GVB reageert op kritisch krantenartikel: veiligheid niet in het geding

Het Gemeentelijk Vervoersbedrijf van Amsterdam (GVB) is niet blij met een kritisch artikel van NRC. Daarin wordt gesteld dat de prestaties van de Amsterdamse vervoerder ondermaats zijn, er sprake is van een verziekte werksfeer en er opvallend veel veiligheidsincidenten zijn. Het GVB stelt dat het krantenartikel veertig feitelijke onjuistheden bevat.

Meer incidenten in Amsterdam

NRC pakt groot uit met het nieuws en meldt dat in de periode van 2020 tot en met 2023 er in totaal 597 veiligheidsincidenten zijn geweest. In 2023 waren er alleen op de metro al 72 voorvallen. 23 daarvan werden door het GVB zelf omschreven als ”gevaarlijk met potentieel ernstig letsel of schade”. Het gaat onder meer om ontsporingen, rookontwikkeling en genegeerde stoptonende seinen. 

Volgens de krant vervoeren de Rotterdamse RET en de Haagse HTM bij elkaar ongeveer evenveel reizigers per dag, maar zijn daar bij elkaar veel minder veiligheidsincidenten: 139 (RET + HTM) in plaats van 597. Het GVB stelt in een reactie dat in Amsterdam van alle incidenten een melding wordt gemaakt, ook van spoorlopers of vandalisme, en doen RET en HTM dat niet. “We hebben tot en met april 2024, met 0,83 aanrijdingen per miljoen reizigerskilometers, een goede score”, aldus de woordvoerder. De afgesproken maandelijkse grenswaarde is 1,58.

GVB: geschetste beeld klopt niet

“We melden alle afwijkingen van de normale gang van zaken die met de ILT zijn afgesproken als ‘bijzonder’ voorval”, zegt interim-hoofd Veiligheid, Paul Kleijn, in reactie op de verschillen. “Het grootste deel van die meldingen komt van het trambedrijf. Als een bestuurder iets te laat of te lang remt, schiet hij door het sein heen en wordt alles stilgelegd.”

GVB is boos met het beeld dat NRC schetst. “Het geschetste beeld van vervoersonveiligheid is niet terecht. Kwalijk zelfs, omdat onze reizigers met dit artikel bang worden gemaakt” zegt het bedrijf in een uitgebreide reactie.

Verziekte werkcultuur

In de uitgebreide reportage van de NRC wordt stilgestaan bij de neerwaartse spiraal van het GVB. Sinds corona heeft de vervoerder moeite om alle ritten te blijven uitvoeren, en vallen er soms ritten uit door personeelstekort. Ook heeft het bedrijf te maken met veel zwartrijders, vooral op lijnen zonder conducteur of servicepersoneel. Daar reist 10 tot 15 procent zwart, citeert NRC het jaarverslag van 2023. Gemiddeld genomen komt het percentage dat zwart reist veel lager uit, op 1,4 procent.

Volgens NRC is er bij het GVB sprake van een verziekte werkcultuur, iets wat al veel langer speelt. Daarom werd eerder de oud-directeur van de RET – Pedro Peters – ingehuurd. Het GVB was volgens die analyse een bedrijf waarin de oude cultuur van machtsdenken en elkaar beconcurreren nog steeds hardnekkig aanwezig was, zo schrijft de NRC. 

Stap voor stap herstel

GVB stelt dat het bedrijf stap voor stap herstelt. “Dit is helaas niet weergegeven” beklaagt de vervoerder zich. “We zijn erg teleurgesteld dat bijna niets is gedaan met alle input die wij de afgelopen 15 maanden aan NRC hebben verstrekt.”

Als het om de werkcultuur gaat wijst het GVB erop dat alle voorstellen die Pedro Peters heeft gedaan zijn uitgevoerd. “Er is nu een relatie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer, waarbij bevoegdheden en verantwoordelijkheden helder zijn. De onderlinge verhoudingen zijn verbeterd en de verantwoordelijkheden van de Vervoerregio, GVB en de gemeente Amsterdam zijn duidelijk afgebakend”, reageert een woordvoerder in de krant.

Onjuistheden

In de reactie geeft het GVB een opsomming van 40 in zijn ogen onjuistheden. Volgens Treinreiziger.nl valt er wel wat af te dingen op het beeld dat zowel NRC als GVB schetst. “Het openbaar vervoer blijft in verhouding tot andere mobiliteiten zeer veilig. Maar wat GVB feitelijke onjuistheden noemt, zijn vooral nuanceringen en niet per definitie onjuistheden” legt redacteur Hildebrand van Kuijeren uit.