Rekenkamer somt verliezen HSL-Zuid op

De Algemene Rekenkamer heeft dinsdag nieuw onderzoek over de Hogesnelheidslijn-Zuid gepresenteerd. Eerdere rapporten gingen over de contractering, de aanleg en de voorbereiding van de exploitatie van de HSL-Zuid. Met de jongste publicatie wordt beoogd een totaaloverzicht te geven. De rapportage bevat geen conclusies en aanbevelingen.

Hogere aanlegkosten
Het is aan de Tweede Kamer aangeboden, zodat de parlementaire enquêtecommisie Fyra gebruik kan maken van de overzichten. In de raportage staan ook veel bekende cijfers die inzichtelijk zijn gemaakt. Bijvoorbeeld de toename van het projectbudget, dat was in 1995 geraamd op 3,4 miljard euro, maar werd uiteindelijk meer dan verdubbeld (7,3 miljard, 2013). 

Minder inkomsten
Ook is in kaart gebracht hoe de opbrengsten voor de staat zijn bijgesteld. "De rapportage van de Algemene Rekenkamer geeft inzicht in de wijzigingen die zich tussentijds in de raming hebben voorgedaan, waaronder de verlaging van de gebruiksvergoeding met Euro 1,1 miljard (prijspeil 2010) naar aanleiding van het onderhandelakkoord tussen de Staat en HSA (95% eigendom van NS) van eind 2011" schrijft men in een persbericht.

Hogere onderhoudskosten
Terwijl de inkomsten van de lijn tegen vallen, is het onderhoud juist duurder. Voor het onderhoud – dat gegund is aan Infraspeed – was aanvankelijk tot 2031 een bedrag geraamd op 3,1 miljard euro. "Inmiddels houdt IenM in de meerjarenraming rekening met bijna Euro 3,6 miljard" constateert de Algemene Rekenkamer.

Minder treinen
Ook constateert het rapport dat er veel minder hogesnelheidstreinen naar België rijden en gaan rijden, dan gepland. "De samenwerking tussen HSA en de Belgische spoorvervoerder NMBS is in 2012, tien jaar na planning, tot stand gekomen. In 2001 werd gedacht dat beide hoofdsteden met 32 hogesnelheidstreinen per dag bediend zouden worden. Dat werd later teruggebracht tot de helft en viel in 2013 terug tot nul. Sinds november 2013 rijden de vervoerders alleen nog met Thalys-treinen en intercity´s op dit traject".

Onderstaande afbeelding (bekijk in het groot) toont de ontwikkeling van het aantal geplande HSL-treinen tussen Nederland en België.

Geen dividend
En voor de Staat is er als enig aandeel van NS nog een nadeel. Door de Fyra problemen is NS in 2013 in de rode cijfers terecht gekomen. Daardoor loopt de Staat dividend mis, dat normaal 35 procent van de winst bevat.  Sinds dat de concessie in 2001 werd gegund, dreigde drie maal voor de NS-dochter een fallissement.