Noord/Zuidlijn volgens studie groot succes, maar niet overal

De Noord/Zuidlijn in Amsterdam is een groot succes, melden Vervoerregio Amsterdam en de gemeente Amsterdam op basis van een vierjarige wetenschappelijke studie. Toch hebben bewoners in sommige buurten een “mindere beleving”.

Meeste reizigers erop vooruit

De Vervoerregio wilde door de komst van de Noord/Zuidlijn zorgen voor meer en beter openbaar vervoer zonder hogere kosten, en dat zonder dat er te veel reizigers in reistijd op achteruit zouden gaan. Dat is gelukt, komt in de studie naar voren.

De metrolijn vangt de grote reizigersgroei van voor corona op: er is meer ruimte gekomen op straat en bussen en trams zijn niet drukker geworden, zo stelt de Vervoerregio. Ook zijn volgens het onderzoek de meeste reizigers tevreden. Veel mensen zijn door de komst van de Noord/Zuidlijn per werkdag korter onderweg; voor 85 tot 90 procent van de reizigers is de reistijd verbeterd of ongeveer gelijk gebleven.

Niet voor iedereen positief

Dit toont direct dat er ook een groep is, 10 tot 15 procent, die erop achteruit is gegaan. Zo heeft een deel van de bewoners in stadsdelen als Noord en West “minder goede ervaringen”, omdat zij hun vertrouwde directe verbinding zijn kwijtgeraakt, schrijft de voorzitter van Vervoerregio Amsterdam en verkeerswethouder Egbert de Vries in een brief.

Ook is de tevredenheid onder kwetsbare doelgroepen, zoals reizigers met een fysieke of mentale beperking, licht afgenomen na de komst van de metrolijn. Zij noemen een langere reistijd, toename in overstapmomenten en langere loopafstanden naar haltes als grootste veranderingen of verslechteringen als gevolg van het nieuwe lijnennet. “Het is natuurlijk zuur als net jouw buurt erop achteruit is gegaan. Daar hebben we oog voor”, zegt De Vries in een persbericht.

Meer banen bereikbaar

Volgens de Vervoerregio heeft de Noord/Zuidlijn voor een groei van het aantal reizigerskilometers gezorgd, terwijl de exploitatiekosten gelijk bleven. Toch gaat het vooral om verschuivingen binnen het ov: van bus en tram naar metro. Het auto- en fietsgebruik onder Amsterdammers is ongeveer gelijk gebleven, is te lezen in de rapportage. Wel rijden er minder auto’s en bussen door de IJ-tunnel en maken iets minder mensen gebruik van de pontjes over het IJ.

Verder concluderen de onderzoekers dat Amsterdam-Noord een stuk bereikbaarder is geworden. Vanuit Noord reis je naar Amsterdam Centraal ruim zes minuten sneller, naar het Rokin ongeveer vijftien minuten sneller en naar station Zuid bijna dertig minuten. Vanuit Noord zijn er daardoor binnen dertig minuten tot twee keer zoveel banen bereikbaar.

“Openbaar vervoer is meer dan een bus, tram of metro van A naar B. Openbaar vervoer heeft een sterke sociale functie.” Volgens De Vries worden er “al hard aan gewerkt” om “bepaalde punten” aan te pakken. In juli 2018 werd de Noord/Zuidlijn geopend. De bouw duurde ruim vijftien jaar.

Verlenging naar Schiphol

Inmiddels is de lobby om de Noord/Zuidlijn naar luchthaven Schiphol door te trekken in volle gang. In april bleek dat het Nationaal Groeifonds een bedrag van 1,5 miljard euro heeft gereserveerd voor het doortrekken van de Amsterdamse metrolijn. Dat gebeurde onder de voorwaarde dat het Rijk voor 9 januari voor nog eens 1,5 miljard euro zou zorgen. Het lijkt er echter op dat dat niet gaat gebeuren.

Toeslag naar Schiphol

Daarom werd er eerder in november een plan B gelanceerd. Als het Rijk niet met 1,5 miljard euro financiering komt voor het doortrekken van de Noord-Zuidlijn, moet iedereen die met auto, trein, metro of bus van en naar knooppunt Schiphol reist straks mogelijk een toeslag van € 2 betalen.

