Staatssecretaris wil militair vervoer voorrang geven op spoor
12 sep 2025 10:34
Demissionair staatssecretaris Thierry Aartsen van openbaar vervoer wil militair vervoer op het spoor voorrang geven boven personen- en goederenvervoer. Dat zei hij donderdag in het WNL-radioprogramma Sven op 1. Vorig jaar meldde Aartsens voorganger nog dat dit juridisch nog niet mogelijk is.
Op dit moment is het regelen van een militair spoedtransport via het spoor lastig. Normaal moet een transport een jaar van tevoren aangevraagd worden bij spoorbeheerder ProRail. “Op het moment dat er onverwacht militair vervoer nodig is, moet ProRail puzzelen of er misschien nog ergens plek is tussen het commerciële vervoer en personenvervoer”, zei Aartsen in Sven op 1.
Afschrikken
Door de oorlog in Oekraïne en de dreiging van Rusland zijn er nu al veel meer militaire transporten en dat zal de komende tijd alleen nog maar toenemen. De NAVO-landen, waaronder Nederland, bouwen momenteel hun legers op in materieel en manschappen om zo een oorlog af te schrikken. Volgens Aartsen is het hierbij ook van belang te tonen dat materieel en troepen snel verplaatst kunnen worden. Aartsen: “We moeten echt keuzes durven te maken en kiezen voor onze krijgsmacht. Dat betekent dat wij militair transport veel meer voorrang gaan geven, ook op het spoor.”
Voorrang geven aan militair spoorvervoer gaat verder dan de huidige plannen voor het verdelen van capaciteit op het spoor. Het ministerie werkt al een tijd aan een nieuw Besluit Capaciteitsverdeling waarin ProRail meer mogelijkheden krijgt om spoorbedrijven ritten in open toegang te gunnen. Volgens het concept van dat nieuwe besluit, dat in 2027 in werking moet treden, wordt er jaarlijks ruimte op het spoor gereserveerd voor Defensie.
Voorrang nog niet mogelijk
Aartsens voorganger Chris Jansen schreef vorig jaar aan de Tweede Kamer dat Defensie voorrang wil op het spoor maar dat dit niet mogelijk is. “Daarnaast kan de prioritering van het militair belang op gespannen voet staan met andere (maatschappelijke) belangen”, aldus de toenmalige staatssecretaris. Aartsen lijkt er anders over te denken. “We moeten zeggen: sorry, eerst de militairen, dan pas personen- en goederenvervoer. Dat is de wereld waarin we nu leven.”
Aanpassing nodig van Europese regels
Het schrappen van personen- of goederenritten op het spoor ten faveure van een militair transport is momenteel volgens Europese regels niet mogelijk, schreef toenmalig staatssecretaris Jansen vorig jaar aan de Kamer. Maar inmiddels wordt er gewerkt aan een nieuwe Europese verordening over het verdelen van ruimte op het spoor en het lijkt erop dat er in die nieuwe verordening wel voorrang wordt geregeld voor militair spoorvervoer.
(c) Treinreiziger.nl
Ga eindelijk eens investeren in het spoor richting Duitsland/Polen! Het belangrijkste spoor richting Polen, van Amersfoort via Hengelo naar Duitsland is nu al zwaar overbelast. Zorg voor een tweede en sneller traject via Apeldoorn-Zutphen-Hengelo-Bad Bentheim, maak dat traject helemaal 2-sporig met bovenleiding. Ook de ICE Berlijn (en mogelijk Hamburg/Kopenhagen) kan dan uitstekend van dat traject gebruik maken. Die investering kan mooi betaald worden uit de 5%-norm pot dat aan Defensie betaald dient te worden in de toekomst.
