Nieuw rapport Lelylijn: vervoerskundige baten relatief beperkt

Welke potentie heeft een snelle OV verbinding tussen de Randstad en Noord-Nederland? Die vraag staat centraal in een vandaag verschenen onderzoek, waarin er naast de Lelylijn ook is gekeken naar het bestaande spoor en de bus. Alhoewel de Lelylijn het beste scoort, zijn de onderzoekers niet al te optimistisch. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van infrastructuur, die tot nu toe niets in de lijn ziet.

Sombere toon

“De vervoerskundige baten van een snellere OV-verbinding naar het Noorden zijn relatief beperkt door de beperkte vervoersmarkt” stellen de onderzoekers. Ook zijn de onderzoekers somber over de maatschappelijke kosten versus de baten. Daar is eerder onderzoek naar gedaan in 2006, waarbij werd uitgegaan van een zeer laag rendement. Experts stelden eerder dat door de lagere rekenrente het rendement wel eens veel hoger zou kunnen uitvallen. Maar dat zien de onderzoekers anders, die stellen juist dat er een vergelijkbare uitkomst ook nu te verwachten valt.

Ondanks de sombere toon, zien VNO-NCW en MKB-Noord juist in het rapport een bevestiging dat de Lelylijn er moet komen. “De conclusie is dat de Lelylijn sneller en goedkoper is en met kop en schouders boven de andere opties uitsteekt. En dan hebben we het nog niets eens over alle andere voordelen die de lijn biedt” stellen de organisaties in een persbericht.

Het verschil in toon bepaalt waarop de nadruk wordt gelegd. Zo wijzen de onderzoekers erop dat versnellen via bestaand spoor volgens ProRail 3,6 miljard (160 km/u) tot 7,1 miljard euro (200 km/u) gaat kosten. Voor de Lelylijn lopen de kostenschattingen uiteen van 3,2 tot 6,4 miljard. “Vanwege de grote bandbreedtes rond deze kostenschattingen kan gesteld worden dat de kosten van beide treinvarianten een vergelijkbare orde van grootte hebben” stellen de onderzoekers. VNO-NCW en MKB-Noord benadrukken juist een andere inschatting uit het rapport, waarin gesproken wordt van een investering van 5,3 miljard. “Dat is bijna twee miljard goedkoper dan investeren in het bestaande tracé” zeggen ze opgetogen.

Niet sneller naar Duitsland

Als het gaat om de kosten-batenanalyse erkennen de onderzoekers dat de lagere rente een positief effect heeft op de baten. Maar, schrijven de onderzoekers, ook het absolute negatieve saldo is iets groter.

Draagt de Lelylijn bij tot een betere verbinding met bijvoorbeeld Hamburg? In beginsel niet, stellen de onderzoek. “Een snelle verbinding naar Noord-Nederland levert geen reistijdvoordeel op naar Hamburg en verder als er niet ook grootschalige investeringen naar en in Duitsland plaatsvinden”.

Bus versus trein

De onderzoekers keken ook of een bus meerwaarde kan hebben om het Noorden dichterbij de Randstad te brengen. De bus mag echter maximaal 100 kilometer per uur, waardoor er in zijn algemeenheid geen reistijdwinst gehaald kan worden. Alleen voor specifieke regionale relaties kan een dergelijke bus winst opleveren. Terwijl de Lelylijn tussen Groningen en Schiphol ongeveer 40 minuten sneller zal zijn. Via bestaand spoor met 200 kilometer per uur blijft de reistijdwinst beperkt tot 30 minuten.