Het plan komt van de ‘Nationale Alliantie’, waarin de Vervoerregio, de gemeente Amsterdam, de gemeente Haarlemmermeer, de provincie Noord-Holland, KLM, NS en Schiphol zitten. De alliantie beredeneert dat alle reizigers van en naar knooppunt Schiphol ervan profiteren als de Noord-Zuidlijn wordt doorgetrokken naar de luchthaven, omdat het “meer ruimte creëert in de trein, op het spoor, in de bus en op de weg rondom Schiphol”. Het gaat daarbij alleen om reizigers die Schiphol als begin- of eindhalte gebruiken, niet om de overstappers. Voor werknemers wordt een toeslag van € 0,25 voorgesteld. Of de heffing er komt is overigens nog allerminst zeker.

(c) ANP / Treinreiziger.nl

This post was last modified on 29 november 2021 21:43

Bekijk reacties

    • Dit is overgenomen van ANP. Ik heb niet nagekeken of het 0.25 euro moet zijn of 0.25 eurocent.

        • In het bericht staat dat ook zo, excuses dat ik daar hier niet rekening mee heb gehouden.

  • In Amsterdam Noord liggen de stations buiten de grote woonwijken. Daarom is overstappen op een bus een feit voor de meeste reizigers. De Noord/Zuidlijn is alleen een groot voordeel als de overstap bij het Centraal Station vervalt en de reiziger kan doorreizen. Echter dat is slechts het geval voor reizigers die een bestemming hebben langs de Noord/Zuidlijn.

    Gemiddeld genomen zijn de reizigers uit Noord daarom langer onderweg.

    De Noord/Zuidlijn is een "groot" succes door gedwongen winkelnering. Reizigers worden gedwongen om op de metro over te stappen. Als de concurrerende buslijnen zouden blijven bestaan, dan zou het merendeel van de reiziger comfortabel met krap 10 min. extra rijstijd in de bus naar het Centraal Station blijven zitten i.p.v. overstappen op een metro.

    • Juist, men heeft de reizigers geen keuze gelaten. In feite dus gedwongen. En dat kan maar één reden hebben, namelijk dat men bang was dat de reiziger de rechtstreekse bus of tramlijn zou verkiezen boven de verbinding via de metro met extra overstappen.

      • Als ervoor was gekozen naast de metro de oude verbindingen te laten zoals ze waren, en dus de boel in grote delen redundant was uitgevoerd, zou het openbaar vervoer in Amsterdam gewoonweg onbetaalbaar geworden zijn. Pijnlijk dat sommige mensen zo moeilijk met veranderingen om kunnen gaan en het blijkbaar anderen niet gunnen dat ze van enorme verbeteringen genieten.

    • Het is volstrekt onhaalbaar en onnodig om naast de metrolijn bijvoorbeeld de EBS-bussen allemaal door te laten rijden naar Amsterdam centraal. De metro zorgt voor een flinke kostenbesparing op die concessie nu de bussen keren te Noord.

  • "Volgens de Vervoerregio heeft de Noord/Zuidlijn voor een groei van het aantal reizigerskilometers gezorgd..."

    "Toch gaat het vooral om een verschuivingen binnen het ov:..."

    Wat bedoelt men hier precies mee? Is het aantal reizigerskilometers slechts beperkt toegenomen?

    • Dat het aantal reizigerskilometers is toegenomen is nogal logisch. Station Noord ligt op een plaats aan de rand van Noord waarlangs niemand spontaan zou reizen. Als je iedereen laat omrijden, dan neemt het aantal reizigerskilometers vanzelf toe.

      NB Het station Noorderpark ligt wel op de natuurlijke route en veroorzaakt nauwelijks extra kilometers.

    • Dat de meeste reizigers die nu in de metro zitten, in het verleden tram of bus nemen. Maar dat het aantal reizigerskilometers een paar procent is toegenomen.

  • Een toeslag van 2 euro om naar Schiphol te mogen reizen? Good luck.
    Ik zie niet hoe de doortrekking van de Noord-Zuidlijn naar Schiphol een positieve bijdrage kan hebben aan OV reizigers vanuit t zuiden...

    • Toeslag is in Nederland een vies woord. En terecht. Dit gaat over de ruggen van gewone burgers. Als Nationale Alliantie krediet wil krijgen voor verlengen van Noord - Zuidmetrolijn naar Schiphol moeten ze niet dit soort chantage doen richting de overheid. Dan verspeel je zoal draagvlak. En 2 euro voor zo'n klein stukje. Het lijkt de Fyra toeslag wel.

      Overigens is doortrekken van de Noord - Zuidmetrolijn naar Schiphol wel essentieel omdat het bovengronds gaat dichtslibben. En omdat vele treinen tussen Schiphol - Amsterdam Zuid rijdt is dit een slagader in het Nederlandse treinverkeer. Dat werkt ook verder door in Nederland.

