Onderzoeksraad trekt conclusies na treinongeluk Voorschoten: onvoldoende aandacht voor veiligheid

Bij het onderhoud aan het Nederlandse spoorwegnet is er vanuit het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat te veel aandacht voor het laten doorgaan van het treinverkeer, en te weinig oog voor de veiligheid. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een rapport over het treinongeval bij Voorschoten van april vorig jaar.

Bij dat ongeval stak een kraan tijdens geplande werkzaamheden het spoor over. De kraan werd aangereden door een goederentrein en een intercity ontspoorde even later na een klap tegen de brokstukken. De kraanmachinist kwam om het leven, zo’n dertig reizigers raakten gewond.

Geen directe oorzaak vastgesteld

De OVV heeft niet kunnen vaststellen wat de directe oorzaak was van de aanrijding. Wel is volgens de onderzoekers duidelijk dat onderhoud dat werd uitgevoerd terwijl er op andere sporen treinen bleven rijden, een rol heeft gespeeld. Ook speelde het volgens de OVV een rol dat medewerkers om bij hun werk te komen, sporen moesten oversteken waarop treinen bleven rijden. De Onderzoeksraad spreekt van een “risicovolle omgeving”, omdat twee van de vier sporen gewoon in bedrijf bleven.

Spoorsector onderkent veiligheidsrisico’s onvoldoende

Volgens de Onderzoeksraad moet ProRail meer aandacht hebben voor de gevolgen van nachtelijk werk. Nu gebeurt veel onderhoud aan het spoor in de nacht. De OVV zegt dat de spoorsector de extra veiligheidsrisico’s die daarbij horen “nog onvoldoende onderkent”. ProRail zei vorige maand al dat het in de toekomst niet meer lukt om onderhoud vooral ‘s nachts of in het weekend uit te voeren, en verwees daarbij naar de krappe arbeidsmarkt. Maar dat leidt volgens de OVV tot nieuwe risico’s, omdat daardoor ook overdag treinen langs werkzaamheden moeten rijden.

Als het niet lukt om alle sporen buiten gebruik te stellen tijdens werkzaamheden, adviseert de Onderzoeksraad te stoppen met tijdelijke oversteekplaatsen voor werkenden. Verder zou de werkplek fysiek moeten worden afgeschermd. Ook vindt de OVV dat spoorpersoneel moet kunnen zien of sporen wel of niet in gebruik zijn. OVV-voorzitter Chris van Dam denkt aan een app, waarin medewerkers kunnen zien of een spoor gebruikt wordt.

Aanknopingspunten

ProRail zegt in een reactie dat het onbevredigend is dat we nooit zullen weten wat er precies gebeurd is. “Toch bieden alle onderzoeksresultaten aanknopingspunten om te leren van dit incident. Zo kan de veiligheid op en rond het spoor bij werkzaamheden nog verder worden verbeterd.” Verder zegt ProRail de aanbevelingen van de OVV te omarmen en samen met de spoorsector en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat te werken aan verbeteringen.

NS laat in een reactie op het onderzoek weten dat de vervoerder een grotere rol wil spelen bij veiligheidsafspraken bij werkzaamheden. “Er moet op dit moment veel onderhoud plaatsvinden en het spoor moet worden klaargemaakt voor meer en snellere treinen in de toekomst. Daarbij mag de veiligheid van onze collega’s en reizigers nooit ter discussie staan. Het is goed dat de spoorsector begonnen is met het nemen van maatregelen. Veiligheid staat altijd voorop.”