Onderzoek naar alternatief Lelylijn via Afsluitdijk: ‘Verder kijken dan alleen Flevoland’

Een speciaal projectteam onderzoekt de komende tijd namens de Rijksoverheid en de provincies Groningen, Flevoland, Drenthe en Friesland een derde mogelijke route voor de Lelylijn. Deze loopt niet door Flevoland, maar verbindt de Randstad en Noord-Nederland via de Afsluitdijk.

De wens ligt er al decennia, maar concrete plannen zijn er nog altijd niet: de Lelylijn blijft een heikel punt in de provinciale en landelijke politiek. De lijn moet een sneller alternatief worden voor de huidige spoorlijnen van en naar het noorden van Nederland, die bij knelpunt Zwolle allemaal samenkomen. Een storing of werkzaamheden en Groningen en Friesland en grote delen van Drenthe hebben geen fatsoenlijke treinverbinding meer met de rest van het land.

Derde lijn

Twee concrete plannen voor de Lelylijn liggen er al: één die na Lelystad aftakt naar Emmeloord, Heerenveen en Drachten en een goedkoper alternatief dat al in Assen weer aansluit op het al bestaande spoornet. Daar komt nu een derde conceptlijn bij, die de komende tijd onderzocht wordt door de Rijksoverheid en de provincies. Deze lijn gaat door Noord-Holland en over de Afsluitdijk, een plan waarmee al sinds de aanleg van de waterkering rekening wordt gehouden.

‘Verder kijken’

De voor een eventuele spoorlijn gereserveerde strook gras op de Afsluitdijk heeft al in de jaren ’70 moeten wijken voor de verbreding van de A7. Nu vindt Stijn Lechner, leider van het projectteam, dat ook deze optie meegenomen moet worden in het maken van een goede afweging voor de aanbesteding “We willen appels met appels vergelijken en kijken of die andere routes ons nuttige informatie opleveren over bijvoorbeeld kosten, reizigersaantallen en snelheid”, zegt hij tegen Omroep Flevoland. “Dan helpt het als we verder kijken dan naar alleen een route die door Flevoland loopt.”

Lechner snapt dat mensen het vreemd vinden dat er nu ook een route onderzocht wordt die via Alkmaar loopt. “We willen het alsnog onderzoeken om te kijken welke informatie dat ons oplevert. Het zou goed kunnen dat uit het onderzoek straks blijkt dat een route door Flevoland het meest aannemelijk lijkt, maar het zou ook kunnen dat het niet zo is.”

Hildebrand van Kuijeren van Treinreiziger.nl is sceptisch over een Lelylijn via de Afsluitdijk: “Als er een Lelylijn komt, is dat via Heerenveen en Drachten, anders komt ie er niet” stelt hij. Via Drachten en Heerenveen moet de reistijdwinst circa dertig minuten zijn. Via Alkmaar en de Afsluitdijk lukt dat niet. “Als je in het huidige spoornet in Noord-Holland nog een snellere trein wil laten rijden die Zaandam, Castricum en Heiloo zou overslaan, past dat nauwelijks. Aanleg via de Afsluitdijk is bovendien duur. En ook in Groningen en Friesland zou het huidige spoor aangepast moeten worden. Hoge kosten, tegen een beperkte reistijdwinst. Dat is niet erg reëel.”

Het projectteam houdt de opties dus nog open, maar gezien de bestaande infrastructuur lijkt de kans klein dat een route via de Afsluitdijk er daadwerkelijk komt. Het spoor in Noord-Holland is immers al druk bezet, de Afsluitdijk is ook na de huidige renovatie niet meer volledig geschikt voor een spoorlijn en in Friesland en Groningen stuit men met de huidige spoorinfra op ongeëlektrificeerde spoorlijnen, voorlopig nog zonder concrete plannen voor elektrificatie.

Verkiezingsthema

Met nieuwe Tweede Kamerverkiezingen in aantocht is de Lelylijn wederom een landelijk thema. Veel partijen berichten over de verbinding in hun verkiezingsprogramma’s, alleen VVD, SGP, PVV, BIJ1 en FvD melden niks over de Lelylijn.