Een lijstje
Kortom, alle (oude) grensovergangen en aanlooproutes verbeteren
Volgens mij liggen er geen rails meer tussen Winterswijk en Bocholt en Nijmegen en Kleef terwijl er momenteel druk gewerkt wordt aan de lijn Nijmegen-Venlo. Dus deze 3 trajecten behoren al niet in deze lijst terwijl van het traject Rhenen-Nijmegen niets meer over is en dat gebied al wordt doorsneden door allerlei andere verbindingen. Dat maakt dat er dus al op 40% van deze lijst behoorlijk wat kritiek mogelijk is. Tenslotte is het ook zeker niet zo dat aan de Duitse kant van de grens er allemaal sporen gereed liggen richting Polen.
Kortom, het afstoffen van een oud lijstje draagt niet echt bij aan een zinvolle discussie.
Van Rhenen-Nijmegen niets meer over? – Er ontbreken maar twee stukjes: Een kilometer of twee met brug tussen Rhenen en Kesteren en een spoorboog bij Elst. Toegegeven: Het zijn geen goedkope stukjes.
Leuk lijstje, maar alleen Apeldoorn-Hengelo is te verkopen als militair belang, de rest dient geen enkel doel voor troepentransport richting een eventueel front.
Ohhhh jawel, je hebt meerdere wegen naar duitsland nodig, of wil dat 2 russische saboteurs alle militaire transporten lam kunnen leggen?
Hoe meer opties hoe moeilijker het wordt om ze allemaal tegelijkertijd te saboteren.
Dat doe je niet via de karrensporen die verder benoemd werden, dat zijn geen serieuze opties voor Defensie. Als het zo ver is dat ze de sporen gaan saboteren dan hebben ze al lang een nucleaire bom op de Rotterdamse haven gegooid en daarmee de hele Randstad en Brabant/Zeeland weggevaagd hebben…
Het strategisch uitschakelen van infrastructuur gebeurt juist vanaf het begin van een gewapend conflict. Kijk maar naar Oekraïne.
Een dubbelspoor diesellijn waar je 130 mag is een karrenspoor? Interessante mening.
Maar als kernwapens de ebige wapens zijn die er toe doen volgens jou, waarom hebben we dan een leger? Dan kunnen we beter wegbezuinigen en zelf kernwapens maken, we hebben de techische kennis…..
Er zijn 3 (geheime) corridors richting Duitsland.
En die zijn: Hengelo, Betuweroute en Venlo.
https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/01/22/kabinet-stemt-in-met-nationaal-plan-militaire-mobiliteit
In de laatste alinea wordt Hengelo zelfs genoemd voor de defensie treinen. Ik hoop dat de Russen niet meekijken op treinreiziger.nl
https://www.defensie.nl/actueel/nieuws/2025/06/19/generaal-eichelsheim-spoor-onmisbaar-voor-nationale-veiligheid
Ik mis Venlo-Viersen in het lijstje, dat kan ook wel dubbelspoor gebruiken, en in Brabant zitten een hoop locaties van Defensie.
Andere treinen even aan de kant.
Oh nee, dat kan niet meer, de wissels en inhaalsporen zijn verdwenen.
Het is net andersom. Militair vervoer is langzaam vervoer. Die treinen zijn gemakkelijk in te passen als je ze maar even aan de kant kon zetten zodat de intercity of stoptrein kan passeren.
Men kan gedurende de nacht vanaf 23.00 – 05.00 uur al rijden.
En verder overdag dan ligt het personen
– en goederenverkeer maar een halve dag stil.
Je kunt treinvervangende bussen regwlen, andere routes voor goederenverkeer.
Het maakt niet uit welk vervoer er nu langzaam of snel is, om elkaar te kunnen passeren hebben treinen inhaalsporen nodig en die zijn slechts te bereiken via wissels.
S.O. de Mieter heeft hier volstrekt gelijk.
Aan de andere kant kan de vraag gesteld worden waarom ProRail en NS niet al lang toch anders naar de beschikbaarheid van inhaalsporen en wissels zijn gaan kijken, de oorlog in Oekraïne duur inmiddels al weer meer dan 2 jaar helaas. Maar misschien is het wel een erg wreed ontwaken uit de droom dat ons niets kan en zal gebeuren.
