Onderzoek naar alternatief Lelylijn via Afsluitdijk: ‘Verder kijken dan alleen Flevoland’

Een speciaal projectteam onderzoekt de komende tijd namens de Rijksoverheid en de provincies Groningen, Flevoland, Drenthe en Friesland een derde mogelijke route voor de Lelylijn. Deze loopt niet door Flevoland, maar verbindt de Randstad en Noord-Nederland via de Afsluitdijk.

De wens ligt er al decennia, maar concrete plannen zijn er nog altijd niet: de Lelylijn blijft een heikel punt in de provinciale en landelijke politiek. De lijn moet een sneller alternatief worden voor de huidige spoorlijnen van en naar het noorden van Nederland, die bij knelpunt Zwolle allemaal samenkomen. Een storing of werkzaamheden en Groningen en Friesland en grote delen van Drenthe hebben geen fatsoenlijke treinverbinding meer met de rest van het land.

Derde lijn

Twee concrete plannen voor de Lelylijn liggen er al: één die na Lelystad aftakt naar Emmeloord, Heerenveen en Drachten en een goedkoper alternatief dat al in Assen weer aansluit op het al bestaande spoornet. Daar komt nu een derde conceptlijn bij, die de komende tijd onderzocht wordt door de Rijksoverheid en de provincies. Deze lijn gaat door Noord-Holland en over de Afsluitdijk, een plan waarmee al sinds de aanleg van de waterkering rekening wordt gehouden.

‘Verder kijken’

De voor een eventuele spoorlijn gereserveerde strook gras op de Afsluitdijk heeft al in de jaren ’70 moeten wijken voor de verbreding van de A7. Nu vindt Stijn Lechner, leider van het projectteam, dat ook deze optie meegenomen moet worden in het maken van een goede afweging voor de aanbesteding “We willen appels met appels vergelijken en kijken of die andere routes ons nuttige informatie opleveren over bijvoorbeeld kosten, reizigersaantallen en snelheid”, zegt hij tegen Omroep Flevoland. “Dan helpt het als we verder kijken dan naar alleen een route die door Flevoland loopt.”

Lechner snapt dat mensen het vreemd vinden dat er nu ook een route onderzocht wordt die via Alkmaar loopt. “We willen het alsnog onderzoeken om te kijken welke informatie dat ons oplevert. Het zou goed kunnen dat uit het onderzoek straks blijkt dat een route door Flevoland het meest aannemelijk lijkt, maar het zou ook kunnen dat het niet zo is.”

Hildebrand van Kuijeren van Treinreiziger.nl is sceptisch over een Lelylijn via de Afsluitdijk: “Als er een Lelylijn komt, is dat via Heerenveen en Drachten, anders komt ie er niet” stelt hij. Via Drachten en Heerenveen moet de reistijdwinst circa dertig minuten zijn. Via Alkmaar en de Afsluitdijk lukt dat niet. “Als je in het huidige spoornet in Noord-Holland nog een snellere trein wil laten rijden die Zaandam, Castricum en Heiloo zou overslaan, past dat nauwelijks. Aanleg via de Afsluitdijk is bovendien duur. En ook in Groningen en Friesland zou het huidige spoor aangepast moeten worden. Hoge kosten, tegen een beperkte reistijdwinst. Dat is niet erg reëel.”

Het projectteam houdt de opties dus nog open, maar gezien de bestaande infrastructuur lijkt de kans klein dat een route via de Afsluitdijk er daadwerkelijk komt. Het spoor in Noord-Holland is immers al druk bezet, de Afsluitdijk is ook na de huidige renovatie niet meer volledig geschikt voor een spoorlijn en in Friesland en Groningen stuit men met de huidige spoorinfra op ongeëlektrificeerde spoorlijnen, voorlopig nog zonder concrete plannen voor elektrificatie.

Verkiezingsthema

Met nieuwe Tweede Kamerverkiezingen in aantocht is de Lelylijn wederom een landelijk thema. Veel partijen berichten over de verbinding in hun verkiezingsprogramma’s, alleen VVD, SGP, PVV, BIJ1 en FvD melden niks over de Lelylijn.

This post was last modified on 20 oktober 2023 11:03

Bekijk reacties

  • Het lijkt mij wel het onderzoeken waard. Veel spoor ligt er al en heeft misschien enkel een update nodig. Misschien scheelt het geld. Daarbij verwacht ik bij de andere route veel protest.

    • Het ging er toch om om grote openbaar vervoer-arme plaatsen als Emmeloord en Drachten te ontsluiten !!