      Met ERTMS kan de capaciteit tussen Schiphol - Amsterdam Zuid - Amsterdam RAI - Utrechtboog/Weesp vergroot worden. Maar dan is de rek wel voorlopig uit totdat de Zuidasdok is aangelegd. Maar dat schijnt nog tot 2036 te gaan duren....

    • @Haagse Harry.
      Het rare is dat velen wel veelvouden uitgeven voor parkeren op Schiphol.
      Koopjesjagers gaan naar de vliegvelden Eindhoven, Weeze, Düsseldorf of Charleroi. Alsof je daar voor niets naar toe rijdt. 39 cent per kilometer voor een miniklasser of 70 cent voor een middenklasser (bron NIBUD/ANWB). Bij Charleroi komt daar vaak nog een hotelovernachting bij.
      Station Schiphol was hard op weg om het wat drukte betreft derde station van Nederland te worden. Ook reizigers naar Den Haag gaan dit merken door overvolle treinen treinen, als er niets wordt gedaan.
      In de spits konden de perrons op Schiphol het amper verwerken.

      Dat wordt nog erger als Intercity's naar Amsterdam vanaf Schiphol plaats moeten maken voor stoptreinen. Je krijgt dan gigantische extra overstapbewegingen op Schiphol van Intercity naar stoptrein.
      De Noord/Zuidlijn doortrekken naar Schiphol betekent dat de vele werkenden op en rond de luchthaven en Hoofddorp een alternatief hebben.
      Door het metrostation op Schiphol wordt ook het treinstation op Schiphol ontlast.
      Het hele stoptreinenplan tussen Schiphol en Amsterdam kan dan van van de baan en de intercity's kunnen gewoon door naar Amsterdam Centraal. Ook voor Hagenaars interessant.

  • Quote:

    De metrolijn vangt de grote reizigersgroei van voor corona op: er is meer ruimte gekomen op straat en bussen en trams zijn niet drukker geworden, zo stelt de Vervoerregio.

    Dan is de opzet van de Noord - Zuidmetrolijn gelukt. Maar de grootste vervoersstroom zal komen als de treinen vooral nog meer via Amsterdam Zuid gaan rijden. En de verbouwing van Amsterdam Centraal begint.

    Het was ook de bedoeling dat Amsterdam Zuid een HSL station zou worden als de Noord - Zuidmetrolijn in gebruik zou zijn. Dat gaat dan ook gebeuren als de verbouwing van station Amsterdam Centraal begint. Dan gaan de reizigers via Amsterdam Zuid met de Noord - Zuidmetrolijn en overig OV.

    • Ik was nog niet op het idee gekomen dat de promotie van Amsterdam Zuid als internationaal en intercity station en de degradatie van Amsterdam CS tot stoptrein station een methode is om de reizigers te trekken voor de Noord/Zuid lijn. Dit is de meest perverse vorm van gedwongen winkelnering die ik gehoord heb.

      • Of het gedwongen winkelnering is? In ieder geval was het al vele jaren bekend dat de HSL Zuid treinen en andere IC uit vele delen van het land via Amsterdam Zuid zouden gaan. En dan is de Noord - Zuidmetrolijn een goed alternatief.

        En reizigers zijn niet verplicht om de Noord - Zuidmetrolijn te nemen. Het is net als de HSL een aanvulling waardoor er meer mogelijkheden zijn. Waardoor de vervoersstromen via meer routes gaat.

      • Amsterdam Centraal wordt verbouwd. En dan zullen véél Airport Sprinters gaan rijden tussen Amsterdam Centraal - Schiphol v.v. Maar richting Utrecht/Amersfoort/Almere/Alkmaar/Enkhuizen zullen de IC blijven rijden.

        Weet niet of er straks na de verbouwing nog steeds geen IC tussen Amsterdam Centraal - Schiphol v.v. gaan rijden. Lijk me sterk dat de Eurostar treinen richting Parijs/Londen vanaf 2025 via Amsterdam Zuid gaan.

        • De internationale treinen moeten naar Amsterdam Central blijven gaan. Daar willen de internationale reizigers naar toe. De wijde omgeving van Station Amsterdam Zuid biedt alleen kantoren. Ideaal voor forensen, maar niet voor bezoekers uit het buitenland.
          De Intercity naar Berlijn was enige jaren verbannen naar Amsterdam Zuid. Toen deze weer terug kwam naar de plaats waar het hoort, Amsterdam Centraal, begon het aantal reizigers fors te stijgen.