Extra capaciteit biedt ruimte voor extra concurrentie.
Militairtransport gewoon ern prionummer meegeven en hij kan er gewoon bij.
Het landsbelang is daar gewoon te belangrijk voor.
Dan moeten er dus inhaalsporen komen. Reken wel dat defensietreinen vaak lang en zwaar zijn. Grote hoeveelheden tanks en ander panser materiaal moeten vervoerd kunnen worden. Zeker bij spanningen en grote oefeningen moet er grootschalig materieel vervoerd kunnen worden. Ook zal er materieel van de US, Canada en de UK aangevoerd moeten kunnen worden. Deze gaan allemaal keurig per trein van een haven via Duitsland naar Centraal Europa.
Ik ben met u eens hoor, dat het militair vervoer gemakkelijker aan de kant kan maar de staatssecretaris wil die treinen voorrang geven, dus vandaar mijn opmerking.
Deze treinen zijn inderdaad langzamer en rijden onder een vervoersregeling omdat ze niet overal kunnen rijden vanwege uitstekende rupsbanden en dergelijke.
Breed materieel
Veel van het te transporteren materieel is tot wel vier meter breed. De treinen die Defensie gebruikt zijn dan ook breder dan reguliere goederentreinen. Deze ‘buitenprofiel’ treinen rijden op dit moment alleen ’s nachts, als naastgelegen sporen vrij zijn. De Betuweroute is bij uitstek geschikt voor deze brede treinen.
Het is natuurlijk echt idioot dat militair vervoer door Nederland zo lang vooraf moet worden aangekondigd. Dat was tijdens de Koude Oorlog veel beter geregeld. Beter nog om ProRail in geval van nood te militariseren.
Is het ook. Maar ja dan heb je reservecapaciteit nodig. En dat vondt den haag te duur. Het spoor moet zo efficient en goedkoop mogelijk gebruikt worden.
Nu hanteren ze in Vredestijd allerlei regeltjes, maar als er echt stront aan de knikkers komt en men moet improviseren, dan zullen al die bureaucratische regels overboord – moeten -worden gegooid en is snel handelen om al het defensie materieel op de plaats van bestemming te krijgen wenselijk en heb je geen tijd om lang te gaan polderen en vergaderen, dan is het opzij met die burger treintjes en zullen ze militair vervoer over het spoor, de weg en boot voorrang gaan geven.
Ik begrijp als ex dienstplichtig militair niet dat men nooit een Plan A en B achter de hand hebben gehouden en een beetje in slaap is gevallen, maar nu het een beetje meer warm begint te worden men wakker geschud is.
Ik heb zowel bij de Verbindingsdienst een opleiding als centralist mobiel gehad en kwam later in de Prins Bernhardkazerne met die bekende Leopard tanks in Amersfoort bij de Geneeskundige dienst terecht.
Onorthodox
Bij de Geneeskundige Dienst was snel handelen vaak noodzaak als dat nodig was en ging je niet oeverloos bakkeleien en nam je weleens onorthodoxe maatregelen en werden regels anders uitgelegd en ging snel tot actie over en dat gold voor zowel militairen als burgers die geholpen moesten worden. Je moest en moet straks misschien uitzondering maken op al die regeltjes, ik hoop dat ze dat op tijd achter komen als het het uur ” U ” is, laten we dat niet hopen, maar toch…
Later heb ik nog menig maal met meerdere rupsvoertuigen een rit gehad. Het geluid alleen al van die machtige Leopard tanks met hun 120 mm kanon vergeet je na vele jaren nooit meer vooral als men op de Vlasakkers aan het oefenen waren.
Trouwens stom dat ze teveel bezuinigd hadden op Defensie en nu een inhaalslag proberen te maken. Over dat gevoerde Defensie beleid wil ik hier maar niet over hebben, want dat is een beetje “off-topic” om over het niet meer hebben van de dienstplicht ook niet, ik heb mijn Vredesbijdrage gehad en geleverd, net als mijn broer.
