Personeelstekort: treinuitval en geen vervangend vervoer bij storing(en)

Het treinverkeer piept en kraakt door een tekort aan personeel. Vrijwel dagelijks vallen er treinen uit. Ook bij verstoringen en werkzaamheden is het lastig om vervangend vervoer te regelen.

Van zes naar twee intercity’s per uur

Met name in het weekend is de hinder groot. Door een combinatie van werkzaamheden, personeelstekort en storingen kan reizen uitdagend worden. Tussen Arnhem, Schiphol en Rotterdam introduceerde NS in de dienstregeling van 2022 de tienminutentrein. Inmiddels is deze wijziging alweer teruggedraaid. Maar zaterdag (25 juni) blijkt ook een kwartiersdienst door het personeelstekort te hoog gegrepen. Er moet worden afgeschaald naar twee intercity’s per uur. De overgebleven treinen bestaan doorgaans uit slechts één treinstel van vier of zes rijtuigen. Ter vergelijking: in 2019 bestonden dezelfde treinen in het weekend vaak uit tien rijtuigen. Maar dat is nu niet haalbaar: vanaf zeven rijtuigen zijn er twee conducteurs nodig. En daar ontbreekt het nu juist aan.

Meer treinuitval

Het is slechts één voorbeeld om te illustreren hoe nijpend het personeelstekort bij NS is. Dezelfde zaterdag vallen ook drie van de vijf Intercity Direct-treinen uit tussen Amsterdam en Rotterdam. En tussen Amsterdam en Den Haag is het eveneens raak, net als tussen Utrecht – Den Haag en Rotterdam – Leiden – Schiphol – Lelystad. Tussen Eindhoven en Weert rijdt de Sprinter slechts één keer per uur door het personeelstekort.

Geen bussen bij storingen

De problemen worden nog groter als er naast het personeelstekort en de geplande werkzaamheden ook storingen ontstaan. Zo raakte zaterdag de bovenleiding tussen Dordrecht en Breda / Roosendaal beschadigd. Urenlang is er geen treinverkeer mogelijk. Normaal rijden er in zo’n situatie treinvervangende bussen maar, zo meldt de spoorvervoerder: “Door capaciteitsproblemen rijden er geen vervangende bussen.” Bij het incident, waarbij een kapotte bovenleiding op de trein belandde, zaten driehonderd reizigers urenlang vast in de trein.

Ook bij een aanrijding tussen Utrecht Centraal en Woerden komt het treinverkeer tot stilstand, en is er geen vervangend busvervoer mogelijk. Daarnaast ligt het treinverkeer drie uur stil tussen Amersfoort en Apeldoorn, eveneens door een aanrijding. Hier lukte het NS wel om enkele bussen in te zetten, maar gaat het om een zeer beperkt aantal.

Na de coronapandemie is zeker in de touringcarbranche een groot tekort aan personeel ontstaan. NS slaagde er daardoor zelfs niet in om bij de geplande werkzaamheden Meppel – Assen eerder dit jaar voldoende bussen in te zetten.

Ook personeelstekort bij ProRail en Arriva

NS is niet de enige die kampt met een enorm personeelstekort. Daarom is het invullen van 1100 vacatures erg lastig. Ook Arriva en ProRail kampen ermee. Daardoor vielen vorige week (17 en 18 juni) in twee nachten de treinen uit tussen Utrecht – Rotterdam en Utrecht – Den Haag: ProRail had onvoldoende treindienstleiders.

Ook bij DB-dochter Arriva is er een tekort aan personeel. Het vervoersbedrijf kondigde vrijdag aan dat een tijdelijke aanpassing van de treindienstregeling in de Achterhoek met twee weken wordt verlengd. De aanpassing duurt naar verwachting tot en met zaterdag 9 juli. Verspreid over de dag vervallen in deze periode enkele ritten op de trajecten Zutphen – Winterswijk, Zutphen – Apeldoorn en Arnhem – Winterswijk. Wel wordt gegarandeerd dat in elk geval één keer per uur een trein rijdt op deze trajecten. Arriva spreekt van “beperkte inzetbaarheid van machinisten”.

Oplossing niet in zicht

Een oplossing op de korte termijn lijkt er niet te zijn. Treinreizigers zullen deze zomer rekening moeten blijven houden met extra treinuitval en vertragingen. Ook na de zomer zal de hinder niet voorbij zijn. Staatssecretaris Vivianne Heijnen (Infrastructuur) maakte eerder aan de Tweede Kamer duidelijk dat de tekorten mogelijk langere tijd zullen aanhouden, ook na de zomer.