        • Tot aan de opening van de Noord/Zuid lijn had nagenoeg iedere wijk in Amsterdam een directe OV verbinding met het Centraal Station. Na de opening van de Noord/Zuid lijn zijn heel veel wijken hun directe verbinding kwijt.

          Nu zou je denken dat bij de opwaardering van Amsterdam Zuid het beter wordt voor de gemiddelde reiziger in de stad. Nee, er zijn nauwelijks directe OV verbindingen van de wijken met Amsterdam Zuid. Bovendien is het tramnet en wegennet niet in staat die verbindingen te leveren. In plaats van een directe OV verbinding met het Centraal Station heeft de doorsnee reiziger een overstap OV verbinding met zowl het Centraal Station als Zuid.

          Een OV net bouwen gericht op Amsterdam Zuid is niet haalbaar. De meeste reizigers zijn dus de dupe.

        • Vermoedelijk zal het niet lang duren voordat de eerste oproepen komen om Centraal uit te breiden om zo de internationale treinen daar te kunnen behouden. Liefst een megalomaan project zoals Stuttgart21, anders is het te min hoor, voor de Gemeente Amsterdam

      • Dat is gewoon een pressiemiddel om de NZ lijn door te trekken. Je zou ook de Westtak kunnen verdubbelen, dan kan de airport shuttle er gewoon acht keer per uur bij. Maar dat vindt de gemeente Amsterdam niet iets om mee te kunnen scoren. Allemaal spelletjes…

        • Zuidasdok is er een megalomaan project. Evenals doortrekken van Noord - Zuidmetrolijn. Maar het is gewoon noodzaak. Zoals in meer wereldsteden zoals Londen (Crossrail, HS 1, HS 2), Parijs, Barcelona (HSL Barcelona - Perpignan) zijn soms dure infrastructuurprojecten nodig om bovengronds niet dicht te laten slibben. Dat is niet vanwege prestige.

        • Westtak is voor het grootste deel ingeklemd tussen bebouwing en infrastructuur. Westtak verdubbelen is niet mogelijk. Dat kost kapitalen aan onteigeningen. Om nog te zwijgen van de talloze protesten. We leven niet in China.

        • @Hanzeboog2012. Hoe dan ook wordt het een grote puzzel. Ergens moet er een enorme investering worden gedaan. De enige optie om de Westtak viersporig te maken, is het schrappen van de metrolijn en vervangen door treinspoor. Dat gaat echt niet gebeuren, maar dat zou het in principe wel mogelijk maken Noord-Holland (Haarlem) de zo gewenste rechtstreekse verbinding met Amsterdam-Zuid te geven. De metrostations kunnen eventueel vervangen worden door een tramlijn die parallel ergens tussen het spoor en de A10 loopt van de Henk Sneevlietweg naar Sloterdijk en dan via de Johan Huizingalaan in de andere richting.

        • Wat is het toch heerlijk dat we Google hebben

          Het verdubbelen van de Westtak kan tegen vrij lage kosten. Er is voldoende ruimte. Het huidige talud heeft aan één zijde een doorlopende groenstrook die breed genoeg is met daarnaast een brede sloot. Er staat geen bebouwing in de weg. Hoogstens een paar parkeerplaatsen moeten opgeruimd worden.

          Het grootste probleem is geluidshinder. Met goede geluidswallen moet daar toch wat tegen te doen zijn.

          Merk op, dr Westtak is al gedeeltelijk 4 sporig van de Haarlemmerweg tot aan de Burgemeester De Vlugtlaan

        • @Hanzeboog. Aan de westzijde van de Westtak ligt een brede groenstrook die over bijna de gehele lengte door water van de overige bebouwing en infrastructuur gescheiden wordt (afstand rand spoorbaan-rand waterloop ca. 25 tot 35 meter). Alleen bij het metrostation Jan van Galenstraat is de afstand tussen de rand van de spoorbaan en de August Vermeylenstraat maar ca. 15 meter. De kruinbreedte van een spoorlijn bedraagt ca, 15 tot 20 m. Een uitbreiding kan daarmee theoretisch mogelijk zijn, hier en daar met aanpassingen aan bestaande omgeving en het toepassen van keerwanden i.p.v. taluds. Echter weet ik niet of de door mij genoemde groenstrook tot het eigendom van ProRail / NS hoort. Ik ken ook de geschiedenis van deze situatie / locatie niet. Kan het eventueel mogelijk zijn dat deze ruimte al voorzien is voor een evtl. toekomstige uitbreiding van het spoor (zoals de aardebaan van enkelsporige spoorlijnen toendertijd al voor evtl. toekomstige tweesporige uitbreiding extra breed zijn aangelegd)?

