Financiering Lelylijn moet eind 2026 in beeld zijn – zorgen over geloofwaardigheid plan

De nieuwe Lelylijn tussen de Randstad en Groningen moet er voor 2050 liggen. Hoewel er steeds meer aan de geloofwaardigheid van het spoorproject wordt getwijfeld, houdt staatssecretaris Chris Jansen van openbaar vervoer vast aan de ambitie de spoorlijn aan te leggen, zo bleek donderdag in de Tweede Kamercommissie Spoor. Eind 2026 moet het masterplan voor de spoorlijn duidelijk maken hoe het project betaald gaat worden.

Onlangs besloten de coalitiepartijen PVV, VVD, NSC en BBB om 2,9 miljard van de gereserveerde 3,4 miljard euro voor de Lelylijn te gebruiken voor onder meer de Nedersaksenlijn en het spoor bij Meppel. Bij het besluit was Jansen (PVV) zelf niet betrokken. Er was donderdag in de commissievergadering Spoor daarom vooral kritiek op coalitiepartij NSC die in vier maanden tijd 180 graden draaide.

In december nam de Tweede Kamer unaniem een motie van NSC aan die voorschreef dat gereserveerd geld voor de Lelylijn niet voor andere projecten gebruikt mag worden. En juist dat gebeurde toch toen de coalitiepartijen in april de voorjaarsnota vaststelden.

’Belangrijk om aantal projecten in gang te zetten’

Habtamu de Hoop van GroenLinks-PvdA riep tijdens de vergadering donderdag als eerste NSC’er Olger van Dijk ter verantwoording. ’’Wat kan er in vier maanden tijd een hoop veranderen’’, zei De Hoop. Van Dijk reageerde dat hij met zijn partij in de tussentijd ’extra vragen heeft gesteld’ en dat er ’in alle hoeken en gaten’ is gezocht naar een andere oplossing, maar het was belangrijker om op deze manier ‘toch een aantal projecten in gang te zetten’.

Verlies van vertrouwen

Van Dijk zei dat de Lelylijn niet wordt afgeschreven. Maar zo ervaren veel andere partijen dat wel. ’’Er is slechts 500 milljoen euro over voor de Lelylijn. De Lelylijn is de nek omgedraaid’’, aldus De Hoop. Eline Vedder (CDA) verwoordde het verlies aan vertrouwen dat meerdere partijen ervaren. Vedder: ’’Mijn vertrouwen in deze overheid is weg. Hoe kunnen we NSC vertrouwen als de belofte na vier maanden al is verbroken.’’

In 2026 volgende stap Nedersaksenlijn

De staatssecretaris noemde het besluit van de coalitiepartijen ’begrijpelijk’. ’’Het is positief dat er voor de Nedersaksenlijn en Meppel stappen gezet kunnen worden.’’ De volgende stap voor de Nedersaksenlijn, het starten van een zogeheten MIRT-verkenning, volgt in 2026. Voor Meppel loopt een studie naar de aanpak van de spoorwegovergangen. Na de zomer verwacht Jansen daar de uitkomst van te hebben.

Tijd nemen voor plan Lelylijn

Voor de Lelylijn wordt een masterplan gemaakt. Volgens Jansen wordt hierin duidelijk gemaakt hoe de 14 miljard euro kostende spoorlijn betaald gaat worden. Het plan is eind 2026 klaar. Sommige partijen zien dit graag eerder maar volgens Jansen is zoveel haast niet nodig. De volgende ronde voor het verkrijgen van de benodigde Europese gelden voor de spoorlijn is pas in 2028. ’’Dat geeft ons ruimte dit in goed overleg met de regio te gaan doen’’, aldus Jansen.

’Nederland nu niet erg geloofwaardig’

Maar wat voor figuur slaat Nederland straks in Brussel als er om geld gevraagd wordt voor een spoorlijn waar de regering zelf het geld voor heeft weggehaald? ’’Als je naar Brussel gaat ben je niet erg geloofwaardig als je zelf het potje hebt leeggetrokken’’, aldus Marieke Koekoek van Volt. Geloofwaardigheid krijg je volgens Pieter Grinwis van de ChristenUnie alleen als je het potje voor de Lelylijn weer zelf aanvult.

c) Treinreiziger.nl / Mark Koghee