      • Wees even realistisch alsjeblieft ! Denk je werkelijk dat er vanuit Emmeloord en Drachten elk halfuur meer dan vijftig reizigers de behoefte hebben om naar de Randstad af te reizen (v.v.) ? Met alle respect, maar de (overige begrijpelijke) wensen van de relatief kleine steden Emmeloord en Drachten rechtvaardigen zeker geen miljardeninvesteringen van het rijk. Daarnaast, de NS heeft geen enkele belangstelling voor het verzorgen van regionaal vervoer.

        • Dat er twee relatief grote plaatsen een station krijgen, zal op zichzelf niet genoeg zijn voor een miljardeninvestering, maar zou wel doorslaggevend kunnen zijn voor het kiezen van een bepaalde route. Drachten - Groningen lijkt me wel potentie hebben voor een grote vervoersstroom.

        • Ook Hugo de Jonge is inmiddels om, het verder laten groeien van de Randstad is onwenselijk. Groei moet naar de regio’s. De Lelylijn is een zeer geschikte oplossing om meer mensen richting het noordoosten te laten wonen. Emmeloord kan bijvoorbeeld groeien naar meer dan 100.000 inwoners mits het een snelle verbinding heeft met Amsterdam en Utrecht. Een lijn via Noord-Holland brengt niets.

      • Trein Emmeloord zo Groningen naar Duitsland prima toch en we moeten alles met bus naar ns voor trein tegaan bus reis duurt veel gelang als je naar Rotterdam moet reizen ben van Emmeloord per bus ook dik 3 uur onderweg dus laat er een trein komen

    • Ik kan je zo vertellen dat het een slecht idee is. De ruimte op de afsluitdijk die voor een spoorlinn gereserveerd was is al opgebruikt om een snelweg aan te leggen.
      Als je er een spoorlijn op wilt leggen moet je of de snelweg (deels) afbreken, of de afsluitdijk verbreden.
      Daarnaast moet je harlingen leeuwarden groningenverdubbelen en elekrtificeren/eindigd het huidige spoor midden in harlingen.

  • Met de huidige versoberingen in aantocht op het Noord-Hollandse spoor, is er genoeg ruimte in Noord-Holland ervoor. Flevoland daar en tegen is nu al overbelast en kan enkel extra verkeer aan indien tussen Weesp en Almere Oostvaarders het 4-sporig word.

    Verder zou er slechts via Noord Holland ongeveer 70 km nieuw spoor moeten worden aangelegd (indien de aftakking in Noord Holland op dezelfde plek komt als bijna een eeuw geleden in de planning: tussen Schagen en Anna Paulowna). Het opwaarderen van de spoorlijn Harlingen - Leeuwarden - Groningen is nu eigenlijk al een must, dus is met de kost van de nieuwe route helemaal een nodige.
    Wat wel via Noord Holland route is: mogelijk maar 1 of 2 (kleinere) plaatsen die nog niet verbonden zijn met het spoor die dan een station kunnen krijgen.

    • Ergens meer treinen laten rijden omdat er treinen geschrapt worden omdat er te weinig reizigers zijn.

      Misschien snap ik het helemaal verkeerd, maar dit klinkt als het paard achter de wagen spannen.

    • Die vier-sporigheid door Almere is verloren. De gereserveerde ruimte is grotendeels weg. Wellicht kan men nog van Poort tot Centrum gaan en misschien nog tot Parkwijk of dergelijk. In Almere Buiten is alles verloren.
      En het grappige is dat men in Buiten eigenlijk een IC stop wil hebben. Je lacht je toch suf om al die ideeën.

    • Er rijd nu een IC tot lelystad en een tot zwolle. Kan die van lelystad toch door rijden?

      • Bedenk eerst dat een nieuwe spoorlijn een infrastructurele voorziening is die zo’n anderhalve eeuw van nut moet kunnen zijn. Je geeft aan dat NU een doorrijdende trein afdoende zou zijn, en dat zal zo kunnen zijn. Maar het gaat hier niet om oplossingen die net afdoende zijn. Een goed geoutilleerd spoorwegnet is toekomstbestendig, en biedt mogelijkheden om hier en daar de treinenloop uit te breiden. Anders gezegd, er zit wat rek in. De meeste mensen hebben een beperkte temporele reikwijdte; zij zijn te gefixeerd op het heden om zich een voorstelling te kunnen maken van een toekomstige realiteit. Planologen kunnen op basis van historische ontwikkelingen zekere lijnen doortrekken en een goed onderbouwde visie op toekomstige ontwikkelingen uitschrijven. En dan is ons heden van nu, niet meer dan een tussenstation.

  • Er zijn diverse varianten mogelijk.
    In Noord-Holland kun je naar Den Helder rijden, daar kopmaken en over een nieuwe lijn via den Oever en de Afsluitdijk naar Harlingen. Dan over bestaand spoor naar Leeuwarden en Groningen.

    Sneller is via Hoorn en vanaf daar via nieuw spoor naar Harlingen en over bestaand spoor verder.

