KiM: Langeafstandsbus maakt potentie niet waar door slecht imago en onbekendheid

De langeafstandsbus heeft veel meer potentie maar maakt dit niet waar omdat de bus onbekend is en kampt met een slecht imago. Dat concludeert het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) dat het rapport ’Als beste uit de bus’ opstelde over internationaal busvervoer.

Busdiensten kunnen volgens het KiM een veel grotere rol spelen voor stedentrips tot ongeveer 500 kilometer. En zelfs voor bestemmingen tot 1000 kilometer ver is de bus een goed alternatief als de bestemming niet per trein of vliegtuig is te bereiken, zoals sommige wintersportbestemmingen, of als er een slaapbus rijdt, zo blijkt uit het onderzoek dat deze week uitkwam.

Busvervoer onderbelicht

De onderzoekers schrijven dat bij verduurzaming van internationale reizen de aandacht vaak uitgaat naar het vervangen van vluchten door treinritten. ’’Het internationale busvervoer blijft in deze discussie vaak onderbelicht. Dat terwijl de langeafstandsbus een relatief lage CO2-uitstoot per passagierskilometer heeft en daarnaast, in vergelijking met de trein, beter scoort op het gebied van flexibiliteit, infrastructuurkosten en vaak ook op kosten.’’

Waarom de langeafstandbussen hun potentie niet waarmaken, ligt vooral aan het feit dat de busdiensten onbekend zijn. Uit het onderzoek blijkt dat ongeveer drie op de tien Nederlanders helemaal niet weet dat de internationale bussen bestaan. Mensen denken bij busreizen vooral aan pakketreizen voor ouderen en ze zien de overigen busdiensten vooral als iets voor jongeren. Daarnaast is het imago van de bus ook slecht. Meer dan een derde van de Nederlanders beschouwt de bus als oncomfortabel.

Wekelijks ruim duizend bussen van en naar Nederland

De meeste ongebruikte potentie ligt bij de internationale busdiensten die je los kunt boeken. In Nederland domineren het Duitse FlixBus en het Franse BlaBlaCar de busmarkt. Wekelijks rijden de twee bedrijven zo’n 1000 tot 1300 bussen van en naar Nederland waar Amsterdam het belangrijkste knooppunt is. Beide bedrijven zijn in heel Europa actief.

Er zijn geen openbare gegevens over het aantal mensen dat met deze bussen reist. De onderzoekers schatten op basis van hun werk dat er jaarlijks 3,2 tot 3,6 miljoen mensen de bus van en naar Nederland pakken, dat is inclusief de buitenlandse bezoekers. De markt van deze busdiensten is volgens het onderzoek daarmee 3 tot 3,5 keer zo groot als die van de pakketreizen waarbij de busreis en het verblijf samen zijn geboekt.

Sterke groei busdiensten

Bij de pakketreizen zien de onderzoekers weinig groei, in tegenstelling tot de andere busdiensten waarbij er over de laatste vijftien jaar van een sterke groei wordt gesproken. Maar ondanks die groei houden, volgens de onderzoekers, een langere reistijd, comfort en imago het marktaandeel van de de bus beperkt. ’’Toch zien we voor deze markt potentie voor een grotere rol in het internationale vervoer voor stedelijke bestemmingen tot een afstand van grofweg 500 km.’’

Over deze afstand is de bus qua reistijd ’redelijk concurrerend’. Het verschil zou veelal een tot anderhalf uur zijn, in het nadeel van de bus. Daarnaast biedt de bus het voordeel dat het bestemmingen kan bereiken die niet met het spoor zijn ontsloten. ’’Het draait hier qua potentie vooral om het opschalen van het bestaande aanbod.’’

Groot voordeel van de bus is de prijs. De bus is, in vergelijking met de trein, enkele euro’s tot zelfs meer dan 20 euro goedkoper dan de voordeligste treinoptie. ’’Vergeleken met de auto is de bus vanaf drie reizigers nauwelijks voordeliger als alleen benzinekosten worden meegerekend. Deze beperkte prijsvoordelen vinden veel reizigers niet opwegen tegen de extra reistijd en het lagere comfort.’’

Kansen voor slaapbussen

Boven de 500 kilometer kan de bus succesvol zijn naar bestemmingen die niet per trein of vliegtuig zijn te bereiken of als bussen als slaapbussen door de nacht kunnen rijden. Maar het is wettelijk nog niet mogelijk om bussen met bedden door Europa te rijden. De onderzoekers schrijven dat, als de overheid het gebruik van de bus wil bevorderen, een wettelijke regeling voor slaapbussen in samenwerking met Europa gemaakt moet worden.

Meer aandacht geven in beleid

De onderzoekers schrijven dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat kan helpen om de langeafstandsbus populairder te maken door de bus meer aandacht te geven in het beleid en de communicatie over duurzaam reizen. ’’Hierbij kan ook worden gedacht aan een campagne. Als meer Nederlanders de bus een kans geven, kan het imago veranderen. Momenteel zien met name huidige treinreizigers de bus als alternatief. Het stimuleren van een verschuiving van trein naar bus kan daarmee ruimte bieden voor de verschuiving van vliegtuig naar trein.’’

Ook zien de onderzoekers betere kansen voor de bus als het ministerie richtlijnen opstelt voor haltes en voorzieningen. ’’Goede haltelocaties zijn essentieel voor de aantrekkelijkheid van de bus. Veel haltes vallen onder de verantwoordelijkheid van gemeenten. Het ministerie kan met richtlijnen komen om een minimaal voorzieningenniveau en aansluiting op andere vervoeropties te waarborgen.’’

(c) Treinreiziger.nl