(Bijna) niets zo veilig als de trein, maar toch gaat het soms flink mis

Het treinongeluk met twee hogesnelheidstreinen in Spanje van zondagavond is een van de zwaarste ongevallen met hogesnelheidstreinen ooit. Reizen per trein blijkt, onderzoek na onderzoek, een van de veiligste manieren van reizen. Maar als het mis gaat, gaat het soms heel erg mis.

Reizen per trein is een van de veiligste manieren van reizen. Per miljard reizigerskilometers in de trein komt er in Europa gemiddeld 0,16 persoon om het leven, zo bleek uit onderzoek in 2013. In de auto bleek dat in Nederland, een van de veiligste landen, twee personen per jaar per miljard reizigerskilometers omkomen.

Ook recenter onderzoek toont dat treinreizigers veilig op weg zijn. Wie met de trein reist, loopt het minste risico om bij een ongeluk te overlijden of gewond te raken, toonde een tienjarig onderzoek waarin de trein, bus en auto op basis van reizigerskilometers met elkaar zijn vergeleken. De studie werd uitgevoerd in opdracht van de Duitse belangenvereniging Allianz pro Schiene.

In auto 150 keer meer kans op letsel

In het onderzoek over de jaren 2011 – 2020 bleek dat automobilisten een 57 keer grotere kans hadden om te overlijden in het verkeer dan treinreizigers. De kans op letsel lag zelfs 150 keer hoger voor automobilisten. Een onderzoek over de jaren 1990 – 2019 van de Britse professor Andrew Evans van het Imperial College in Londen toonde dat in die periode het aantal botsingen, ontsporingen en doden op de Europese spoorwegen met ongeveer 6 procent per jaar is gedaald.

Ook veiliger dan vliegtuig

Een statistisch overzicht van de European Transport Safety Council uit 2003 toonde de trein als veiligste vervoermiddel. Wat betreft het aantal doden per 100 miljoen gereisde kilometers, bleken trein en vliegtuig even veilig. Per 100 miljoen gereisde uren was de trein veruit het veiligst van alle vervoermiddelen.

Het aantal ongevallen op het spoor daalt volgens cijfers van de EU nog steeds. In 2024 telde de EU 750 dodelijke ongevallen op het spoor. In 66 procent van de gevallen ging het om mensen die op het spoor terecht waren gekomen, waarvan een kwart op overwegen.

Ongeval Córdoba een van grootste ooit

Ondanks de – toegenomen – veiligheid van het reizen per trein, blijkt dat ongevallen nooit helemaal te voorkomen zijn. Met (voorlopig) 39 doden en 152 gewonden is de ontsporing en botsing van twee hogesnelheidstreinen zondag nabij Córdoba, een van de grootste ongevallen op het hogesnelheidsspoor ooit. Alleen de ongevallen bij het Duitse Eschede in 1998 en Santiago de Compostela in 2013 kostten aan meer mensen het leven.

ICE op snelheid ontspoord

In juni 1998 ontspoorde bij het plaatsje Eschede, tussen Hannover en Hamburg, de ICE Wilhem Conrad Röntgen. Er kwamen 101 mensen om het leven en 88 mensen raakten gewond. Later bleek dat bij een snelheid van 200 kilometer per uur een wiel was gebarsten. De wielband sprong daarbij en schoot deels door de vloer van de trein. Kilometers later rukte het onderste deel van de wielband een rail van een wissel en een biels door de treinbodem, de achterkomende rijtuigen ontspoorden.

Spaanse Alvia ontspoort in bocht

In juli 2013 ontspoorde bij het Spaanse Santiago de Compostela een Alvia hogesnelheidstrein van spoorwegmaatschappij Renfe. De trein liep op volle snelheid in een bocht uit de rails. Er kwamen 79 mensen om bij het ongeval en 178 mensen raakten gewond. Later bleek dat de trein in de bocht twee keer zo hard had gereden als toegestaan.

De machinist van de trein werd in 2024 veroordeeld wegens grove nalatigheid, leidend tot moord. Hij kreeg een celstraf van 2 jaar en 6 maanden. De veiligheidsdirecteur van spoorwegbeheerder Adif kreeg dezelfde straf.

In Nederland eenmaal ongeval Thalys

In Nederland botsten in oktober 2008 een Thalys hogesnelheidstrein en een intercity bij station Gouda. Beide treinen ontspoorden en werden beschadigd, maar niemand raakte gewond. Het grootste treinongeval in Nederland was de botsing van een stoptrein en sneltrein bij Harmelen in januari 1962. Bij de frontale botsing kwamen 93 mensen om het leven en raakten er 52 gewond.

Onderzoek Spanje duurt nog zeker maand

Wat het ongeluk zondag in Spanje heeft veroorzaakt, is nog onbekend. Het onderzoek is inmiddels gaande. Volgens de Spaanse Transportminister Puente reden de treinen langzamer dan de toegestane snelheid en werkten alle veiligheidssystemen op het vorig jaar vernieuwde stuk spoor. Volgens de minister gaat het onderzoek zeker nog een maand duren.

(c) Treinreiziger.nl / Mark Koghee