke en onbetrouwbare openbaar vervoer zat zijn’. ’’In een tijd van armoede en klimaatontwrichting kunnen we niet accepteren dat het ov voor steeds minder mensen toegankelijk en te betalen is. Wij bieden een serieus alternatief en zijn blij dat de Tweede Kamer zich daarover moet uitspreken.’’

Volgens het voorstel wordt het ov helemaal gratis in Nederland. Ov-bedrijven worden genationaliseerd. Het ov wordt door de landelijke overheid betaald en lokaal uitgevoerd in samenwerking met lokale overheden. Zo moet het ov beter op elkaar gaan aansluiten en ’floreren’ in minder dichtbevolkte gebieden.

Binnen tien jaar moet het ov stapsgewijs gratis worden. Onderzoek naar de benodigde investeringen in materieel, personeel en infrastructuur moet hier aan voorafgaan, aldus het voorstel. Het initiatief pleit ook voor een betere toegankelijkheid van het ov.

Vraagtekens

Of het voorstel kansrijk is, is nog maar de vraag. De enige partij in de Tweede Kamer die zich heeft uitgesproken voor gratis ov is de SP. De SP wil dat het ov op termijn een gratis collectieve voorziening wordt die in publieke handen is. Alle andere partijen willen wel een betaalbaarder openbaar vervoer.

Gratis open vervoer in Nederland zou 4 miljard euro per jaar kosten, schatte het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat enkele jaren geleden. Criticasters wijzen erop dat gratis ov niet gratis is. In plaats van dat alleen de reiziger betaalt, betaalt bij gratis ov iedereen hieraan mee via de belastingen. En het effect van gratis ov zou wel meevallen. “Het leidt ertoe dat mensen die toch al met het openbaar vervoer gaan, vaker en verder met het openbaar vervoer gaan reizen”, zei hoogleraar transportbeleid Bert van Wee van TU Delft in augustus tegen 1Vandaag.

Op 29 februari 2020 werd Luxemburg het eerste land ter wereld met geheel gratis ov. Het land heeft het hoogste aantal auto’s per inwoner. Twee jaar na de invoering van gratis openbaar vervoer was het gebruik van de auto er met ruim tien procent gedaald.

Al-onderzoek naar goedkoop ov-kaartje

Momenteel loopt er nog een onderzoek van het Nationaal Openbaar Vervoer Beraad naar een speciale kortingskaart voor het openbaar vervoer dat voor 10 euro in de maand bus, tram en metro gratis maakt in de daluren en 60 procent korting geeft op de trein. Later dit jaar moet hier meer over bekend worden.

In Nederland zijn er al diverse initiatieven voor gratis ov voor doelgroepen zoals kinderen, ouderen en minima.

(c) Treinreiziger.nl