OV-ombudsman stapt op: te veel afhankelijk van Rover

Het hoofd van de OV-Ombudsman, Bram Hansma, legt zijn functie neer. De organisatie heeft geen zeggenschap over de budgetten die voor de ombudsman zijn bedoeld en is teveel afhankelijk van Rover. Dat zegt de vertrekkend voorman van de organisatie, die verder pleit voor verzelfstandiging van het klachtenloket.

Niet onafhankelijk

De bedoeling is dat de OV-ombudsman onafhankelijk is. Maar de praktijk is anders, zegt Hansma. ”Ik doe mijn werk met enthousiasme en bevlogenheid voor de reiziger. Maar door aanhoudende druk en inmenging van mijn formele werkgever – Rover – en het door hen langdurig tegenhouden van subsidiegelden (bestemd voor de OV-ombudsman), kan ik onmogelijk mijn werk onafhankelijk doen..”

Reizigersvereniging Rover krijgt voor de OV-ombudsman subsidie van het Ministerie van Infrastructuur. Maar, zo zegt Hansma, als hij dat budget wil gebruiken, wordt dat geld niet vrijgegeven. “Het wordt in elk geval niet uitgegeven aan de OV-ombudsman.” Om hoeveel geld het gaat wil Hansma niet kwijt. Hij wijst erop dat de belangen van Rover en OV-ombudsman soms kunnen botsen. “Rover doet heel goed werk en beide zijn we er voor de reiziger, maar wij zijn er voor alle reizigers en de Rover-leden zijn geen doorsneereizigers” geeft Hansma als voorbeeld.

Reizigersvereniging Rover bevestigt het vertrek van het huidige hoofd, maar weerspreekt dat de organisatie niet onafhankelijk zou zijn. De vereniging zegt dat het hoofd van OV-ombudsman binnen de kaders van de subsidie de budgetten alleen besteed worden aan de Ombudsman. Ook wijzen ze op de jarenlang goedkeurende verklaring van een accountant.

Schijn van partijdigheid

“Rover bemoeit zich niet inhoudelijk met de OV-ombudsman” stelt Rover-directeur Freek Bos verder. Toch is de kritiek niet nieuw. Al in 2010 schrijft de toenmalige minister Eurlings dat de band tussen Rover en het OV-loket (zoals de OV-ombudsman eerder heette) door sommigen als een hindernis wordt gezien. Volgens Rover is naar aanleiding van die kritiek destijds een onafhankelijk curatorium opgericht, dat opereert als raad van advies en de werkplannen jaarlijks bespreekt.

Recent hebben onderzoekers in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur vastgesteld dat de subsidie aan de OV-ombudsman doelmatig wordt besteed. “Echter, de huidige financiële en organisatorische positie van de OV-ombudsman als onderdeel van Rover maakt dat de OV-ombudsman de schijn van partijdigheid tegen heeft” oordelen de onderzoekers.

Zelfstandig maken OV-ombudsman

Het vertrek van Hansma ziet Rover als een arbeidsconflict dat zijn oorsprong vindt in verschillende visies op de organisatorische positie van het instituut OV-Ombudsman binnen Rover. Hansma ziet dat anders: “Er is geen arbeidsconflict, maar de structuur voldoet niet. Mijn voorgangers liepen daar ook al tegenaan”. De onderzoekers die namens het ministerie onderzoek hebben gedaan naar de doelmatigheid van de subsidie zien naast de huidige organisatiestructuur ook andere opties. Bijvoorbeeld door het OV-loket zelfstandig te maken of inbedden bij een andere organisatie, zoals de Nationaal Ombudsman, Consuwijzer of de Geschillencommissie OV. Hansma is daar voorstander van. “Onafhankelijk en vrij van druk werken is de basis van waaruit een ombudsman moet kunnen werken. Dat kan nu niet.”

Rover zegt in een reactie reeds in februari te hebben gemeld dat de vereniging bereid is mee te willen werken aan eventuele gewenste ontvlechting. Wel heeft het de voorkeur van Rover dat de ov-ombudsman wordt ondergebracht bij een andere organisatie, om de stabiliteit van het werk te waarborgen.

Ontstaan OV-ombudsman

De OV-ombudsman is in 2008 op initiatief van Rover opgericht en behandelt tweedelijnsklachten van reizigers die door een vervoerder niet worden opgelost. Bij de organisatie werken vijf mensen (kleine vier FTE). Het project is door Rover ooit bedacht als “Klacht via Rover”. Bij de oprichting is ook onderzocht of het project ondergebracht kon worden bij ConsuWijzer, maar op verzoek van de Tweede Kamer is het toenmalige OV-Loket ondergebracht bij Rover.