Trein zonder toilet mag, maar niet wenselijk

Treinreizigers met een chronische ziekte worden niet gediscrimineerd als er geen toilet in de trein is. Tot dat oordeel komt het College voor de Rechten van de Mens. Wel vindt het College dat aanbestedende overheden er goed aan doen om voortaan treintoiletten voor te schrijven als eis in een aanbesteding.

Ontbreken toilet in regionale trein

Twee vrouwen waren naar het College gestapt omdat zij een chronische ziekte hebben met als gevolg dat zij onmiddellijk gebruik moeten kunnen maken van een toilet. Zij willen in de provincie Gelderland gebruikmaken van de regionale treinen van verschillende vervoersmaatschappijen. Deze treinen zijn echter niet voorzien van een toilet. Zij vinden dat Arriva, Breng en Connexxion hen discrimineren.

Niets in de wet

Aanbieders van openbaar vervoer zijn op grond van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte verplicht om doeltreffende aanpassingen te verrichten. In het Besluit toegankelijkheid van het openbaar vervoer is geregeld welke aanpassingen dat zijn. Hierin staat niet dat een toegankelijk voertuig over sanitaire voorzieningen moet beschikken. “Het College kan niet oordelen over de inhoud van wet- en regelgeving en moet deze regelgeving toepassen. Daarom kan het College niet anders oordelen dan dat de vervoersbedrijven de vrouwen niet hebben gediscrimineerd”, schrijft het College voor de Rechten van de Mens in een verklaring.

Onevenredig belastend

In de wet is geregeld dat aanbieders geleidelijk moeten zorgen voor algemene toegankelijkheid van hun aanbod voor personen met een handicap of chronische ziekte, tenzij dat een onevenredige belasting voor het betreffende bedrijf vormt. De vervoerders stellen dat zij de opdracht niet hadden gekregen als zij wel toiletten hadden aangeboden. Hun inschrijving zou dan namelijk te duur zijn geweest ten opzichte van de concurrenten. Gedurende de concessie alsnog toiletten aanbrengen is dusdanig duur dat dit volgens het Collega als onevenredig belastend kan worden beschouwd.

Aanbeveling

Toch komen er in de toekomst wel treintoiletten in de treinen in Gelderland. Tenminste, als de aanbevelingen van het College voor de Rechten van de Mens worden opgevolgd. “Het College vraagt de provincie om in de volgende aanbesteding van het openbaar vervoer in de regio de voorwaarde te stellen dat in treinen voldoende toiletten aanwezig zijn. Het College doet deze aanbeveling in zijn rol als toezichthouder op de naleving van het VN-verdrag handicap”, aldus het College. Het VN-verdrag bepaalt dat mensen met een beperking op gelijke voet met anderen moeten kunnen deelnemen aan de samenleving. Dit betekent ook dat het openbaar vervoer voor iedereen toegankelijk moet zijn, aldus het College.

Rover hoopt op aanpassing wet

Reizigersvereniging Rover voelt zich gesteund door de uitspraak van het College, en wijst erop zich al jaren in te zetten voor treintoiletten. “Uitspraken van het College hebben grote invloed op beleidsmakers, Rover heeft dan ook goede hoop dat de wetgeving dit najaar wordt aangepast en toiletten in treinen voortaan worden voorgeschreven”, zegt de vereniging.

Treinen zonder toilet

Bij NS zullen na 2025 alle treinen van een toilet zijn voorzien. De provincies Gelderland en Zuid-Holland schrijven treintoiletten nu nog niet voor, waardoor vervoersbedrijven dit ook niet aanbieden. Wel worden hier nu toiletten op stations gebouwd. Toiletloze treinen kunnen reizigers onder meer aantreffen in treinen van Arriva, Connexxion en Qbuzz rondom Apeldoorn, Arnhem, Almelo, Ede-Wageningen en Dordrecht. Ook een aantal NS-sprinters bevat nog geen toilet. In de SLT-Sprinters worden toiletten momenteel ingebouwd. De oude SGMm-Sprinters hebben ook geen toilet, maar die zullen de komende jaren plaats maken voor nieuwe Sprinters mét toilet (SNG).