    Of een N242-variant via Heerhugowaard naar Middenmeer en dan naar Den Oever.

    Het zal denk ik allemaal niet veel sneller zijn dan de nu geplande Lelylijn, omdat iedereen wel iets van de lijn wil meepikken en er op allemaaal kleine plaatsen moet worden gestopt en/of kopgemaakt.

    • In ieder geval zijn vanaf Den Oever verschillende tracevarianten mogelijk.

      Via Hoorn - Zaandam is geen slecht idee. Deze spoortraject is niet overbelast. Daar kunnen een aantal extra treinen ingepast. Ken het spoor daar niet in. Is het geheel tweesporig tussen Zaandam - Hoorn?

      Tussen Zaandam - Amsterdam Centraal is het erg druk. Maar er zijn ook meer sporen.

      • Valt qua capaciteit tegen. De bruggen in Zaandam en Purmerend beperken de capaciteit heel erg op dit traject.

    • De
      Variant om de bestaande spoorlijnen te moderniseren wordt nu niet meegenomen
      Ik denk dat het de minste kosten met zich meebrengt. De Lely lijn is een speeltje geworden van sommige bestuurders om te scoren, maar kost een hoop ruimte en landbouw grond Wat kapitaal vernietiging betekent, er moet al veel geld bij het OV.bezint eer ge begint

      • Ja klopt, 200 rijden op groningen/zwolle en 160 op leeuwarden zwolle plus amesfoort&almere/zwolle naar 200 gooien heeft vergelijkbare winst en kost veel minder in verhouding. Nadeel is dat je naar 25kv (of op zijn minst 3kv) en emtrs moet, maar die tweede zijn ze toch mee bezig.

  • De Lelylijn via Afsluitdijk zorgt voor de snelste verbinding tussen Noord Nederland - Amsterdam/Randstad. Dat is een gegeven.

    De vraag is daarna hoe je de Lelylijn moet inpassen na de Afsluitdijk in Noord Holland? Welke trace varianten moeten er dan komen? Laat je de Lelylijn aansluiten bij Heerhugowaard/Alkmaar op het bestaande spoornet?

    Extra treinen tussen Alkmaar - Amsterdam Centraal/Schiphol (via Hemboog) is lastig. Dan moet je zoal meer treinen achter mekaar kunnen laten rijden met ETCS.

    Andere eenvoudigere oplossing is de bestaande dienstregeling van NS op de schop te gooien. Laat de IC Maastricht - Alkmaar en Nijmegen - Den Helder inkorten op de gemoderniseerde station Amsterdam Centraal. En laat de snelle IC Assen/Groningen - Amsterdam en IC Leeuwarden - Amsterdam via Afsluitdijk en Alkmaar rijden.

    Dat is allemaal fictief. Maar het laat zien hoeveel haken en ogen een tracevariant van Lelylijn via Afsluitdijk heeft.

    • een IC (Assen-)Groningen naar Amsterdam laat je toch sowieso via Leeuwarden rijden? dus een aparte IC Leeuwarden-Amsterdam lijkt me dan overbodig. Scheelt in iedergeval wel mooi een treindienst!

  • Ze kunnen toch ook een brug of een spoorbaan op pijlers bouwen naast de Afsluitdijk aan de IJsselmeer zijde als er geen plaats meer is op de Afsluitdijk die in feite een dam is en geen dijk ?

  • Lelylijn via Afsluitdijk is geen luchtfietserij. Het is een serieuze optie.

    Maar dan moet er vele afwegingen gemaakt worden. Grootste troef van Lelylijn via Afsluitdijk is de snelste route tussen Amsterdam - Noord Nederland.

    Maar wat is er tussen Groningen - Leeuwarden - Afsluitdijk - Alkmaar? De NS of andere spoorbedrijf zit dan niet in één van de drukste gebieden. Weinig grote steden en relatief leeg gebied.

    Tussen Schiphol/Amsterdam - Leeuwarden/Groningen via Almere, Lelystad, Heerenveen en Drachten heb je meer reizigers. Dat is rendabeler voor NS.

    • Ik hoor dit veel vaker (snelste route Amsterdam-Noord Nederland), maar kun je dat eens doorrekenen? Tot Leeuwarden wellicht, naar Drachten/Groningen/Assen zeker niet. Met 200km/u spoor op de Afsluitdijk (kanaaltunnel is 160km/u), upgrade Amsterdam-Enkhuizen en elektrificatie en dubbelspoor Harlingen-Leeuwarden-Groningen kom ik toch al gauw aan vier keer een half uur voor de deeltrajecten, dat is de reistijd nu ook. Voor mij is het voornaamste verschil is dat je minder moet onteigenen (alleen in West-Friesland) dan via Heerenveen, in het beste geval maar 30km in plaats van 100km. Daar zit financiële winst en ook tijdswinst in.