        • @Annemiek: terugkeer van de blauwe tram! maar dan als metro, Haarlem - A'dam zuid. En dan aan de andere kant doortrekken als IJmeerlijn naar Almere

  • Misschien enkel de parkeertarieven verhogen in plaats van een toeslag, op die manier zorg je ervoor dat specifiek het OV aantrekkelijker wordt en draag je bij aan het milieu.

  • De Schiphol toeslag is grote onzin. Die toeslag is niet te incasseren. Het probleem, de overstappers via Schiphol. Wil de toeslag effectief zijn, dan moet je het OV knooppunt ommuren met toegangspoortjes waar 2 Euro geïncasseerd wordt. Anders moeten alle reizigers via Schiphol 2x2 Euro betalen om via Schiphol te mogen rijden. Hoe ga je dat met doorgaande treinreizigers doen? Een via Schiphol kaartje voor de trein 4 Euro duurder maken?

    Kortom, praktisch onhaalbaar.

    • In België hebben ze voor de trein een toeslag voor iedereen die naar de Brusselse luchthaven gaat. Die toeslag moet alleen betaald worden als de reis van en naar de luchthaven gaat, niet via de luchthaven. Met de auto is de gedachte nu hetzelfde. Ik verwacht overigens dat dit nooit ingevoerd gaat worden, maar dat dit meer is om duidelijk te maken dat ze die lijn echt willen en desnoods met minder gebruikelijke maatregelen. Maar ik kan mij niet voorstellen dat het echt op deze manier zal plaats vinden.

    • Een kaartje voor de Metro naar Schiphol mag niet duurder worden dan de trein, want dan neem de meute de trein in plaats van de metro.
      Maak je het parkeren op Schiphol duurder, dan zijn er verstokte automobilisten die gaan uitwijken naar Düsseldorf, Weeze, Eindhoven of Charleroi. Ze houden er geen rekening dat 1 km in de auto 39 cent voor een miniautootje kost en 70 cent voor een middenklasser.

      • Wat autoreizigers op Schiphol minder lijkt mij absoluut geen probleem. Schiphol zit nu toch al tegen haar grenzen aan en wil uitbreiden ten koste van het woongenot van omwonenden of ten koste van omwonenden in Lelystad en omgeving. De luchtvaartsector hoeft bovendien ook nog steeds niet te betalen voor de extreme vervuiling die zij veroorzaken, zodra die heffing er ook voor hen komt dan worden vliegtickets gauw duurder.

  • Inderdaad-en het plan is toch al om met de grote ombouw S''hol ook te bepoorten, dus incasso is dan makkelijk zat.
    In Spanje en UK en deels Italia is zo'n extra toeslag-in de orde van rond de 4-5 eur, al lang een feit op aeropuertos. je kan ook nog makkelijk zat werknemers er van uitzonderen door het bvb als een soort extra recht op hun chipcard te laten zetten door de werkgever of nog simpeler door maandkaarten er va uit te sluiten.

Share

Recent Posts

NS schrapt fors in de dienstregeling vanwege ziekteverzuim

De Nederlandse Spoorwegen laat vanaf 7 februari minder treinen rijden omdat er steeds meer medewerkers…

3 uur terug

Arriva test in februari WINK-treinen op batterij

Spoorvervoerder Arriva wil volgende maand experimenteren door dieseltreinen deels op batterij te laten rijden. Op…

1 dag terug

Franse spoorwegen wijzigt opnieuw internetadres (gebruikers weinig enthousiast)

De Franse Spoorwegen lijken er inmiddels een traditie van te maken: om de paar jaar…

2 dagen terug

Deutsche Bahn start testen met batterijtrein (met reizigers)

Vanaf maandag kunnen treinreizigers in Duitsland reizen met de eerste volledig goedgekeurde batterijtrein. De trein…

2 dagen terug

Planuitwerking RegioExpres Arnhem – Winterswijk gestart

De provincie Gelderland heeft de verkenning naar de snelle trein tussen Arnhem en Winterswijk afgerond.…

1 week terug

NS en Arriva kondigen nieuwe proef aan met automatisch bestuurde trein

Komende zomer start een nieuwe proef met een automatisch bestuurde trein (ATO). NS, Arriva en ProRail gaan in Groningen…

1 week terug