Voor militair vervoer moet snel een fatsoenlijke oplossing gevonden worden, want zonder een goede logistieke (transport) ondersteuning span je straks het paard achter de wagen en daar help je niemand mee !
Het zal je plezieren dat NS weer materieel voor een hospitaaltrein zal aankopen. Naar ik begrijp heeft men in DE en FR de hospitaalzorg al opdracht geven een plan te maken om eventueel een stroom gewonden te kunnen verwerken. In NL zou dat ook wel mogen en eigenlijk moet er subiet een uitbreiding komen van het aantal bedden voor rampen en grote instroom. Nu zou men niet eens de passagiers van een verongelukte volle bus kunnen verzorgen. Laat staan van een groot vliegtuig of de gewonden van een conflict.
Ook het spoor Maastricht Lanaken Hasselt zal een bijdrage leveren aan militaire transporten en reizigersverkeer! Dan moet de huidige Maasbrug wel intact blijven, deze stond op de nominatie om gesloopt te worden! Alle nu nog gesloten spoorlijnen, die bij onze buurlanden liggen, zijn essentieel om heropend te worden. Misschien ook weer de lijn Winterswijk Bocholt Wesel, zodat deze ook voor de Achterhoek weer interessant wordt om sneller van en naar het Roergebied te reizen. Nijmegen Kesteren Rhenen zal wederom een brug over de Rijn moeten krijgen, deze werd verwoest ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Het boogje bij Ressen Bemmel is verwijderd voor aanleg van de Betuweroute en die zal ook weer aangelegd moeten worden. De verbinding Boxtel Wesel via knooppunt Beugen ligt er al tot Veghel, alleen de wissel bij Boxtel is weg.
Nijmegen Kleve kan prima aansluiten op de nu in vernieuwde Maaslijn die eind 2027 elektrisch wordt, eventueel via een nieuw traject bij Groesbeek waar een woonwijk gebouwd kan worden. Dan kan het spoorfietstraject in deze omgeving gehandhaafd blijven als toeristische attractie Nijmegen Heyendaal kan dan een overstapstation worden, wat weer het drukke hoofdstation van Nijmegen kan ontlasten.!
De IJzeren Rijn ligt er al deze kan met enige aanpassingen weer in dienst gesteld worden. De Montzenlijn kan dat voor de Belgen gewoon blijven en eventueel bij storingen elders als omleidingsroute dienen. Bijvoorbeeld bij werk aan de Betuweroute Emmerich, waar de komende tijd ook nog buitendienststellingen komen.
De haven van Antwerpen moet de spoorlijn verlengen naar Bergen op Zoom, waar dan niet meer te Roosendaal kopgemaakt moet worden. Dit scheelt weer een flinke omweg via het drukke NMBS spoorwegnet in België!
Viersen Kaldenkirchen moet eindelijk volledig tweesporig worden, dit is thans nog een bottleneck bij huidige omleidingen. Ook een verlengde trein Kaarster See naar Venlo zal weer nieuwe reizigers kunnen trekken. Hier zijn al jaren plannen voor. Aan de andere kant is het spoor al verlengd naar Wuppertal, waar thans nog dieseltreinen rijden Eind 2028 zullen deze worden vervangen door elektrische Flirt treinstellen, die thans elders in het Ruhrgebied ingezet worden.
Met deze hernieuwde verbindingen kunnen bijvoorbeeld de ICNG voor Duitsland , mits ze geëlektrificeerd zijn dienst doen.
Zo creëer je mooie verbindingen met onze buurlanden, waardoor er meerdere mogelijkheden komen , voor zowel defensietransporten als voor reizgersverkeer.
Leuk bedacht,aar belgie zelf heeft de stekker uit maastricht hasselt getrokken. En die goederenlijn was gebouwd voor de papierfabriek, die de week voor de opening een meerjarencontract voor vrachrwagenvervoer had getekend…
Plus de maas moet verbreed worden, met dank aan klimaatverandering, dus dan moest de brug sowiso aangepast worden.