      • Oh ja, en dat is dan naar Amsterdam Centraal/Noord. Richting Zuid/Schiphol en de rest van de Randstad kom je aan de verkeerde kant van Amsterdam uit. Niet voor niets dat de HSL's naar Zuid gaan, want het boemelen om Amsterdam heen is nu één van de traagste stukken (samen met Antwerpen-Brussel)

    • Dit nieuwe onderzoek is de zoveelste irritante handeling met als doel de het tegegengaan van de aanleg.
      Het plan om knelpunt Zwolle - Meppel te ontlasten en tevens nieuwe woonkernen aan te sluiten op het spoornet wordt terzijde geschoven. Er gaan weer een paar jaar verloren, de kosten stijgen door en tenslotte is er na 2025 helemaal geen geld meer voor het oorspronkelijke plan.

  • Als we toch bezig zijn, kunnen we ook nog de variant via Enkhuizen en Stavoren onderzoeken.

    Via Marken en Urk is misschien ook nog een optie!

    • Ik stel voor spoor aan te leggen via de Waddeneilanden. De geul blijven uitbaggeren kost veel te veel geld. Doe zoals Sylt, leg een trein aan (geen autobrug), dat houdt het plebs buiten. Zeker op Vlie zullen ze dat waarderen. De Stadjers kunnen met een HST naar "hun" Schier. Reistijd twee uur, alleen wat natuur maar weinig mensen te onteigenen. Groningen-Winsum ligt er al, gewoon aftakken naar Schier en dan over de eilanden naar Den Helder.

      • De geschiedenis herhaalt zich. Ooit lag er een spoor tussen Winsum en Zoutkamp. In Zoutkamp vertrok de boot naar Schiemonikoog. Er rendabel was het niet.

  • Forse investeringen voor een bestemming waar weinig mensen wonen. Ik denk dat een stop in Zwolle essentieel is om die treinen vol te krijgen.

    • Zowel de variant via de Afsluitdijk als die via Emmeloord hebben het probleem dat er geen grotere plaatsen worden bediend. En met alleen Groningen zie ik niet hoe je die Lelylijn rendabel moet krijgen en al helemaal niet als HSL. Ik ben bang dat er uiteindelijk helemaal nooit iets gebouwd gaat worden.

      • Heerenveen en Drachten zijn plaatsen van redelijke betekenis. Bovendien kan daar het nodige ontwikkeld worden aan wonen, voorzieningen en bedrijvigheid. De Lelylijn kan een aanjager zijn.

    • Hoezo? Het is om en op de afsluitdijk is geen plek meer, dan moeten we of de afsluitdijk verbreden of een aparte brug bouwen. Beide zijn extreem duur en ook nog om vergeleken met de roelute door de polder. (Vanuit groningen, vanuit leeuwarden is de afsluitdijk alleen sneller voor de noordkant van amsterdam)

  • Van Groningen naar Amsterdam via Leeuwardenn Afslitdijk en via Hoorn of Alkmaar zal zeker niet korter of sneller uitpakken. Maar er is in ieder geval weer wat tijd voor studies en de boel kapotrekenen. Dat kost minder dan gewoon aan de slag gaan en het is typisch Nederlands. Tradities moet je in ere houden.

    • Je kunt oeverloos tijdrekken door steeds weer nieuwe studies te doen, een klassieke nimby strategie.

Share

Recent Posts

FNV niet akkoord met nieuwe cao NS, dreigen nieuwe stakingen?

Vakbond FNV wil opnieuw in gesprek met NS over de voorgestelde cao voor de medewerkers…

3 dagen terug

Meer fysiek en verbaal geweld tegen NS-medewerkers

NS-medewerkers werden in 2023 vaker slachtoffer van ernstige fysieke en verbale incidenten dan in 2022,…

6 dagen terug

Stations krijgen lagere waardering dan vorig jaar, Klimmen-Ransdaal wederom op 1

De algemene waardering van reizigers voor de Nederlandse treinstations is vorig jaar iets gedaald ten…

1 week terug

Nog tot zeker 12.00 uur geen treinen door aanrijding Berghem

Door een aanrijding zondagavond tussen een carnavalswagen en een trein in Berghem bij Oss (Noord-Brabant)…

1 week terug

1600 extra treinen, Airport Sprinter en sneller naar Brussel: NS presenteert plannen dienstregeling 2025

NS presenteert donderdag de conceptdienstregeling voor 2025. De vervoerder spreekt over de grootste wijzigingen in…

2 weken terug

Nachttrein naar Praag krijgt (deels) betere ligrijtuigen met airco

De nachttrein van European Sleeper zal vanaf eind maart deels bestaan uit verbeterde ligrijtuigen. Deze…

2 weken terug