We hebben niet voor niets die extra 1,5%… Die is er voor om te zorgen dat er defensie investeringen gedaan moeten kunnen worden voor transport, logistiek, electronische beveiliging etc. etc. zonder dat de samenleving veel last van deze defensie activiteiten heeft. Dus dit betekent dat het spoor zo aangepast moet kunnen worden dat bij dreigende spanningen en oefeningen grote hoeveelheden militaire materieel vervoerd moeten kunnen worden zonder reizigers en gewoon goederen verkeer er veel last van hebben. De plekken waarin geinvesteerd moet worden moet via de NATO bepaald worden. Uiteraard komen er ook alternatieve routes, maar die zijn alleen echt in oorlogstijd en dan is reizigerstransport minder aan de orde.
“Normaal moet een transport een jaar vantevoren aangevraagd worden bij spoorbeheerder ProRail.”
Geeft aan hoe ver de bureaucratisering bij ProRail is doorgeschoten.
Dat is geen bureaucratisering bij Prorail, maar wetgeving. De capaciteit voor 2026 wordt halverwege 2025 verdeeld. Dat is natuurlijk ontstaan vanuit de gedachte dat personenvervoerders een jaardienstregeling moeten kunnen maken.
Inderdaad, en ProRail houdt conform diezelfde regelgeving ook gewoon 10% van de capaciteit vrij voor ad hoc vervoer als dit. Alleen 10% is niet veel en kan betekenen dat je pas enkele uren later een treinpad krijgt.
Militair vervoer over spoor dat hoogste prioriteit heeft. Dus vooral via Duitsland.
Betuweroute zou bij uitstek een goede spoortraject zijn. Want daar kan rechtstreeks doorgereden worden. En dan via Oberhausen en Duisburg naar de bestemming.
Belangrijkste zal de samenwerking tussen defensie en ProRail zijn. NAVO zal waarschijnlijk op Europees niveau leidend zijn.
Extra spoor aanleggen kan pas als eerst de plannen zijn uitgewerkt. Wat nu allemaal gebeurt is geheel nieuw. Er is nog niets concreets. Dit is nog een experimentele fase.
De betuwerouelte gebruiken klinkt leuk alleen daar kunnen niet alle locomotieven rijden. Plus men moet ook nog op de Beruweroute komen.
Één verbinding is geen verbinding die is makkelijk plat te leggen. Daarom moeten er dus meerdere verbindingen komen.
Niks geen her en der wat oplapwerk.
Gewoon twee snelle, zware spoorlijnen aanleggen naar Duitsland. In vredestijd voor ICE, ICNG en andere snelle treinen. In geval van dreiging vanuit het oosten ook geschikt voor massaal militair transport. Door deze lijnen ontstaat er ook meer ruimte op andere verbindingen.
Lijn 1) langs de A1 naar de Duitse grens.
Lij 2) van Utrecht en Arnhem naar de Duitse grens.
Toch weer die IJzeren Rijn.
https://united24media.com/latest-news/belgium-germany-and-netherlands-push-to-reopen-historic-iron-rhine-railway-for-nato-mobility-10773
Kijk aan, het is al besloten. Die losse kilometers kunnen niet te veel werk zijn. Overwegen in het bos sluiten. Wat buizen er onder voor de kruipdiertjes. Alleen in de bebouwde kom nog een overweg. Een tunnel duurt te lang om aan te leggen.
Het is bizar dat die spaarzame ritten teveel zijn voor de spoorbeheerder. Duidelijk dat ze moeten stoppen met therapeutische parttime uurtjes en dat er flink wat peper in moet.
Men zal ook een regime moeten ontwikkelen voor spoed inzet en spoedreparaties.
NB en onmiddellijk de IJzeren Rijn heractiveren ivm militair transport.
NB Oude foto met Leopard 1 op de trein. Men heeft al die jaren ook nog met treinen gereden, ook met CV-90 en Boxer er op.